Sándor Márai: Mumlar sonuna kadar yanar mı?

Hayat, hesabı sorulamayan suç ortaklıklarıyla döşenmiş tehlikeli bir yol gibi görünmeye başladığında anlam dünyası da bozulmaya başlıyor. Bazıları bu çarpıklığı yaşlılığa sokulurken geçmişin yüzüne ürkmeden bakabilmek gibi algılıyordur belki. Bazıları da çok uzun bir bekleyişten kalan sayıklamalar sağanağı. Ya da koyulaşmış yalnızlığın kovuğunda dinmeyen közler. İnsan konuşmaya dahi cesaret edemediği sıkıntılar girdabında boğulduğunda, tutunduğu kökler genellikle sözün marifetiyle benliğin gölgeli çukurlarını gösteren yazarlar oluyor. 

Yıllar evvel okuduğum bir Sándor Márai romanının yeni baskısını elime alıp arka kapak yazısını okuyunca doğru zamanda karşılaştığımızı hissettim. Romanın geçmişi sorgulayan kahramanı General Henrik, uzun yıllar evvel ortadan kaybolan dostuna kıvılcımlı yorumlarından birini fısıldıyordu: