Silivri açıklarında iki gemi çarpıştı: Marmara'daki kaza hakkında neler biliniyor?

Türk bayraklı Tuğberk İmamoğlu kuru yük gemisi ile Alsu tankeri, 2 Eylül sabaha karşı Marmara Denizi’nde Silivri açıklarında çarpıştı.

İskenderun’dan Karadeniz Ereğli’ye 4.199 ton rulo sac taşıyan Tuğberk İmamoğlu’nun yaklaşık 11 dakika içinde battığı değerlendiriliyor. Gemide kaptan dahil tamamı Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı 10 denizci bulunuyordu. Arama çalışmalarında şu ana kadar mürettebattan hiçbirine ulaşılamadı.

Kazadan ciddi hasar almadan çıkan Alsu’daki 10 kişiden aşçı dışındaki dokuz kişi hakkında soruşturma başlatıldı.

Kaza nasıl yaşandı?

Denizcilik Genel Müdürlüğü’nün aktardığına göre Tuğberk İmamoğlu’na ait EPIRB acil durum sinyali saat 03.26’da Türkiye’nin Uydu Yardımlı Arama Kurtarma Sistemi tarafından alındı. Gemiye Türk Radyo üzerinden yapılan çağrılara yanıt alınamadı, ardından mürettebatın telefonlarına ulaşılmaya çalışıldı.

• Alsu'nun kaptanı ise saat 03.41 sıralarında Gemi Trafik Hizmetleri Merkezi’ne yaklaşık 03.15’te kimliğini bilmediği bir gemiyle çarpıştığını bildirdi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, bu veriler üzerinden Tuğberk İmamoğlu’nun çarpışmadan sonra yaklaşık 11 dakika içinde battığının değerlendirildiğini söyledi.

EPIRB cihazları tehlike hâlinde elle devreye sokulabildiği gibi gemi battığında otomatik olarak da sinyal gönderebiliyor. Bu nedenle geminin kesin batış saati, soruşturma kapsamında seyir ve teknik kayıtlarla belirlenecek.

Telsiz kayıtlarında ne var?

Kazadan hemen önce iki geminin telsiz üzerinden irtibat kurduğu Denizcilik Genel Müdürlüğü tarafından doğrulandı. Basına yansıyan kayıtlarda Tuğberk İmamoğlu’ndan Alsu’ya “iskeleye kır” uyarısının art arda yapıldığı, Alsu’dan ise “anlaşıldı” yanıtının geldiği duyuluyor.

Tuğberk İmamoğlu’nun sahibi Tahsin Doğruyol, kendi gemilerinin trafik hattında seyrettiğini, Alsu’nun rotasından çıkarak Tuğberk İmamoğlu’nun önüne geldiğini iddia etti. Doğruyol ayrıca kaptanın Alsu’yu iki kez uyardığı bilgisini geminin kayıtlarından edindiklerini söyledi.

• Kazanın Marmara Denizi’ndeki trafik ayırım hattında meydana geldiği Denizcilik Genel Müdürlüğü tarafından da bildirildi.

Savcılık, iki geminin kaza öncesindeki rotaları ve manevralarının belirlenmesi için seyir, radar ve haberleşme kayıtlarının toplanması talimatını verdi.

Trafik ayırım hattında hangi kurallar geçerli?

Marmara Denizi’ndeki trafik ayırım düzeni, karşı yönlerde ilerleyen yoğun gemi trafiğini birbirinden ayırmak amacıyla uygulanıyor. Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün Denizlerde Çatışmayı Önleme Tüzüğü’ne göre gemilerin trafik şeritlerinde belirlenen seyir yönüne uyması, uygun gözcülük yapması, güvenli hızda ilerlemesi ve çarpışma riskini radar dahil mevcut araçlarla takip etmesi gerekiyor.

• Çarpışma riski oluştuğunda yapılacak manevranın da yeterince erken ve diğer geminin anlayabileceği açıklıkta olması gerekiyor.

Soruşturmadaki kusur değerlendirmesi, Tuğberk İmamoğlu ve Alsu’nun bu kurallara göre hangi konumda bulunduğu, birbirlerini ne zaman fark ettiği ve hangi manevraları yaptığı üzerinden yürütülecek.

Alsu’nun bildirim zamanı neden inceleniyor?

Tuğberk İmamoğlu’nun sahibi Tahsin Doğruyol, Alsu’nun kazayı geç bildirdiğini ve çarpışmadan sonra olay yerinden uzaklaştığını iddia etti.

• Resmî kayıtlara göre Alsu’nun Gemi Trafik Hizmetleri’ne bildirimi saat 03.41’de yapıldı. Tuğberk İmamoğlu’nun acil durum sinyali ise 15 dakika önce, saat 03.26’da sisteme ulaşmıştı.

Denizcilik Genel Müdürlüğü, EPIRB sinyalinin ardından gemi ve mürettebatla temas kurulmaya çalışıldığını, sonuç alınamaması üzerine arama kurtarma çalışmalarının başlatıldığını bildirdi.

Soruşturma kapsamında Alsu mürettebatının çarpışma sonrasında izlediği rota, Tuğberk İmamoğlu’yla temas kurup kurmadığı ve denizde yardım yükümlülüğünü nasıl yerine getirdiği de incelenecek.

Tuğberk İmamoğlu neden bu kadar hızlı battı?

Geminin yaklaşık 11 dakika içinde batmasına yol açan hasarın niteliği henüz açıklanmadı. Yaklaşık 90 metre uzunluğunda ve 13 metre genişliğindeki Tuğberk İmamoğlu, İskenderun’dan Karadeniz Ereğli’ye 4.199 ton rulo sac taşıyordu.

