Koç Üniversitesi'nde neler oluyor?

Koç Üniversitesi’nde geçtiğimiz haftalarda okul yönetiminden taleplerini dile getiren öğrencilerin protestosunun videosu, Dekan Yiğit Sayın'ın öğrencilerden birine "Ne diyorsun lan?" diyerek çıkıştığı anların da etkisiyle sosyal medyada yayılmıştı. Ben de henüz üç yıl önce Koç Üniversitesi’nden mezun olmanın da verdiği sorumluluk duygusuyla "Odeon Hareketi" adlı öğrenci birliğinden öğrencilerle telefonda görüşerek yaşadıklarını ve taleplerini öğrendim. Yazımı Yiğit Sayın ile de paylaşarak gönderdiği mesaja yer verdim. 

Odeon Hareketi nedir?

Öğrenciler, Odeon Hareketi'nin yalnızca Koç Üniversitesi’nin içindeki problemlerin çözülmesi için uğraşan, 28 Şubat’ta başlayan barışçıl protestoların yanı sıra imzalı dilekçeler toplayan, talepleri raporlaştıran ve bürokratik sürecin de takibini sağlayan bir hareket olduğunun altını çizdi. Hareket sayesinde yıllardır biriken problemlerin konuşulur olduğunu, okul yönetiminin ancak böyle tepkiler sonrasında taleplere yönelik adım attığını vurguladılar. 

Öğrencilerin kampüs özgürlüğü ve ekonomi alanlarında talepleri bulunuyor. Bu somut taleplerin yanı sıra, okul yönetiminin öğrencilere karşı tutumunda da pozitif bir değişim arzuluyorlar.

"Özgür kampüs istiyoruz!"

Görüştüğüm öğrenciler, yüz yüze eğitimin başlamasına rağmen kulüp faaliyetlerinin pandemi önlemleri gerekçesiyle askıda kaldığını, okulda yapılması planlanan kulüp etkinliklerinin okul dışındaki yerlerde yapılmasının teşvik edildiğini ifade etti. Öte yandan eylemler başladıktan sonra Yiğit Sayın’ın bu konuda bizzat inisiyatif alacağını belirttiği ve bu sözden sonra performansa dayalı kulüplerin etkinliklerinde serbestleşme görüldüğü, sürecin takip edildiği de söylendi.

Benim yurtlarda kaldığım dönemde öğrenci yurtlarının mutfak, çalışma odası gibi ortak alanlarına tüm öğrenciler girebiliyordu. Pandemiyle öğrenci yurtlarının girişlerine turnike ve kamera sistemleri yerleştirilmiş. Bu sayede ortak alanların ortak kullanımı son bulmuş.

Öğrenciler, yönetmelik gereği yapılan bu düzenlemenin çok sert uygulandığını, turnikelerin üzerinden atlayan öğrencilerin kameralarla tespit edilerek disiplin cezalarına çarptırıldığını ifade etti. Öğrenciler, turnikeleri devre dışı bırakan acil durum butonlarının kapatılmış olmasının gerçekten acil bir durum yaşanması hâlinde güvenlik problemleri doğuracağını, kampüsün mimari olarak binaları cinsiyetlere göre ayırmayı zorlaştırdığını, örneğin sağlık merkezinin bulunduğu yurt binasına başka binalarda kalan öğrencilerin girişinin zorlaştığını belirtti.

Bunun, kendilerine üniversiteye girerken verilen "modern, özgürlükçü ve laik bir eğitim kurumu olma" sözüyle çeliştiğini de ifade eden öğrenciler, okulun "öğrenci dostu ve uzlaşmacı bir yaklaşım benimsemesi, günlük yaşamı zorlaştırma üzerine denetleme ve gözetlemeyle alınan kararlardan vazgeçmesi" taleplerini iletti.

Sosyal medyada dolaşan yemekhanenin cinsiyetlere göre ayrıldığı iddiasını sorduğum öğrenciler, yalnızca daha önce bir yurt binasının alt katındaki yemekhanenin karşı cinse kapatıldığını; ancak tepkiler sonrasında bu uygulamadan vazgeçildiğini söyledi. Öte yandan, turnikeler konusunda okulun yaptığı "yönetmelik gereği" savunmasına karşı öğrencilerin sorduğu "yarın yemekhanelerin de cinsiyetlere göre ayrılması konusunda bir yönetmelik hazırlanırsa okul buna da uyum sağlayacak mı?" sorusunun kafa karışıklığına sebebiyet vermiş olabileceğini ifade ettiler.

