Mauritius resiflerinde ne oldu?

Mauritius’u belki duymuşsunuzdur; kendisi Afrika’nın doğusunda bulunan Madagaskar’ın da doğusunda, küçük bir ada ülkesi. Dünya gündeminde ismine çok sık rastlamadığımız ülke, geçtiğimiz haftalarda gerçekleşen bir tanker kazası ve ardından gerçekleşen petrol sızıntısı nedeniyle haber başlıklarında sıkça kendine yer bulmuştu. Mauritius açıklarında neler olduğuna, olası sonuçlarına ve benzer kazaların geniş perspektifine bakalım.

• Mauritius’da ne oldu? 25 Temmuz günü Japonya merkezli gemicilik şirketi Nagashiki’ye ait olan bir tanker gemisi, Mauritius açıklarında bir mercan resifine çarparak oturdu. Çarpmanın ardından geminin hasar alan gövdesi, içinde taşıdığı 4 bin tonluk petrolü sızdırmaya başladı. 
   
• Ardından: Fransa, Japonya ve Mauritius sahil güvenlik ekiplerinin ve ada halkının olası geniş çaplı bir yayılmayı önlemeye çalıştıklarını biliyoruz. Yetkili gemiler ve ekipmanlarıyla ada halkının kendi inşa ettiği borular kullanılarak, denize sızmaya başlayan 4 bin tonluk petrolün 3 bin tonu çekildi. Kalan bin tonluk petrol ise resifler ve çevresine yayıldı. ABD merkezli uzay şirketi Ursa Space Systems’ın uydu raporuna göre petrol sızıntısı, 11 Ağustos itibarıyla yaklaşık 27 kilometrekarelik bir alana yayılmış durumda.
   
• Nicelik değil nitelik: Bin tonluk bir petrol sızıntısı, 1979 yılında Tobago açıklarında gerçekleşen ve 287 bin tonluk bir sızıntıyla sonuçlanan Atlantic Empress ya da 1991 yılında Angola açıklarında gerçekleşen ve 260 bin ton petrol sızdıran ABT Summer kazalarıyla karşılaştırıldığında çok fazla ve etkili görünmeyebilir. Ancak bu kazanın gerçekleştiği bölge, kazayı diğer kazalardan biraz ayırıyor. Zira kazanın tam olarak bir mercan resifinin üzerinde gerçekleşmesi, bu resifin yaklaşık 800 kadar balık ve 17 memeli çeşidi olmak üzere toplam 1.700 farklı türe ev sahipliği yapıyor olması ve hâlihazırda dünyanın önemli mercan resiflerinden biri olarak gösterilmesi, sızan az miktarda petrolün doğaya olan etkisini dramatik ölçüde artırma potansiyeline sahip.
  
  
  • Denizdeki petrol nasıl zarar verir? Böyle bir durumda deniz canlılarının petrolü direkt olarak yutmasının yanı sıra, petrolün dolaylı yoldan verdiği kritik zararlar da bulunuyor. Bunlardan ilki, petrolün sudan daha az yoğun olması nedeniyle yüzeye çıkarak ve burada kalarak, yüzeyin altında güneş ışığı ve sıcaklığa ihtiyacı olan bölgeler ve canlılar için ışığı kesmesiyken; ikinci kritik nokta ise petrolün doğrudan canlılara yapışarak hareket kabiliyetlerini önemli ölçüde kısıtlaması olarak belirtiliyor.
     
• Yine de: Mauritius’daki kaza, son yılların en önemli petrol sızıntısı ilişkili çevre felaketlerinden biri olsa da bu tarz olayların gerçekleşme sıklığında pozitif gelişmeler var diyebiliriz. Uluslararası Tanker Sahipleri Çevre Kirliliği Federasyonu’nun (ITOPF) araştırması, 1970’li yıllarda faaliyet hâlinde olan tanker sayısı çok daha az olmasına rağmen yılda ortalama 80 adet benzer kaza olduğunu ortaya koyarken bu sayının 2010’lu yıllarda yılda yaklaşık 6'ya indiğini belirtiyor. Federasyonun başkanı Naa Sackeyfio’ya göre bu durumun arkasında, geliştirilmiş güvenlik standartları ve ciddi ölçüde sıkılaşan düzenlemeler yatıyor.