Soğuk teknoloji savaşı

Geniş bir futbol sahası hayal edin. Sahanın bir tarafında Dünya Kupası’nın sahibi, diğer tarafında ise Super Bowl şampiyonu bulunuyor. "İkisi de futbol oynamak için sahadalar, ancak oyun hakkında çok farklı fikirleri var" diyor Covington & Burling'in yönetici ortağı Timothy P. Stratford. Hızlı hareket eden Birleşik Devletler’in çevik ve koşullara iyi adapte olan takımı, sahada her oyuncusuna koordineli bir rol veren Pekin takımının planlı sistemiyle en derinlerde, yani felsefi boyutta çatışıyor. Nihayetinde oyunu kuralına göre oynamak için öncelikle aynı oyunu oynamak gerekiyor. Farklılıklardan doğan çatışma büyüyor. Ticaret savaşı gölgesinde Pekin ve Vaşington, son iki yıldır cüretkâr politikaları birbiri ardına uyguluyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın ByteDance ve Tencent’in faaliyetlerini kısıtlayan kanun hükmünde kararnameye imzayı koymasıyla, ticarette yaşanan savaş teknoloji şirketleri boyutuna taşınıyor. 

• Nedir? İlgili kararnameyle TikTok ve WeChat'in ABD’de resmî olarak 45 günü kalmış oldu. Çok amaçlı mesajlaşma uygulaması WeChat'in de yasak sepetine dahil olması, işleri iyiden iyiye karıştırdı. Tencent bünyesinde faaliyet gösteren WeChat, temelde bir mesajlaşma uygulaması. Sonuçta Çin’in büyük güvenlik duvarı, ABD merkezli teknoloji şirketlerinin uygulamalarına geçit vermiyor. Bu durum 1 milyarı aşkın kullanıcıya sahip WeChat’i, ABD sınırları içinde yaşayan Çin diasporasının ana vatanlarıyla iletişim kurması için en yaygın iletişim aracı hâline getiriyor. Ayrıca uygulamanın para transferinden çevrim içi alışverişe uzanan özellik paketi, WeChat'i yalnızca bir iletişim aracı olmanın ötesine taşıyor.
   
• Apple: Son beş ayda hisselerinin ikiye katlanmasıyla dünyanın 2 trilyon dolarlık ilk şirketine dönüşmeye göz kırpan Apple, üretim üssü olarak satışlarının beşte birine denk gelen Çin'e fazlasıyla ihtiyaç duyuyor. WeChat'siz bir iPhone, platforma doğrudan bağlı milyonlarca müşteri için yeterince akıllı bir telefon olmaktan çıkıyor. Kararname; WeChat'in App Store'dan kaldırılmasını şart koşuyor, iPhone satışlarının %20'si Çin pazarından geliyor ve Bloomberg'ün raporuna göre bölge halkı, 20’ye 1’lik bir marjla WeChat yerine iPhone'larından vazgeçmeyi göze alıyor. Kısaca Cupertino Kaliforniya’da Tim Cook ve ekibini olası senaryolar için sıkı bir mesai bekliyor.
   
• Neden önemli? Yasak yürürlüğe girerse Çin sınırları içinde yaşayan iPhone kullanıcıları, bir sonraki akıllı telefonları için pazarın ikinci oyuncusu Huawei’ye yönelebilir. En nihayetinde Trump'ın gözü pek politikası, geçtiğimiz aylarda köşeye sıkıştırmaya çalıştığı telekom devinin elini daha da güçlendirebilir. Ne diyebiliriz? Belki de bu bir karmadır...
   
• Şimdi ne olacak? ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’nun da bakanlığının Çin merkezli bulut servis sağlayıcılarının ülkede veri toplama, saklama ve işletme yeteneğini sınırlamak için kolları sıvadığını aktarmasıyla cephe iyice genişledi. İkinci yılını dolduran ticaret savaşı yeni bir arenaya taşınıyor, karşılıklı vergi artırımlarıyla başlayan mücadele taraflar arası soğuk bir teknoloji savaşına dönüşüyor.