Kurultay davasında 'mutlak butlan' kararı: Kılıçdaroğlu ve ekibi CHP yönetimine getirildi

CHP'nin 4-5 Kasım 2023 tarihlerinde yapılan 38. Olağan Kurultayı ile 21. Olağanüstü Kurultayı'nın iptali istemiyle açılan davada "tedbirli mutlak butlan" kararı çıktı. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, istinafa taşınan davada Kurultay'ın iptal edilmesine; CHP Genel Başkanı Özgür Özel ve parti yönetiminin görevden uzaklaştırılmasına, kurultay öncesinde görevde olan eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ve Parti Meclisi üyelerinin tedbiren göreve dönmesine karar verildi.

• Ankara 3. Asliye Hukuk Mahkemesi, Ankara 26. Asliye Ceza Mahkemesi ve İstanbul’daki hukuk-ceza dosyalarında yer alan deliller, ifade tutanakları ve resmî belgeleri birlikte değerlendiren mahkemenin kararında her iki kurultayın yanı sıra 8 Ekim 2023 tarihli CHP İstanbul İl Kongresi’nin de "kanunun emredici hükümlerine aykırı olması nedeniyle mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) ile malul olduğu" kaydedildi.

Mutlak butlan kararının ardından genel başkanlığa dönmesine karar verilen Kemal Kılıçdaroğlu, TGRT Haber'e yaptığı açıklamada, "Bu karar Türkiye'ye ve CHP'ye hayırlı olsun" dedi.

Mutlak butlan nedir?

Hukukta her işlem için bazı “geçerlilik şartları” vardır. Bu şartlardan biri ağır biçimde eksikse bu işlem artık düzeltilebilecek, sonradan onaylanabilecek değil; baştan sona geçersiz kabul edilir. Buna mutlak butlan denir. 

• Mutlak butlan, yapılan bir hukuki işlemin baştan itibaren hiç yapılmamış sayılması, yani hukuken kesin olarak hükümsüz olmasıdır.

Türk hukuk sisteminde söz konusu kavram, hukuki işlemlerin en ağır geçersizlik türüdür. Kökeni Roma hukuku dönemindeki actus nullus kavramına dayanan bu müessese, modern hukuk sistemlerinin temelini oluşturur.

Kanuna aykırılık, mutlak butlanın en sık rastlanan nedenlerinden biri olarak öne çıkıyor. Ancak her kanuna aykırılık aynı sonuca yol açmıyor. Hukuk kuralları emredici ve tamamlayıcı olarak ikiye ayrılıyor; mutlak butlan genellikle, tarafların iradesiyle bertaraf edilemeyen emredici hükümlere aykırılık halinde gündeme geliyor.

Gündelik hayattan bir örnek vermek gerekirse evli birinin, hâlâ ilk evliliği devam ederken ikinci bir evlilik yapması ya da kardeşler arasında evlilik gibi durumlarda evlilik bağı mutlak butlanla geçersizdir.

Davaya konu olan kurultayda ne oldu?

Özgür Özel, 4-5 Kasım 2023'teki 38. Olağan Kurultay'da Kemal Kılıçdaroğlu ile girdiği genel başkanlık yarışını kazanmış ve CHP'nin yeni lideri seçilmişti. 

Özel'in zaferini izleyen süreçte Hatay Belediye Başkanı Lütfü Savaş ve bazı delegeler, iptal davası açarak 38. Olağan Kurultay'ının mutlak butlanla batıl olduğunun tespitiyle Genel Başkan Özgür Özel, Merkez Yönetim Kurulu, Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin görevden uzaklaştırılmaları ve 38. Kurultay öncesi görevde bulunan Kılıçdaroğlu ile önceki kurulların göreve iadelerini talep etmişti. 

BIST 100 devre kesti

Mutlak butlan kararının ardından Borsa İstanbul’da BIST 100 Endeksi devre kesti.

BIST 100 saat 17.45 itibarıyla %6,03 düşüşle 13.167 puandan işlem görüyordu. Borsa İstanbul’dan yapılan açıklamada şöyle denildi:

“Saat 17:42:06 itibarıyla endekse bağlı devre kesici tetiklenmiş ve Pay Piyasasındaki tüm işlem sıralarında, Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasasında işlem gören Pay ve Pay Endekslerine dayalı sözleşmelerde işlemler geçici olarak durdurulmuştur. İşlemler Pay Piyasasında saat 18:01 itibarıyla kapanış seansıyla Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasasında işlem gören Pay ve Pay Endekslerine dayalı sözleşmelerde sürekli işlem yöntemiyle saat 18:08 itibarıyla yeniden başlatılacaktır.”