En ucuz yemek 21 lira 50 kuruş

Okulda bir öğrencinin yiyebileceği en ucuz yemek olan sadece üç çeşit tabldot menünün fiyatının 21 lira 50 kuruş olması haklı olarak öğrencilerde büyük rahatsızlık yaratıyor. Başarılı ve ihtiyaç sahibi üniversite adaylarına özel Anadolu Bursiyerliği programının sağladığı aylık gelirin 1.845 lira olduğunu, tam burslu öğrencilerden sadece ihtiyaç sahibi olduğunu kanıtlayabilen öğrencilerin de cep harçlığı adında bu geliri almaya hak kazandığını söyleyen öğrenciler, bu paranın günde üç öğün yemek yemeye bile yetmediğinin altını çiziyor. 

Dahası öğrenciler, okulun yurt bursu, kitap bursu ve cep harçlığını hangi kriterlere göre kaçar kişiye verdiğini şeffafça açıklamasını talep ediyor. Konuştuğum öğrencilerden biri tek doktorun üç çocuğu olarak okumalarına rağmen cep harçlığı alamadığını ve yurt çıkmadığı için kirada yaşamak zorunda kaldığını, biri iki memur maaşıyla okumaya çalışan kardeşler olmalarına rağmen sadece yurt bursu alabildiğini ifade etti, harçlık kriterlerinin ne olduğunu bilmediklerini vurguladı. Ayrıca öğrencilerden biri de pek çok kişinin yurtlardaki kontenjan eksikliğinden dolayı dönemin başında yurtsuz kaldığını da hatırlattı.

Okulun içinde öğrencilerin çalışmasını ve para kazanmasını sağlayan Work and Study programında da saatlik ücretin dört yıl sonra 10 liradan 12 liraya çıkarıldığını, bir öğrencinin dörtlü tabldot menüsü yiyebilmek için saatlerce çalışmak durumunda olduğunu belirttiler.

Ekonomik taleplere karşı okulun resmî olmayan yollarla yaptığı "Türkiye’de zarar eden iki vakıf üniversitesinden biri olma" savunmasını kabul etmeyen öğrenciler, uzaktan eğitim döneminde eğitim ücretlerinde indirim yapılmadığını hatırlatıp Vehbi Koç Vakfı’nın öğrencilerin temel ihtiyaçları için daha fazla harcama yapabileceğini, sadece okula kurulan kamera sistemlerinin maliyetiyle bile yemek ücretlerinin sübvanse edilebileceğini savunuyor.

"Talepler geri planda kalıyor"

Son olarak öğrenciler, toplumsal tepkinin Yiğit Sayın’ın şahsına yönelmesinin taleplerini geri planda bıraktığını, Yiğit Hoca'nın sözlerini kabul etmeseler de "baskı altında olduğunu bildiklerini", istifa etmesi için harekete geçmeyi düşünmediklerini ifade etti. Bu yazı yayımlanmadan önce cevap hakkını kullanması için gönderdiğim Yiğit Sayın da "Tüm hayatı boyunca modern, özgürlükçü ve laik eğitimi savunmuş birisi olarak bu olanlardan dolayı çok üzgün olduğumu ve herkesten özür dilediğimi belirtmek dışında bir yorumum bulunmuyor" ifadeleriyle cevap verdi. 

Öğrenciler, Yiğit Hoca'nın sözlerinin yanı sıra eylemlerine gelen Genel Sekreter Sibel Kesler’in iletilen taleplere karşılık "üniversiteyi akademiden ibaret gören" yanıtlarını ve "laik, modern bir vizyonunuz yok mu?" sorusuna “var” yanıtı verememesini problemli bulduklarının altını çizdi. Sibel Hanım’ın turnikeler konusunda verdiği "yönetmelik gereği" yanıtının da daha önceden kendilerine söylenen "pandemi önlemi" argümanıyla çeliştiğini ifade ettiler. Bundan sonra bürokratik süreci takip edeceklerini duyuran öğrenciler, bir hafta sonu mezunların da katılımına açık forum düzenleme fikirleri bulunduğunu da söyledi.

Yazıyı bitirirken, üniversite yönetiminin eylemlere ve taleplere yönelik yaptığı açıklamayı ve Odeon Hareketi’nin de açıklamaya yanıtını okumanızı öneririm. Bu yazıyı hazırlamaktaki amacım okulda yaşananları ve öğrencilerin taleplerini şeffaf şekilde ortaya koymak, bu süreci üniversitenin en az hasarla, öğrencilerin de en çok kazanımla atlatmasına fayda sağlamak. Cevap hakkına verdiğimiz önemin de altını çizerek Spektrum'un okul yönetiminden gelecek açıklamalara da her zaman açık olduğunu belirtmek isterim.