• Çarpışmanın geminin hangi bölümünde olduğu, gövdede oluşan hasarın büyüklüğü, suyun hangi bölümlere yayıldığı ve yükün geminin stabilitesine etkisi teknik incelemeyle belirlenecek.

Geminin sahibi Doğruyol, Tuğberk İmamoğlu’nun yıllık klas kontrollerinin yapıldığını, sertifikalarının geçerli olduğunu ve kazadan önce bilinen bir manevra arızası bulunmadığını söyledi.

1990’da Hamburg’da inşa edilen Tuğberk İmamoğlu, İMEAK Deniz Ticaret Odası kayıtlarına göre İstanbul siciline kayıtlı Türk bayraklı bir kuru yük gemisiydi.

Alsu yük taşıyor muydu?

Alsu’nun kaza sırasındaki yük durumuna ilişkin resmî açıklamalarda farklı bilgiler bulunuyor.Denizcilik Genel Müdürlüğü’nün ilk açıklamasında Kocaeli’den Aliağa’ya giden Alsu’nun 2.999 ton motor yağı taşıdığı belirtildi. İstanbul Valiliği ise daha sonra tankerin boş olduğunu bildirdi.

• Marine Traffic verilerine göre Alsu yaklaşık 91 metre uzunluğunda ve 13 metre genişliğinde bir petrol ve kimyasal tanker.

Geminin yük durumu, su çekimi ve diğer teknik bilgiler savcılık tarafından talep edilen seyir belgeleriyle netleşecek.

Arama kurtarma çalışmaları nasıl yürütülüyor?

Aramalar kazanın meydana geldiği bölgedeki yüksek deniz derinliği nedeniyle hem yüzeyden hem havadan hem de su altı araçlarıyla yürütülüyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, kazanın meydana geldiği bölgede derinliğin yaklaşık 800 metre olduğunu söyledi. İstanbul Valiliği ise bazı noktalarda derinliğin 800-900 metreye, İstanbul Valisi Davut Gül de yer yer 1.000 metreye yaklaştığını belirtti.

• Arama kurtarma çalışmalarına Sahil Güvenlik ve Kıyı Emniyeti ekiplerinin yanı sıra Deniz Kuvvetleri Komutanlığı da katılıyor. Bölgede deniz araçları, helikopterler, insansız hava araçları ve uçaklarla arama yapılıyor. Millî Savunma Bakanlığı, TCG Salihreis fırkateyni, TCG Akın kurtarma ve yedekleme gemisi, TCG Osmangazi çıkarma gemisi ile TCG Karayel hücumbotunun bölgeye sevk edildiğini açıkladı.

Tuğberk İmamoğlu’na ait serbest düşmeli can filikası ve diğer can kurtarma araçları denizde boş olarak bulundu. Geminin enkazının yeri ise henüz kesin olarak tespit edilmiş değil.

Mürettebat gemiyi terk etmiş olabilir mi?

Tuğberk İmamoğlu mürettebatının çarpışmanın ardından gemiyi terk edip edemediği bilinmiyor. Can filikasının boş bulunması, filikanın gemi batarken otomatik olarak serbest kalmış olabileceği ihtimalini de açık bırakıyor.

Soruşturma kaynaklarının aktardığı tanık ifadelerinde gemi batmadan önce güvertede iki veya üç kişinin görüldüğü öne sürüldü. Bu kişilere ait olduğuna ilişkin teyit edilmiş herhangi bir bulguya henüz ulaşılamadı..

Alsu’daki dokuz denizci neden gözaltında?

Silivri Cumhuriyet Başsavcılığı kazanın ardından iki Türk bayraklı geminin çarpışmasına ilişkin soruşturma başlattı. Bir başsavcı vekili ve iki Cumhuriyet savcısının görevlendirildiği soruşturma kapsamında Alsu’da bulunan 10 kişiden aşçı dışındaki dokuz kişi şüpheli sıfatıyla ifade verdi.

• Şüpheliler, soruşturmanın ve gemideki idari incelemelerin sürmesi nedeniyle jandarma gözetiminde gemide tutuluyor.

Savcılık, bilirkişi heyetinin hazırlayacağı ön raporun ardından kusur durumlarını değerlendirerek kimlerin adliyeye sevk edileceğine karar verecek.

Mürettebata yapılan ilk testlerde alkol bulgusuna rastlanmadığı bildirildi. Daha ayrıntılı inceleme için alınan kan örneklerinin analizi sürüyor.

Soruşturma hangi verilere bakacak?

Kazanın nedenine ve kusur dağılımına ilişkin değerlendirmede gemilerin seyir kayıtları belirleyici olacak. Savcılık iki gemiye ait radar, haberleşme ve seyir kayıtlarının yanı sıra mevcut görüntülerin ve diğer teknik belgelerin toplanmasını istedi.

• Gemilerin Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) verileri, hızları, rotaları, dümen hareketleri ve kaza öncesindeki konumları telsiz kayıtlarıyla birlikte değerlendirilecek.

Tuğberk İmamoğlu’nun enkazının bulunması hâlinde çarpışmanın gövdede yarattığı hasarın büyüklüğü ve geminin kısa sürede batmasının teknik nedeni de incelenebilecek.

Soruşturmanın yanıt aradığı temel başlıklar, iki geminin trafik ayırım hattındaki konumları, kazadan önce yapılan manevralar, Alsu’nun çarpışma sonrasındaki hareketleri ve Tuğberk İmamoğlu’nun yaklaşık 11 dakika içinde batmasına yol açan hasar olacak.