Şili'nin en genç cumhurbaşkanı: Gabriel Boric

Şili'deki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde oyların %56'sını alarak seçimi kazanan 35 yaşındaki Gabriel Boric, ülke tarihinin en genç cumhurbaşkanı oldu. Rakibi José Antonio Kast %44,2 oy oranına ulaşırken Boric ülkedeki yoksullukla, eşitsizlikle ve ayrıcalıklı gruplarla mücadele etmeye yemin etti. Kast, Boric'in saygıyı hak ettiğini ve iş birliğine açık olduğunu söyledi. Mevcut cumhurbaşkanı Sebastián Piñera, Boric'i "tüm halkın başkanı olmaya" davet etti. 

• Kimdir? Zafer konuşmasında "Şili neoliberalizmin beşiğiyse, mezarı da olacaktır." ifadelerini kullanan Boric, hukuk fakültesindeki son yılında bir öğrenci hareketinin lideri oldu. Herkes için ücretsiz ve kaliteli bir eğitim isteyen gruptaki öğrencilerin bir bölümü daha sonra yerel yönetimlerde görev aldı. Boric, lisans eğitimini tamamlamadı ancak cumhurbaşkanı seçilene dek iki dönem milletvekili olarak görev yaptı.
  

Yoksullukla mücadele

Resmî olarak 11 Mart 2022'de göreve başlaması beklenen Boric, görevini alçakgönüllülükle yerine getireceğini ve Şili'de radikal bir değişim yaşanacağını belirtti. Boric; demokrasiye sahip çıkan, insanların ihtiyaçlarını gözeten ve Şili toplumu için çalışan bir başkan olacağına söz verdi. Toplumda sosyal uyum yakalamanın önemine değinen Boric, sürdürülebilir kalkınma mesajı verdi. Boric, neoliberal ekonomik modelin bir parçası olan emeklilik sistemine de son verilmesi çağrısında bulundu. 

• Eşitsizliğin bedeli: Refah devleti anlayışı güdeceğine dikkat çeken Boric, kamu harcamalarını artıracağını dile getirdi. Boric; ülkedeki sağlık sisteminde reform yapacağını, çalışma saatlerini 45 saatten 40'a düşüreceğini, yeşil yatırımı destekleyeceğini de sözlerine ekledi. Boric, nüfusun %1'inin ülke zenginliğinin %25'ine sahip olduğu Şili'de, gelir eşitsizliğini de bitireceğine işaret etti. Şili'deki eşitsizliğin bedelini fakirlerin ödemesine izin vermeyeceğinin altını çizen Boric, yeni yönetimde herkesin bir yeri olduğunu vurguladı.
• Halk ne diyor? Boric'in destekçileri, ülkenin bir dönüm noktasında olduğunu hatırlatırken Boric'in zaferini faşizmin ve sağ görüşün yenilgisi olarak tanımladı. Reuters'a konuşan Andres Rodriques, siyasette değişikliğe ihtiyaçları olduğunu ve gençlere güvendiğine söyledi. Patricia Alarcon da ülkenin özgürlüğe kavuşacağına inandığını belirtti. 

Nasıl değerlendiriliyor? 

Seçim sonuçları, geçtiğimiz yıllarda ülkede etkili olan bir dizi protestonun sonucu olarak değerlendiriliyor. 

• Neler olmuştu? 2019 yılında ulaşım maliyetlerinde artış yaşanmış, kamuoyunun öfkesi piyasa odaklı ekonomi modeline yönelik çatışmaları beraberinde getirmişti. Halk, yüksek yaşam giderleri ve eşitsiz koşullara karşı ayaklanma başlatmış; protestolarda en az 20 kişi hayatını kaybetmişti. Bu dengesizlik; toplumsal ayaklanmaları körüklemiş, ülkedeki sol görüşe de güç kazandırmıştı. 
• Zorluklar: Gazeteci Boris Van Der Spek, Boric'in "aşırı solculuğunun" resmen göreve başladıktan sonra törpüleneceği yorumunu yapıyor. BBC'nin Latin Amerika muhabiri Katy Watson da Boric'in kendisine oy vermeyen kitleyi tatmin etmek için çalışması gerektiğini değerlendirmesinde bulunuyor. Boric'in karşılaşacağı zorluklar arasında Pinochet döneminde kabul edilen anayasanın tekrar tasarlanması da yer alıyor. Boric'in otoriter sosyalist bir devlet kuracağı endişesi taşıyan muhalifler de Boric'i deneyimsiz olmakla suçluyor.