Küresel kadın cinayetleri raporu: En tehlikeli yer ev

UN Women’ın hazırladığı yıllık kadın cinayetleri raporu, bölge fark etmeksizin dünyanın dört bir yanında kadınlar ve kız çocuklarının cinsiyet temelli şiddetin hedefi olduğunu gösterdi. 2023 yılında 85 bin kadın erkekler tarafından öldürülürken bu sayının 51 bini partneri ya da aile üyesi tarafından öldürülen kadınlardan meydana geldi. 

• Bu veriler, her gün ortalama 140 kadın ya da kız çocuğunun partneri veya ailesi tarafından öldürüldüğünü gösteriyor.

Küresel ölçekte bakıldığında, 2023 yılında 100 binlik kadın nüfusunda 1,3 kadının bir yakını tarafından öldürüldüğü tahmin ediliyor. Bölgesel farklara bakıldığında en yüksek oranın 100 binde 2,9 ile Afrika’da olduğu görülüyor. Afrika’yı Okyanusya, Asya ve Avrupa takip ediyor.

• Kadın cinayetlerinin en yüksek oranda yakınlar tarafından gerçekleştirilmesi “evlerin” kadınların ve kız çocukları için en tehlikeli yerler olduğunu gösteriyor. 

Partner veya aile üyesi farkı incelendiğinde Avrupa ve Amerika kıtasında, bir yakın tarafından işlenen kadın cinayetlerinin çoğunun failinin partnerler olduğu görülüyor. Afrika, Asya ve Okyanusya’da ise mevcut veriler kadınların çoğunlukla aile üyeleri tarafından öldürüldüğünü gösteriyor. 

^{Amerika, Avrupa, dünyanın kalanı ve tüm dünya olarak ayrılmış bir biçimde “partner tarafından işlenen kadın cinayeti” ile “aile üyesi tarafından işlenen kadın cinayeti ayrımı”}

BM, ev içinde cinsiyet temelli şiddet türleriyle mücadele etmek için bölgesel verilerin ve durumun temel alınmasını öneriyor. Aile içi cinayetlerdeki örüntü ve risk faktörlerinin daha geniş kapsamlı araştırılması ve strateji geliştirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Yakını tarafından öldürülen kadınlar daha fazla

2023 yılında cinayet kurbanlarının %80’inin erkek olduğu görülürken, kadınların özel alanında cinayete kurban gitme oranı daha yüksek. 2023 yılında öldürülen kadınların neredeyse %60’ı aile üyeleri ya da partnerleri tarafından öldürüldü. 

^{Üstte: Erkek ve kadınların cinayete kurban gitme oranları.
Altta: Öldürülen kadın ve erkeklerin bir yakınları tarafından öldürülme oranları.}

BM, küresel kadın cinayeti tahminleriyle ilgili raporlamalarının, dünya genelinde birçok ülkenin yetersiz veri toplaması nedeniyle aksadığını aktardı. Ayrıca ev dışındaki alanlarda işlenen cinayetlere dair veri toplayan hükümetlerin de çok az olduğu belirtildi.

Haritada “bir yakın tarafından işlenen kadın cinayetlerine dair ülkelerin en son veri sunduğu yıl” sunuluyor. Gri alanlarda veri bulunmadığı belirtiliyor.

Türkiye’de de kadınlar evlerinde öldürüldü

BM’nin hazırladığı haritada yakını tarafından gerçekleştirilen kadın cinayetlerinin erişilebilir verilerinin olduğu ülkeler gösteriliyor. Bu haritada Türkiye eksik veri olarak görülse de Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu yer yıl Türkiye’de öldürülen kadınlara ilişkin tabloyu sunuyor. 

Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu verilerine göre, 2023 yılında 315 kadın erkekler tarafından öldürülürken bu cinayetlerin çoğu evde işlendi. 205 kadın, öldürülen kadınların %65’i, evlerinde öldürüldü. Türkiye verileri de en güvenli alan olması beklenen evlerin kadınlar için güvenli alan olmadığını gözler önüne seriyor. 

Türkiye’de 2023 yılında öldürülen kadınların yalnızca %3’ünün katili tespit edilemedi. Çoğunluğu kadınların tanıdığı erkekler oldu.

^{* Bu içerik Avrupa Birliği'nin maddi desteği ile hazırlanmıştır. İçerik tamamıyla Aposto’nun sorumluluğu altındadır ve Avrupa Birliği'nin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.}