Yalnızlık salgınına bir çözüm önerisi: Yemek arkadaşı uygulamaları

Gallup tarafından Şubat ayında yapılan bir anket çalışması, her 5 çalışandan 1’inin yalnızlık duygusuyla baş etmeye çalıştığını ortaya koyuyor. Bu kişilerin %25’i tamamen uzaktan, %21’i hibrit, %16’sı ise sahada çalışıyor. Pew Research Center’ın 2023 yılında yaptığı bir anket ise kentlerde yaşayan insanların bulundukları bölgelerdeki insanlarla bağlantı kurma olasılığının çok daha düşük olduğunu gösteriyor. Büyük şehirlerde yaşayan insanların %49’u bulundukları bölgede yaşayan insanlara kendilerini yakın hissettiklerini söylerken banliyölerde yaşayan insanların %55’i, kırsal kesimlerde yaşayanların ise %58’i bu şekilde hissettiğini ifade ediyor. 

Ayrıntılar: Mevcut çalışma koşulları ve kentlerde artan nüfus, yalnızlık duygusunu çok daha büyük bir problem haline getiriyor. Yemek yemek ve kahve içmek gibi doğası gereği sosyallik gerektiren aktivitelerde çok daha körüklenen bu duygu, son dönemlerde teknoloji dünyasında yeni bir trendin yükselişinin de önünü açıyor. 

• Özellikle ABD’de çeşitli nedenlerle hayatın büyük bir bölümünü yalnız geçiren pek çok kişi, yakın zamanda oldukça popüler hale gelen Breakfast, Creative Lunch Club ve Timeleft gibi uygulamaları kullanıyor.

• Bu uygulamalar, kullanıcıların kendilerine bir yemek arkadaşı bulmasına olanak tanıyor. 

Perspektif: Geçen yılın sonbahar aylarında Lizbon’daki bir duvarda “Flört etmek ya da bağlantı kurmak yok. Sadece kahvaltı” yazılı bir poster gören 52 yaşındaki Katya Gratcheva, ikamet ettiği Washington’da Breakfast uygulamasını kullanıyor. Uygulama, dünya genelindeki 17 şehirde belirli bir ücret karşılığında kahvaltısına sohbet eşlikçisi arayan kişileri eşleştiriyor. 

• Rus asıllı Gratcheva, yakın zamanda uygulamada Ukraynalı genç bir kadınla eşleştiğini söylüyor. 

• The Washington Post’a konuşan Gratcheva, yaşadığı kahvaltı deneyimiyle ilgili “Ülkesini bombalayan ve arkadaşlarını öldüren bir ulusu temsil etmeme rağmen bende bir dost görebildi” ifadelerini kullanıyor. 

• Gratcheva, son 9 ayda uygulama üzerinden yaklaşık 30 kahvaltıya katıldığını söylüyor. 

Önemli ayrıntı: Bu uygulamaların, flört uygulamalarıyla pek çok ortak özelliği bulunsa da flört uygulamalarının aksine yalnızca bağ kurmayı, topluluk oluşturmayı ve yalnızlık hissini gidermeyi arayan kullanıcıları hedefliyorlar. Örneğin Breakfast, hedef kitlesinin doğdukları yerden uzakta çalışan kişiler ve dijital göçebeler olduğuna işaret ediyor. 

Öte yandan: Flört uygulamaları da kullanıcılardaki bu eğilimi görmeye başladı. Temmuz ayında Bumble, kullanıcıların çevrimdışı vakit geçirebilecekleri yeni arkadaşlar edinmelerine yardımcı olmayı hedefleyen Geneva uygulamasını satın aldı. 

• Konuya ilişkin açıklamasında Bumble CEO’su Lidiane Jones, genç kullanıcıların sık sık kendilerini yalnız ve kopuk hissettiklerini söylediklerine işaret etti. 

Flört uygulamalarından duyulan yorgunluk alternatiflerin önünü açtı

Timeleft ise 6 kişilik gruplar için Çarşamba geceleri yemekler organize ediyor. Platform ayrıca, her akşam yemeğinden sonra grubun isteğe bağlı olarak after-party için gidebileceği bir mekan da seçiyor. 37 ülkede ve 170 şehirde faaliyet gösteren uygulamanın kurucu CEO’su Maxime Barbier, flört uygulamalarından kaynaklanan yorgunluğun insanları yalnızca arkadaşlarla yapılan yüz yüze görüşmelere yönlendirdiğini söylüyor. Barbier, kullanıcıların flört amacı gütmeyen uygulamalara acıktığının da altını çiziyor. 

Perspektif: Arkadaş edinmekte zorlanan ve şehir merkezinde yaşayan 41 yaşındaki Raymond Ou ise yerel bir televizyon kanalında saat 19.00’da işbaşı yapan bir yapımcı olduğu için akşam yapılan sosyal etkinliklere katılamıyor. Bir gün San Francisco’daki bir restoranda yemek yerken “Bu iş için sosyal hayatımı feda ettim” diye düşündüğüne işaret eden Ou, gün içinde müsait olan bir arkadaş aramaya başladığını söylüyor. 

