Küresel aşı yoksulluğu

Toplam aşı dozlarının sayısı dünya genelinde 1,6 milyara ulaşmışken gelişmekte olan ülkelerdeki aşı yoksulluğu tartışmaları gündemde geniş yer tutuyor.

Küresel eşitsizlik

Mayıs itibarıyla 217 ülkede aşılama kampanyası yürütülüyor ve virüsün yeni varyantlarıyla tedarik sorunu, ülkeler arasındaki aşı tedariği yarışını hızlandırıyor. Uluslararası Para Fonu’na göre dünya nüfusunun %60’ını 50 milyar dolarlık maliyetle 2022 ortasına kadar aşılayarak pandemiyi sonlandırmak mümkün.

• Mevcut durum: 1 milyar ilk doz aşının %80’i zengin ülkelere giderken düşük gelirli ülkelerin payına aşıların yalnızca %0,2’si düşüyor.
• Yüzdeler: Aşı çalışmalarının %52’si Kuzey Amerika ve Avrupa’da, %51’i Asya Pasifik’te yürütülüyor.

Aşılama kampanyaları ne durumda? 

Yaşanan bu durum karşısında birçok gelişmiş ülke ve aşı üreticisi firma, aşı tedariki sözleri vermeye devam ediyor:

• Avrupa Birliği, Afrika'da aşı üretim merkezleri kurmak için 1 milyar avro yatırım sözü verdi.
• Pfizer/BioNTech, yoksul ülkelere yıl sonuna kadar 1 milyar indirimli fiyat sunma sözü verirken 2022 için de 1 milyar aşı sağlayacağı taahhüdünde bulundu.
• Johnson & Johnson, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), tarafından ortaklaşa yürütülen bir aşı paylaşım programı olan COVAX'a 200 milyon doz aşı sözü verdi.

Türkiye’deki son durum

Türkiye’de yapılan aşıların sayısı yaklaşık 28 milyona ulaştı. En az bir doz aşı olanların toplam nüfusa oranı %18, protokolünde belirtilen tüm dozları vurulanların toplam nüfusa oranı %14 düzeyinde.

• Bir adım geriden: Dün gerçekleştirilen Bilim Kurulu toplantısı sonrasında Sağlık Bakanı Fahrettin Koca ve BioNTech kurucu ortağı Prof Uğur Şahin, haziran ayı sonuna kadar 30 milyon, eylül ayı sonuna kadar da 90 milyon olmak üzere toplamda 120 milyon doz aşı üreterek Türkiye'ye teslim edileceğini açıklamışlardı.