Sağlıklı cinsel ilişki kavramı ve Türkiye'de bilinç

Cinsel Sağlık İletişim Uzmanı Rayka Kumru'ya sağlıklı bir cinsel ilişkinin ne olduğunu ve Türkiye'de cinselliğe ve cinsel ilişkilere ilişkin farkındalığın durumunu sorduk. 

Sağlıklı bir cinsel ilişkiyi nasıl ifade edersiniz?

Sağlıklı cinsel ilişkiyi, yetişkinler arasında onayı dahilinde gerçekleşen, insanların kendilerini iyi hissettikleri ve zevk aldıkları ilişkiler olarak tanımlarım. İnsanlar çeşitli sebeplerle cinsel ilişki yaşayabilir. Zevk almak, stres atmak, partnerlerine yakın hissetmek, üremek, sevgilerini ifade etmek ve benzeri sebeplerle bir başkasıyla cinselliklerini paylaşabilirler. Tüm bu sebepler bilinçli bir onay dahilinde gerçekleştiği sürece sağlıklı ilişki olarak tanımlanabilir. Bireylerin kendileri için cinsel ilişkiyi sağlıklı yapan ek kriterler olabilir. Onay ve insanların kendilerini iyi hissetmeleri, bunun olmazsa olmazı.

Toplumda cinsellikle ilgili bilinç düzeyi yeterli seviyede mi? Artırılması için hangi adımların atılması gerekiyor?

Son yıllarda cinselliğin kapsadığı bazı konularda daha çok farkındalık oluşmaya başladı; toplumsal cinsiyet temelli şiddete karşı mücadele ve bazı cinsel hakların farkındalığı ve talebi gibi. Fakat kapsamlı şekilde cinselliğe dair bilincimizin çok yüksek olmadığını görüyoruz. Bunun birçok sistematik sebebi var. Bu sebeplerin altını çizmek, bilinçlenmenin yükünün sadece bireyler üzerinde olmadığını gösterse de bireylere düşen de çok şey var. 

Cinsel sağlık ve haklar konusunda genel okuryazarlığın düşük olması, cinsellik konuşulabilecek, tartışılabilecek sağlıklı ortamların azlığı, cinselliğin çoğunlukla olumsuz şekilde yansıtılması ve problematik konuları beslemesi bu sistematik engeller arasında önde geliyor. 

Bilinç düzeyiyle ilgili bir diğer önemli nokta ise bilincin her zaman tutumlara ve davranışlara yansımaması. Bunu biz en iyi şekilde korunma yöntemlerinin kullanımı konusunda ya da geleneksel toplumsal cinsiyet rollerinde görüyoruz. Korunma yöntemlerini bilen, faydalarının bilincinde olan ama kullanmayan çok fazla birey var.