Yapay zeka, Donald Trump’ın zaferinde etkili oldu mu?

Donald Trump, başkan seçilmek için gerekli 270 delegeyi aşarak tarihte ikinci kez ABD başkanlık seçimlerinde zaferini ilan etti. Ülkenin 47. başkanı olan Trump’ın zaferi, 130 yıl aradan sonra ilk kez ara veren bir başkan adayının Beyaz Saray’a dönüş yapmış olması nedeniyle "tarihî bir geri dönüş" olarak adlandırıldı. 

• 78 yaşındaki Trump ayrıca, ABD’nin en üst makamına seçilen en yaşlı kişi olarak da tarihe geçti.

Pek çok ilke imza atan seçim, altın çağlarını yaşayan yapay zekanın de bu denli sahnede olduğu ilk büyük seçim oldu. Özellikle seçimden önceki birkaç ay boyunca hem aday propagandalarında hem de sosyal medyadaki seçmen paylaşımlarında yapay zeka dokunuşu son derece yaygındı. 

Balkon konuşmasında eşi ve yardımcısına teşekkür eden Trump’ın Elon Musk’a da özel bir parantez açması ve Musk’ı “ABD’nin yeni yıldızı” olarak tanımlaması da yapay zeka ve teknolojinin seçim süreçlerine dahline ilişkin tartışmaların alevlenmesine yol açtı. 

Ayrıntılar: Seçim kampanyası sürecinde Trump’a desteğini açıkça gösteren Musk, yapay zeka ve sosyal medyanın seçim süreçlerindeki rolüne ilişkin endişelerin yoğunlaşmasına neden oldu. Trump’ın zaferinin kesinleşmesinin ardından Musk, X’te yapay zeka üretimi olduğu tahmin edilen bir görsel paylaştı. Musk’ın ABD bayrağını selamladığı görselin yer aldığı paylaşımda “Amerika’da yine sabah oldu” ifadeleri kullanıldı. Elbette bu, seçimle ilgili bir paylaşımda kullanılan ilk yapay zeka üretimi içerik olmadı. 

Ünlü isimler deepfake kurbanı oldu 

Aralarında Taylor Swift, Joe Rogan, Dwayne Johnson ve Martin Luther King Jr.’ın da bulunduğu ünlü figürlerin yapay zeka destekli deepfake teknolojisiyle oluşturulan sahte görselleri, seçim sürecinin önemli bir parçasıydı. Bu örneklerden en çok ses getireni, Donald Trump tarafından kendi kurduğu sosyal medya platformu Truth Social’da paylaşılan sahte Taylor Swift görselleri olmuştu. 

Trump, bu yıl Truth Social hesabında Taylor Swift’i ve hayranlarını seçimlerde kendisini destekliyormuş gibi gösteren yapay zeka üretimi sahte görüntüler paylaştı. Paylaşılan görüntülerden birinde Swift, Uncle Sam gibi giyinmiş hâlde tasvir ediliyor ve görselde “Taylor, Donald Trump’a oy vermeni istiyor” sloganı yer alıyordu. Bazı görüntüler ise üzerinde “Trump için Swifties” yazan tişörtler giyen genç Taylor Swift hayranlarını tasvir ediyordu. 

• Trump’ın “Kabul ediyorum” notuyla paylaştığı görüntülerden yalnızca biri, Truth Social algoritmaları tarafından “Hiciv unsuru” olarak etiketlenmişti. 
• İkili, Taylor Swift’in 2020 seçimlerinde Joe Biden’ı desteklemiş olması nedeniyle uzun süredir bir çekişme içindeydi. 

Benzer şekilde: Seçimlere kısa bir süre kala Martin Luther King Jr.’ın da Donald Trump’ı övüyor gibi gözüktüğü yapay zeka üretimi bir videosu paylaşıldı. “MAGA Resource” isimli Trump yanlısı bir hesap tarafından paylaşılan videoda King Jr., siyahi vatandaşları Trump’a oy vermeye davet ediyor ve Trump’ın siyahiler için diğer başkanlardan daha fazlasını yaptığını söylüyordu. 

