UnitedHealthcare krizinde yapay zekanın etkisi neydi?

UnitedHealthcare, ABD’nin en büyük sağlık sigorta şirketlerinden biri olarak uzun süredir sektörü domine eden bir konumda. Ancak şirket, CEO'su Brian Thompson'ın geçen hafta New York’taki otelinden çıkıp toplantıya giderken silahla vurularak öldürülmesi ile gündemin merkezine oturdu. 

Olayın ardından şüpheli olarak yakalanan Luigi Mangione, kısa sürede bir anti-kahramana dönüştü ve ABD kamuoyu bu konuda ikiye bölündü. Öte yandan, medyada bir süredir tartışılan şirketin CEO’su Brian Thompson hakkında da yeni bir yapay zeka programı kullanarak kâr odaklı bir yaklaşım benimsemesi, hastaların ödenek taleplerinin sürekli reddedilmesi ve şirket hisseleri üzerinde manipülasyon yapması gibi iddiaların yer aldığı soruşturmalar olduğu ortaya çıktı.

CEO’yu öldürmekle suçlanan ve McDonalds’ta yakalanan 26 yaşındaki Luigi Mangione, internette o kadar popüler oldu ki X hesabı bir günde 3 binden 400 bin takipçiye yükseldi. X hesabında kendi fotoğrafının yanında, bu saldırıda rol oynadığı düşünülen, belindeki ameliyat durumunu gösteren röntgenin olması da dikkat çekiyordu. Yakalandığında çantasından çıkan manifestosu ise şimdiden birçok teoriye konu olmuş durumda. 

İddialar ve yapay zeka

Thompson’ın vurulmasından bir ay önce, Amerikan basınında şirketin yapay zeka tabanlı değerlendirme sistemiyle ilgili şikayetler artmaya başlamış ve konu gündeme taşınmıştı. Hastaneler, reddedilen sigorta taleplerinde belirgin bir artış olduğunu bildirirken özellikle yaşlı hastalar ve bakım ihtiyacı olan bireylerin taleplerinin sistematik olarak geri çevrildiği rapor ediliyordu. 

• Minnesota’da açılan toplu bir dava, UnitedHealthcare'in ve bağlı kuruluşlarının, gerçek tıp uzmanları yerine %90 hata oranına sahip bir yapay zeka modeli kullandığını ortaya koymuştu.

Davacılar, şirketin bu modeli kullanmaya devam etmesinin ardında ticari çıkar hesaplarının yattığını öne sürüyor. Thompson’ın 2021-2023 yılları arasındaki liderlik döneminde şirketin kârı 12 milyar dolardan 16 milyar dolara yükseliyor. Ancak bu politika, birçok hastanın bakım hakkından mahrum kalmasına, kamuoyunda büyüyen tepkilere, hatta toplu davalara yol açıyor. Bu mağdurlar arasında olduğu iddia edilen bir isim de belinden ciddi bir ameliyat geçirdiği belirtilen Luigi Mangione.

Luigi Mangione kimdir?

1998 doğumlu Mangione, prestijli Ivy League üniversitelerinden Pennsylvania Üniversitesi'nde eğitim görmüştü. 2020 yılında Bilgisayar ve Enformatik alanında hem lisans hem de yüksek lisans derecesiyle mezun olmuş; lisans eğitimini üstün başarı derecesiyle tamamlamıştı. Son günlerde Amerikan medyasına yansıyan röportajlarda arkadaşları onu zeki, sevilen ve iyi bir insan olarak tanımlıyordu.