Türkiye'de enflasyon: son durum, krizin etkileri

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), şubat ayına ilişkin tüketici fiyat endeksi (TÜFE) verilerini açıkladı. TÜFE, yıllık bazda %54,44'e yükselirken aylık bazda %4,81'e çıktı. Üretici fiyat endeksi (ÜFE) şubatta aylık %7,22 artış gösterirken yıllık %105,01'i gördü. Enflasyon, Reuters'ın ve Bloomberg HT'nin anketlerindeki beklentileri aştı. 

• En çok artış: En çok artış %75,75'le ulaşım, %64,83'le ev eşyası, %64,47'yle gıda ve alkolsüz içecekler gruplarında kaydedildi.
• ENAG verileri: Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) tüketici fiyat endeksinin (E-TÜFE) şubat ayında %5,44 yükseldiğini yıllık artışın ise %123,80 olarak gerçekleştiğini açıkladı. 
• Avro Bölgesi: Geçtiğimiz günlerde açıklanan Avro Bölgesi enflasyonu da rekor tazeleyerek yıllık %5,8'e yükseldi. Enflasyon aylık %0,9 oldu. 

Değerlendirme: Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, enflasyonla mücadeleyi sürdüreceklerinin altını çizerek "Döviz kurunu kapsamlı ve yenilikçi metotlarla düşürdüğümüz gibi enflasyonu da önümüzdeki dönemde düşüreceğiz. 2023 Haziran seçimlerine de tek haneli bir enflasyon rakamıyla gireceğiz." dedi.

Tepkiler 

CHP Sözcüsü Faik Öztrak, "Böyle bir makası daha önce hiç yaşamadık. Üreticiden, tüketiciye doğru korkunç bir enflasyon tsunamasi geliyor." ifadelerini kullandı. Öztrak, "Ne yazık ki ilerleyen günler için de enflasyon cephesinde umut yok." şeklinde konuştu.

Gelecek Partisi Ekonomi Politikaları Başkanı Kerim Rota, "Bugün açıklanan TÜİK verisiyle gıda enflasyonunda %64,5'le Venezuela, Lübnan ve Zimbabve'den sonra dünya dördüncüsü olduk. Hayaller milletin tasarrufunu satarak kuru, emireri Merkez Bankası Başkanı'yla da faizi kontrol etmek, gerçeklerse %64,5 gıda enflasyonu." değerlendirmesini yaptı. 

İktisatçı Hakan Kara, enflasyon rakamlarını "%50 asgari ücret artışı önümüzdeki ay itibarıyla enflasyon tarafından tamamen eritilmiş olacak." sözleriyle yorumladı.

İktisatçı Mahfi Eğilmez, "TÜFE % 54,4, ÜFE % 105,1. Yanlış para politikasının bizi getirdiği yer." dedi.

Krizin Türkiye'ye etkisi 

Dünya Gazetesi yazarı Şeref Oğuz, ekonomik açıdan henüz en kötünün görülmediğini, ham petrolün varil fiyatının 150 dolara kadar çıkacağını öngörüyor. Oğuz, mart ayında Türkiye'nin enflasyondaki küresel tırmanışı izleyeceğini belirterek "Zor zamanlar için alternatif tüm kaynakların hareket ağırlığının artacağı bir dönemde olacağız. Bu dönem yönetildiği takdirde hasarımız sınırlı kalır. Yönetilmediği oranda ise ek fatura koyulacak önümüze. Buğday, petrol gibi temalara yönelik enstrümanların çoğaldığını görebiliriz. Özellikle emtia bazlı fonlar talep görebilir." değerlendirmesini yapıyor.

TMMOB Gıda Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı Uğur Toprak, işgalin Türkiye'ye gıda enflasyonu ve zam olarak yansıyacağını söylüyor. Türkiye'nin ithal ettiği ayçiçeğinin %54'ünü Rusya'dan, %14'ünü Ukrayna'dan aldığını vurgulayan Toprak, "Buğdayın %64-65'i Rusya'dan, %13-14'ü de Ukrayna'dan geliyor. Bu iki ülkeye yaş sebze ve meyve ihraç ediyoruz. İthalatta ve ihracatta bu ülkelere bağımlı olmamız sıkıntı yaratacak." ifadelerini kullanıyor.

Gazete Duvar editörü Sinan Saygılı, "Kasırga kapıya dayandı, ekonomiyi nasıl bir tablo bekliyor?" haberinde Rusya'nın işgalinin Türkiye ekonomisini yakından ilgilendirdiğini vurguluyor. Türkiye'nin dış ticaret hacminin %8'lik kısmının Rusya ve Ukrayna bağlantılı olduğunu belirten Saygılı, inşaat ve hazır giyim sektörü için de iki ülke arasındaki durumun önemli olduğunu anlatıyor. 

TÜSİAD Başekonomisti Gizem Öztok Altınsaç; Rusya ve Ukrayna arasındaki gerginliğin Türkiye'yi petrol, tarım ve ithalat, turizm gibi alanlarda etkileyeceğine dikkat çekiyor.

Saygılı, Türkiye'nin turizm gelirinde düşüş yaşayacağına işaret ediyor. TÜİK verilerine göre geçtiğimiz yıl Türkiye'ye gelen 29 milyon 357 bin kişinin %19'unu Rusya vatandaşlarının, %8,3'ünü de Ukrayna vatandaşlarının oluşturduğu biliniyor. Turizm gelirinde etkisi yüksek olan iki ülkenin arasındaki durum nedeniyle rezervasyon sayısının %70 azaldığı bildiriliyor.