Topraktan Sofraya: Kapadokya Kırsalında Bizans Zirai Üretimi

Yazı: Nilüfer Peker

“…Yukarıda, her yanı meşe ağaçlarıyla kaplı, şairin söylediği titreyen yapraklarıyla uzakta görülen Ithake Neritosu’na (Ithake’deki Neritos Dağı) söylenenlerin ötesinde övgüler dizecek bir Homeros bulmaya layık, sık ormanlık bir dağ büyük bir sırt boyunca uzanır.”(1) diyor Nysalı Gregorios Avanos’taki İdis dağını gördüğünde peyzajı anlatırken (mektup 20.6). Gregorios’un yaşadığı 4. yüzyıl Kapadokya’sında peyzaj, bugün sunduğu görüntüden olasılıkla daha cömert bir bitki örtüsüne sahipti (resim 1). Tarih boyunca olduğu gibi Geç Antik Çağ ve devamındaki Bizans döneminde de Kapadokya’nın iklimsel ve coğrafi koşullarının belirlediği doğal fiziksel çevre, bölge sakinlerinin içinde bulunduğu peyzajı biçimlendirmesinde etkili olduğu gibi tarımsal üretim pratiklerinin de en önemli belirleyicisi olmuştur. Bölgenin doğası gereği sahip olduğu eşine az rastlanır toprak ve iklim karakteri, ekonomisinin temelleri tarıma dayanan Bizans İmparatorluğu’nun zirai üretiminde önemli aktörlerden biri olmasını sağlamış görünür.