Dahası: Deepfake teknolojisi, yalnızca seçimi etkileme potansiyeli bulunan ünlü figürlerin görüntüleri için değil, bu kişilerin seslerini de yeniden üretmek için kullanıldı. New Hampshire eyaletinde dolanan otomatik bir arama, Joe Biden’ın sesini taklit ederek Demokrat seçmenlere ön seçimlere katılmama çağrısında bulunmuştu. 

Kamala Harris’in de sahte görselleri oluşturuldu

Yapay zeka, seçim sürecinde adayların da sahte görsellerini üretmek için kullanıldı. Örneğin Elon Musk, Demokrat kanadın başkan adayı Kamala Harris’in deepfake teknolojisiyle oluşturulmuş sahte bir videosunu paylaşmıştı. Video, Harris’in seçim kampanyasının bir parodisini ve kendi ağzından çıkmayan ifadeleri içeriyordu. 

Elon Musk’ın 2022 yılının Kasım ayında satın aldığı ve eski adı Twitter olan X ise platform politikalarında kullanıcıları yanlış yönlendirebilecek ve kafa karıştırabilecek zararlı, sahte veya manipüle edilmiş içeriklerin paylaşımını yasaklamış olmasına rağmen söz konusu paylaşımı kaldırmadı. 

Ek olarak: Bazı kullanıcılar, artık X’te Trump’ın paylaşımlarını çok daha sık görmeye başladıklarını ve Kamala Harris’in paylaşımlarının bilinçli olarak X algoritmaları tarafından geri planda tutulduğunu da raporladı. 

Bot hesaplar da sahnedeydi 

Seçimden önceki süreçte sosyal medya platformlarında yapay zeka tarafından yönetilen ve seçmenlerde fikir değişikliğine yol açmayı hedefleyen binlerce bot hesap da sahnedeydi. Yakın zamanda istihbarat araştırmacısı Elise Thomas, Donald Trump’a verilen desteği artırmayı hedefleyen bir bot hesap ordusu keşfetti. 

Ayrıntılar: Thomas, ilgili bot hesap ağına bağlı onlarca hesap bulduğunu ve bu hesapların birçoğunun mavi tikli doğrulanmış hesaplar olduğunu belirtti. Bu profillerin bot hesap olduğunu ele veren birkaç belirgin sinyal yakaladığına işaret eden Thomas, “#Trump2020” gibi eski hashtag’lerin ve “Ben OpenAI tarafından kullanıcılara çeşitli görevlerde yardımcı olmak üzere geliştirilmiş bir yapay zeka asistanıyım” ifadelerini içeren bazı paylaşımların bu sinyallerin arasında olduğunu dile getirdi. 

• Thomas, daha sonra ilgili hesapları incelenmesi için OpenAI’a iletti. Kısa bir süre içinde X, bu hesapları askıya aldı.

Bu tip bot ağlarının neredeyse tamamen otomatikleştirilebildiğine işaret eden Thomas, bu hesaplar tarafından yapılan paylaşımların büyük olasılıkla gerçek bir insan tarafından kontrol edilmediğini, aksi takdirde birçok hatanın önceden tespit edilebileceğini ifade etti. Thomas, bot hesap ağının çok fazla gerçek etkileşim yaratmadığının ve bu nedenle herhangi bir seçmenin fikrini etkilemesinin mümkün olmadığının da altını çizdi. 

Bir adım geriden: Daha önce Güney Carolina’da bulunan Clemson Üniversitesi’nden araştırmacılar da yapay zeka tarafından yönetilen ve siyasi propaganda için kullanılan bir bot hesap ordusu keşfetmişti. 700’e yakın hesaptan oluşan ağın, gerçek kullanıcılara verilen yanıtlarda organik görünümlü içerikler oluşturmak ve siyasi propaganda yapmak için büyük dil modellerini kullandığı ifade edilmişti. 

X’in Grok entegrasyonu da propagandaları körükledi 

X’in xAI’ın yapay zeka modeli Grok’u platforma entegre etmesi ve Ağustos ayında modelin görsel oluşturma yeteneği kazanması da platformdaki Trump yanlısı kullanıcıların ürettiği sahte propaganda görsellerindeki artışı körükledi. Zira Grok’un görsel oluşturma aracı, birçok güvenlik ve etik standardından yoksun bir şekilde geldi. 

