Küresel Piyasalarda Neler Oluyor?

Yazı: İdil Su Kesken, Arda Üçüncü

Büyük merkez bankalarının para politikalarına ilişkin belirsizliklerin azalması riskli varlıkları pozitif etkilese de devam eden resesyon endişesi piyasalarda temkinli bir hava yaratmaya devam ediyor.

Bu hafta ABD Merkez Bankası (Fed), Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere Merkez Bankası (BoE) politika faizlerini açıkladı. Karar metinleri genel olarak şahin bir görünüm verse de karar sonrası banka başkanlarından gelen ılımlı açıklamalar, volatiliteyi artırdı. Diğer yandan ABD’li teknoloji devlerinin bilançoları da küresel piyasalardaki risk iştahını etkileyen bir başka unsurdu.

Facebook'un ana kuruluşu Meta'nın kârlılığının öngörülerin üzerinde gerçekleşmesi dün New York borsasında alış ağırlıklı seyre öncülük ederken, piyasalar kapandıktan sonra açıklanan Apple, Amazon ve Alphabet bilançolarında beklentilerin altında kalan veriler, risk iştahını olumsuz etkiledi. Gelen zayıf bilançoların yanı sıra, son dönemde teknoloji devi firmaların işten çıkarma planları da göz önünde bulundurduğunda, güncel konjonktürün resesyon riskini beslediği belirtilebilir.

Veri yoğun bir haftayı geride bırakırken, haftanın son işlem gününde ABD'de bugün açıklanacak olan tarım dışı istihdam, işsizlik ve ortalama saatlik kazanç verileri piyasalarda oynamayı artırabilir. ABD tarım dışı istihdam verisinde net istihdamda hafif gerileme, ücretlerde ise ılımlı artış bekleniyor.

Fed, beklendiği gibi faiz artış hızında yavaşlamaya gitti.

Fed çarşamba günü faiz kararını açıkladı. Beklendiği gibi faiz artış hızını yavaşlatan Fed 25 baz puanlık artış yaptı. Böylece politika faizi yüzde 4,5-4,75 aralığına çıktı. Aslında enflasyonda görülen ılımlı yavaşlama ve ekonomik aktivitedeki belirgin soğuma nedeniyle faiz artış hızının yavaşlaması bekleniyordu. Fed yetkilileri de son dönemde yaptıkları açıklamalarda sıkılaşmanın yavaşlaması gerektiğine yönelik mesajlar vermişti.

Karar metninde son göstergelerin harcama ve üretimde ılımlı büyümeye işaret ettiği, işsizlik oranının düşük kalmaya devam ettiği ifade edildi. Enflasyon risklerinin son derece dikkatle izlendiği vurgulandı. Fed, gelecekteki faiz artışlarının boyutunun belirlenmesinde kümülatif sıkılaşmayı ve para politikasının ekonomiye gecikmeli etkilerini dikkate alacağını bildirdi. Açıklamada önceki metinden farklı olarak enflasyonun kısmen gevşediği ancak hâlâ yüksek kalmaya devam ettiği belirtildi. Bu görüş, yetkililerin enflasyonda zirvenin görüldüğüne inandığı sinyalini veriyor.

Politika metninin şahin bulunmasına karşın Fed Başkanı Jerome Powell'ın açıklamalarıyla birlikte piyasalarda risk iştahının arttığı görüldü. Powell, ilk defa dezenflasyonist sürecin başladığını söylerken, şimdiye kadarki hızlı sıkılaşmanın tam etkilerinin henüz hissedilmediğini dile getirdi. Enflasyonun uzun vadeli yüzde 2 hedefinin oldukça üzerinde seyrettiğine işaret eden Powell, "Son gelişmeler cesaret verici olmakla birlikte enflasyonun sürekli bir düşüş patikasında olduğundan emin olmak için daha fazla kanıta ihtiyacımız olacak" diye konuştu. Fed'in faiz artışlarına ara verip vermeyeceğine ilişkin soruya ise olumsuz cevap veren Powell, bankanın bu sene faiz indirimine gitmesinin oldukça zor olduğunu bildirdi. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda gelecek ay Fed'in yüzde 83 ihtimalle 25 baz puan faiz artırması öngörülürken, mayıstan itibaren bankanın faiz oranlarını sabit tutacağı tahmin ediliyor.

İngiltere ve Avrupa Bölgesi de beklentilere paralel olarak 50 baz puan faiz artışı gerçekleştirdi

BoE beklentilere paralel olarak faizi 50 baz puan artırdı ve yüzde 4,00 seviyesine çıkardı. Karar metninde enflasyon riskinin ciddi düzeyde yukarı yöne evrildiği mesajı verildi. Metinde kalıcı enflasyonun daha fazla sıkılaştırma gerektirebileceği de ifade edildi. Son artışla birlikte Aralık 2021'den bu yana 10. faiz artışı yaşanmış oldu. Son artışla birlikte politika faizi 2008 yılından bu yana en yüksek seviyeye çıktı. BoE Başkanı Andrew Bailey liderliğindeki yetkilier ekonominin hâlihazırda resesyonda olduğunu ancak gerilemenin kasım ayında beklentilerinden daha kısa ve sığ olacağını öngörürken enflasyona dair risklerin önemli ölçüde yukarı yönlü olduğunu belirtti.

Son olarak AMB ise piyasa beklentileri doğrultusunda faizleri 50 baz puan artırdı ve yüzde 2,50 seviyesine çıkardı. Banka, karar metninde mart ayında yine 50 baz puanlık artış için sinyal verdi. Karar metninde mart ayı için, "Banka mart ayında yapılacak para politikası toplantısında faizi 50 baz puan daha artırmaya niyetli" ifadeleri kullanıldı. Metinde faizlerin istikrarlı ve ciddi ölçüde artması gerektiği ifade edildi. AMB karar metninde, "Faiz oranları enflasyonun yüzde 2 hedefine dönmesi için ciddi şekilde sınırlayıcı seviyede tutulacak" dedi.

_{Görseller istockphoto'dan alınmıştır.}