Suriye’de Alevileri hedef alan saldırılar: ‘Ölü sayısı 1.000'i aştı’

Suriye, Beşar Esad yönetiminin devrilmesinden bu yana en kanlı günlerine tanıklık etti. 6 Mart Perşembe günü eski rejimle bağlantılı olduğu iddia edilen silahlı gruplarca yapılan ve 11 güvenlik görevlisinin hayatını kaybettiği saldırının ardından Cuma ve Cumartesi günleri “intikam” adı altında Lazkiye ve çevresinde Alevi sivilleri hedef alan çok sayıda silahlı saldırı ve yağma olayı yaşandı.

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR), Lazkiye vilayetinin sahil ve dağlık bölgelerinde işlenen 30 ayrı katliamda 745 Alevi sivilin güvenlik güçleri ve onlara bağlı gruplarca öldürüldüğünü açıkladı. SOHR, hükümete bağlı silahlı güçler ve hükümet karşıtı silahlı gruplardan da 273 kişinin öldüğünü ve toplam ölü sayısının 1.018 olduğunu duyurdu. BBC ve Reuters, haberlerinde bu sayılara yer verdi ama bu verilerin bağımsız kaynaklarca doğrulanamadığını da not etti.

• Perspektif: Aleviler, Suriye’de nüfusun yaklaşık %10’unu oluşturuyor. Ülkedeki 2-3 milyon arası Alevinin en yoğun yaşadığı vilayetler Akdeniz kıyısındaki Lazkiye ve Tartus. Bu bölgeler, iç savaş yılları boyunca muhalif silahlı grupların kontrolüne geçmeyen nadir merkezlerdendi. Ülkenin eski lideri Beşar Esad da Alevi kökenden geliyor.

Şara’dan ‘birlik’ vurgusu

6-7 Mart’ta Lazkiye’de yaşananlar için bağımsız bir soruşturma komitesi kurulduğunu duyuran Suriye geçiş dönemi başkanı Ahmed Şara, "Şu anda olanlar, beklenen zorluklar kapsamında değerlendirilmeli. Ulusal birliği ve sivil barışı mümkün olduğunca korumalıyız" ifadelerini kullandı. Şara, Reuters'a yaptığı açıklamada ise "Devrik rejimin kalıntılarının peşine düşmeye devam edeceğiz. Onları adil bir şekilde yargılayacağız. Silahlar yalnızca devletin elinde bulunacak" dedi.

• Bir adım geriden: Şara’nın daha önceden lideri olduğu El Kaide bağlantılı Heyet Tahrir Şam; Türkiye, ABD, AB, İngiltere ve BM tarafından terör örgütü olarak kabul ediliyor. Örgüt, mezhepçi yaklaşımıyla biliniyordu.

Ankara’dan ‘provokasyon’ uyarısı

Lazkiye, Tartus ve Humus’u etkileyen olaylar sonrası Ankara’dan yapılan açıklamada “provokasyon” vurgusu yapıldı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Esad’ın devrilmesi sonrası oluşturulan yeni Suriye hükümetinin sürdürdüğü politikanın “provokasyonla rayından çıkartılmaya çalışıldığını” söyledi ve ülkedeki “Alevi, Hıristiyan, Dürzi ve Nusayrilerin provokasyondan uzak durmasının önemli olduğunu” savundu.

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik ise açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

“Türkiye Cumhuriyeti kurumları sahadaki her gelişmeye hâkimdir; kimin kim olduğunu yakından bilmektedir. Bu saldırı dalgası, esasında Esad rejiminin kalıntısı, artığı olan ve Esad rejimini diriltmek üzere birileri tarafından kullanılan birtakım güçlerdir.”

Çelik, bununla birlikte hükümete yakın medya organlarında çıkan bazı yazılara da isim vermeden gönderme yaptı ve “Örneğin bu terörist saldırıyı gerçekleştirenlerle ilgili olarak bir dil kullanılırken ‘Bu bir Nusayri isyanıdır’ gibisinden bir dilin kullanılması son derece yanlıştır” dedi.

BM, ABD ve AB’nin pozisyonu

Birleşmiş Milletler (BM), “mezhep kökenli yargısız infaz”lara dikkat çekerek Suriye’nin yeni liderliğini vatandaşlarını korumak için hızlı adımlar atmaya çağırdı.

ABD Dışişleri Bakanlığı, “Son günlerde insanları öldüren, yabancı cihatçılar dahil olmak üzere radikal İslamcı teröristleri kınıyoruz” derken “Suriye’nin geçici yetkilileri Suriye’nin azınlık topluluklarına yönelik bu katliamları tertipleyenlerin hesap vermesi sağlamak zorundadır” vurgusunda bulundu.

AB’nin açıklamasında ise dış aktörlere Suriye’nin egemenlik, birlik ve toprak bütünlüğüne saygı duyma çağrısı yapılırken “AB, istikrara ve Suriyelilerin tüm çeşitliliğine saygılı, kapsayıcı, kalıcı bir barışçıl geçiş süreci vizyonuna zarar verecek her türlü girişimi kınamaktadır” denildi.

Türkiye’de Alevilerden tepki

Alevi sivillere yönelik katliam haberleri Türkiye’de Alevi örgütlerinin tepkisini çekti. Alevi kurumlarının Şişli’deki Suriye Başkonsolosluğu önündeki eylemi Kaymakamlık tarafından “marjinal grupların izinsiz gösteri girişimi” olarak nitelendi ve ilçe genelinde 3 günlük eylem yasağı getirildi.

Alevi Bektaşi Federasyonu, Türkiye Alevi Dernekleri Federasyonu, Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı, Alevi Kültür Dernekleri, Pir Sultan Abdal Kültür Derneği, Çerağın Bileşenleri, DEDEF tarafından hazırlanan ortak açıklamada hükümete Suriye lideri Şara’yı “istikrar figürü” olarak sunarak meşrulaştırma eleştirisi yapıldı. Metinde “Suriye’de Alevilere yönelik katliamların görmezden gelinmemesi” ve “Zulmün faillerine siyasi zemin sağlanmaması” çağrılarında bulunuldu.

CHP Genel Başkanı Özgür Özel ise Suriye’deki gelişmelerle ilgili 15 kişilik bir heyet oluşturulduğunu ve bu heyetin Hatay’a giderek kapsamlı bir rapor hazırlayacağını söyledi.