Putin-Trump görüşmesi iddiası: Ukrayna'da savaşı sonlandırmak mümkün mü?

ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Ukrayna'da devam eden savaş hakkında bir ya da birden fazla telefon görüşmesi yaptığını ve savaşı bitirmek için "somut bir planı" olduğunu açıkladı. Cuma günü Air Force One uçağındayken New York Post muhabirine konuşan Trump, Putin için "İnsanların ölmesini durdurmak istiyor," dedi ve ekledi:

"Her gün insanlar ölüyor. Ukrayna'daki savaş çok kötü. Bu lanet şeyi sona erdirmek istiyorum."

Neden önemli? New York Post'un haberine göre iki lider, 2022 yılının başında yaptıkları son görüşmeden bu yana ilk kez Pazar günü bir telefon görüşmesinde bulundu. 

Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov da devlet haber ajansı TASS'a yaptığı açıklamada “birçok farklı kanaldan iletişimin olduğunu” söyledi ancak Trump'ın Putin'le telefon görüşmesi ya da görüşmeleri yaptığını "ne doğrulayabileceklerini ne de yalanlayabileceklerini" belirtti.

Bununla birlikte: Cuma günü Trump, muhtemelen önümüzdeki hafta Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile savaşı sonlandırma ihtimalini görüşmek üzere biraraya geleceğini söyledi.

Müzakereler başlayabilir mi?

2014 yılında Ukrayna'nın Karadeniz kıyısındaki Kırım yarımadasını işgal etmesiyle başlayan, 24 Şubat 2022'de Putin'in Ukrayna'nın "Nazilerden arındırılması gerektiğini" öne sürerek ülkeye karşı geniş çaplı bir işgal başlatmasıyla tırmanan gerilim, üç yılı geride bırakmak üzereyken Rusya, 1 milyon kişinin ölümüne ve yaralanmasına sebep olan savaşta oldukça hızlı bir şekilde toprak kazanmaya devam ediyor. Şu anda Rusya, Ukrayna'nın yaklaşık beşte birini kontrol ediyor ve geçen yıl Ukrayna'nın savunmasındaki zayıflıklardan faydalanarak büyük asker ve teçhizat kaybı yaşamasına rağmen doğu bölgelerinde yavaş yavaş ilerlemeye devam ediyor. 

• Savaş yorgunu Ukrayna'da ise kamuoyu yoklamaları, Ukrayna'nın müzakere masasına oturmasına yönelik talebin yükseldiğini gösteriyor. Ayrıca halen azınlıkta olsalar da giderek büyüyen bir grup, barış için toprak vermeye hazır olduklarını belirtiyor.

Bunda göreve yeniden başlamadan önce, başkan olduğunda savaşı 24 saat içinde sona erdireceğini vadeden Trump'ın etkisi de yüksek. Zira Trump, Ukrayna politikasını henüz kamuoyuna açıklamamış olsa da ABD'nin Ukrayna'ya askerî desteğini sürdürmesi konusunda bir önceki yönetimden daha isteksiz olduğunun işaretlerini verdi.

Bununla birlikte: Putin ayrıca "meşruiyetini kaybettiğini" savunduğu Zelenski müzakerelere katılmadan, doğrudan Trump'la masaya oturmayı istiyor. Bu da Zelenski'nin "Ukrayna olmadan Ukrayna hakkında karar alınamaz" tutumuna ters düşüyor.

Öte yandan: Zelenski ise Ekim'de açıkladığı "Zafer Planı"nın bir parçası olarak ülkesinin Trump'ın gözündeki değerini artırmayı hedefleyen bir dizi teklifle geldi. Buna göre Zelenski, Rusya ile savaşın sona ermesinin ardından Avrupa'daki ABD güçlerinin yerini Ukrayna birliklerinin alabileceğini, ayrıca Ukrayna'daki uranyum, grafit ve lityum gibi yeraltı zenginliklerini çıkarmak için ortak yatırım yapılabileceğini belirtti.

• Ancak pakette yer alan NATO üyeliği ve "kapsamlı bir nükleer olmayan stratejik caydırıcılık paketi" Kiev'de ve müttefiklerinde karşılık bulmadı.