• Instagram’da gördüğü bir reklam aracılığıyla benzer sektörlerde çalışan insanları buluşturmayı vadeden Creative Lunch Club uygulamasıyla tanışan Ou, uygulamaya 3 kişilik bir öğle yemeğine katılmak için ilk 3 ay 11 dolar ödedi. 
• Yemek gününde katılımcılardan biri, işle ilgili acil bir durumu gerekçe göstererek katılımını iptal etti. Diğer katılımcı ise bir The Washington Post muhabiriydi. 

Ek olarak: Belgesel yapımcısı olarak da çalışan Ou, San Francisco’da yaygın olarak görülen teknoloji sektörü çalışanlarından farklı insanlarla tanışma fırsatı sunduğu için Creative Lunch Club’ı denemek istedi. Ou, o zamana kadar genellikle öğle yemeklerini yalnız yiyordu. 

• Viyana’da serbest çalışan bir sosyal medya uzmanı olan Klaus Heller de Creative Lunch Club’ı benzer bir motivasyonla kurmuştu. 

• Ou ile tanışan The Washington Post muhabiri de 20’li yaşlarında gecelerinin çoğunu çalışarak geçirmiş biri olarak alışılmışın dışında bir çalışma programının sosyal hayatı nasıl zorlaştıracağını çok iyi biliyordu. 

• Yemekte bunun üzerine konuşan ikili, gazetecilere duyulan güven ve Japonya merkezli giyim markası Sou Sou üzerine bile sohbetler etti. 

Geniş açı: Sosyal bilimci Kasley Killam, kullanıcıların başkalarıyla bağlantı kurmasına yardımcı olarak “yalnızlık salgınına” çözüm bulmaya çalışan yüzlerce uygulama bulunduğunu tahmin ediyor. Neredeyse her hafta yeni bir uygulamadan bahsedildiğine işaret eden Killam, üniversitedeyken veya 20’li yaşlardayken yeni insanlarla tanışmanın çok daha kolay olduğunu söylüyor. Killam, daha sonra sözlerine şu şekilde devam ediyor:

“Peki ya yeni bir şehre taşındıysanız veya bir ayrılık yaşıyorsanız? Pek çok insan, bununla ilgili nereye başvuracağı konusunda zorluk yaşıyor.”

Arka plan: 44 yaşındaki Damian Jacobs da yakın zamanda Hong Kong’dan San Francisco’ya taşındığında bu bilmeceyle karşı karşıya kaldı. Avukatlık yapan Jacobs’ın eşi ve çocukları, hâla binlerce kilometre uzakta ve ara sıra Jacobs’ı ziyarete geliyorlar. 

• Barlara ve restoranlara giderek buralarda yabancılarla sohbet etmeyi denediğini, fakat bunun işe yaramadığını belirten Jacobs, yaşıtlarının evli ve çocuklu olduğunu ve Cumartesi gecesi barlara gidip yabancılarla tanışma eğilimi göstermediğini söylüyor. 

• Gittiği yerlerdeki insanların ondan çok daha genç olduğunu vurgulayan Jacobs, Timeleft’e bu şekilde girdiğinin de altını çiziyor. 

Ayrıntılar: Timeleft aracılığıyla katıldığı ilk akşam yemeğinde masadaki herkesin yabancılarla tanışmak için orada olduğunu fark eden Jacobs, her hafta farklı bir grubun biraraya geldiği akşam yemeklerine katılmak için uygulamaya aylık 25 dolar ödüyor.

Öte yandan: Yalnızlık salgını, giderek çağımızın en büyük problemlerden biri haline geliyor. Avrupa Komisyonu’nun geçen yıl yaptığı bir araştırmaya göre Avrupa Birliği ülkelerinde yaşayanların %13’ü, çoğu zaman ya da her zaman kendini yalnız hissediyor. 

• Eski ABD Sağlık Bakanı Vivek Murthy de ülkenin bir yalnızlık salgınıyla karşı karşıya olduğuna ve Amerikalıların yaklaşık %50’sinin bu salgından etkilendiğine dikkat çekiyor. 

• Bu durumun günde 15 sigara içmek veya uyuşturucu bağımlısı olmak kadar tehlikeli olduğuna vurgu yapan Murthy, yalnızlığın erken ölüm riskini neredeyse %30 artırdığına işaret ediyor. 

• Murthy, yalnızlığın hakkında konuşulması ve mutlaka ele alınması gereken derin bir halk sağlığı sorunu olduğunun da altını çiziyor. 

Fakat uzmanlar, mobil uygulamaların sağladığı zorlama koşullarla gerçek bir bağ kurulup kurulamayacağı ve bu tip çözümlerin uzun vadede yalnızlık duygusuna çare olup olmayacağı konusunda hâla kararsız… Flört uygulamaları üzerinden kurulan ve evliliğe uzanan ilişkiler ise iletişim ihtiyaçlarının evrildiğini ve bağ kurmak için sanal bir araç kullanmanın da işlevsel olabileceğini gösteriyor.