Tanen nedir, kimlerdendir?

Tanen şarabın yapısal olarak en önemli bileşenlerinden biri. Sebebine gelmeden önce kimlerden olduğuna bir bakalım. Kendileri tannik asit; birçok gıdada doğal olarak bulunan polifenoller. Tanen üzümün çekirdeğinde, kabuğunda ve sapinda bulunuyor. Fermantasyon sırasında kendini gösteriyor. Çok belirgin bir duyusal deneyim etkisi var.

• 🍇 Üzüm yiyorsun ve bir anda çıt diye bir ses geldi; üzümün çekirdeğini ısırdın. Mayhoş, bitter, acımtırak, dili damağı kurutan, hafif kaşındıran bir etki olur.
• 🍇 Yine üzüm yiyorsun, benim gibi bazen kabuğu etinden ayırıp sonradan yiyenlerdensin; veya özellikle soydun kabuğu ayrıca yiyorsun. Kabuğu çiğnedikçe yine mayhoş, bitter, acımtırak, dili damağı kurutan, hafif kaşındıran bir etki olur.

İşte bu tanen etkisi. Dilini damağını kurutan, diş etlerini çeken bir etki.

İllüstrasyon: Kıvanç Müçek

Şarapta tanen düşük, orta(-), orta, orta(+) ve yüksek miktarda bulunabiliyor. Tadımlarda da bu şekilde yorumlanıyor. Peki tadarken nasıl anlıyoruz düşük tanenli ve yüksek tanenli bir şarabı? Nasıl bir farkı var? Bunu çay örneği ile anlatacağım. Çünkü çayda da tanen var. Hatta minik bir deney ile hemen evde anlayabilirsin. Şöyle güzel bir çay demliyoruz. Bir açık bir de koyu olacak şekilde bardakları dolduruyoruz. Önce açık çayı yudumluyoruz. Sonra koyu çayı yudumluyoruz. İşte düşük tanenli bir şarap ile yüksek tanenli bir şarabın damaktaki duyusal deneyimdeki farkı buna benzer bir etki.

İllüstrasyon: Kıvanç Müçek

Her tanenin etkisinin aynı olduğunu söyleyemeyiz. Çok olgunlaşmamış üzümlerden gelen, ve olgunlaşmış üzümlerden gelen tanen etkisi birbirinden farklıdır. Ham tarafta damaktaki o acımtırak, damağı kurutan etki daha sert hissedilirken; olgun tarafta çok daha naif, kadifemsi bir etki alabiliriz.

Tanen şarabın yapısal olarak en önemli bileşenlerinden biri. Şarabın iskeletini oluşturan yapı taşlarından biri gibi düşünebiliriz. Şarabın damaktaki etkisini, yıllanma potansiyelini etkileyen bir bileşen bu; ciddiye alalım, aman dikkat. Tanen şarabın yıllanma potansiyelini etkiliyor çünkü şarabı koruyor. Antioksidan görevi üstleniyor, ve şarabın dimdik ayakta durmasında büyük etken oluyor. Genelde yüksek tanenli şarapları olan Cabernet Sauvignon’u örnek olarak alalım. 10+ yıllık şarapları bir de sen içindeki tanene sor! Yıllandıkça agresif, köşeli, sert olarak yorumlanan tanenler genelde yumuşar. Dili damağı yoran etkisini daha yumuşak ve yuvarlak bir etkiye bırakır. O yüzden çok yaşlı şaraplarda öyle çok yoran bir tanen etkisi genelde görmeyiz. Yıllanmadaki tek etken tanen değil tabi, düşük tanenli ama çok güzel yaşlanmış şaraplar da mevcut. 

Çaylar içildiyse, tanen anlaşıldıysa bir sonraki şişe şarabımızda damaktaki tanen etkisine odaklanıyoruz! Hep deney, hep keşif.🧪 Tanen etkisini şarap ile keşfetmek istersen Pinot Noir ve Cabernet Sauvignon'u karşılaştırmalı tatmanı öneriyorum. Bakalım deney nasıl sonuç verecek?