Önemli ayrıntı: Grok’un kullanıcı talebiyle oluşturduğu görseller arasında Taylor Swift ve Kamala Harris’in iç çamaşırıyla tasvir edildiği görüntüler de yer aldı. Grok, ürettiği başka bir görselde ise Trump’ı bir kamyonun tepesinden tüfekle ateş ederken tasvir etti. 

• Üstelik Grok, X’e entegre edilmeden önce hâlihazırda birkaç kez asılsız bilgi yaydığı gerekçesiyle araştırmacılar ve kanun yapıcılar tarafından eleştirilmişti.

• Örneğin Ağustos ayında ABD’de beş bakan, Grok’un Kamala Harris’in bazı eyaletlerde oy pusulasına girme hakkı olmadığına yönelik asılsız bir bilgi yaydığını öne sürerek Musk’tan sohbet robotunu güncellemesini talep etmişti. 

Dahası: Aynı dönemlerde X’in, Grok’u eğitmek için kullanıcı gönderileri ve Grok ile yapılan etkileşimleri kullandığı da ortaya çıktı. Raporlar, platformun Grok’u eğitmek için verilerin kullanılmasına izin veren bir ayarı “Gizlilik ve Güvenlik” sekmesine sessiz sedasız eklediğini ve varsayılan olarak aktif hâle getirdiğini tespit etti. 

• Söz konusu veri toplama pratiğinin ortaya çıkmasının ardından birçok kullanıcı, “Gizlilik ve Güvenlik” ayarları altındaki “Veri paylaşımı ve kişiselleştirme” bölümünden ilgili izni devre dışı bıraktı. Fakat sınırlı süre içindeki izinsiz veri kullanımı, birçok kişiye Cambridge Analytica skandalını hatırlattı. 

Bilgi notu: 2018 yılında The Guardian ve The New York Times tarafından yayımlanan bir haber, siyasi danışmanlık firması Cambridge Analytica’nın 50 milyon Facebook kullanıcısının 2014 yılından beri topladığı kişisel verilerini seçmenlerin fikirlerini etkilemek için kullandığını ortaya çıkarmıştı. İhlalin ardından Facebook, haberi doğrulayarak kamuoyundan özür dilemişti. 

Bununla birlikte: X’te 200 milyondan fazla takipçisi bulunan ve bu nedenle platformun en çok etki gücüne sahip hesaplarından birini yöneten Elon Musk’ın paylaşımları da bu denli siyasetin içinde bir figür olması nedeniyle çoğu zaman bir propaganda aracına dönüşebiliyor. Musk’ın Eylül ayında Kamala Harris’in paylaşımına yapay zeka üretimi bir görselle yanıt vermesi, bu tabloyu oldukça net bir biçimde ortaya koyuyor. 

• Kamala Harris’in Trump’ın bir gün bir diktatöre dönüşmesine izin vermeyeceklerine işaret ettiği paylaşıma verdiği yanıtta Musk, “Kamala, seçildiği ilk gün komünist bir diktatör olmaya yemin etti. Bu kıyafeti giydiğine inanabiliyor musunuz?” ifadelerini kullanıyor. Paylaşıma eklenen yapay zeka üretimi görselde ise Harris, kırmızı bir kıyafet giymiş ve orak-çekiç bulunan bir şapka takmış bir şekilde tasvir ediliyor.

Perspektif: Tüm bu yapay zeka dokunuşunun, ABD başkanlık seçimlerinin bu şekilde sonuçlanmasına etki edip etmediği hâlâ belirsizliğini koruyor. Bazı analistler, yapay zekanın Trump’ın zaferinde en büyük rolü oynayan unsurlardan biri olduğuna inanıyor. Bazıları ise ortaya çıkan yapay zeka üretimi içeriklerin, hâlihazırda muhafazakar kanada yakın Trump seçmeninin mevcut eğilimini yansıttığına ve bundan daha fazlası olmadığına işaret ediyor. 

Öte yandan: Yapay zekanın seçim kampanyası kaynaklarına erişimi demokratikleştirdiğine yönelik bir görüş de mevcut. Hukuk uzmanı Andrew Cates, yapay zekanın daha küçük ölçekli adayların gelişmiş veri analizi ve seçmenlere erişim araçlarına ulaşmasını mümkün kıldığını belirtiyor. Ancak yapay zekanın seçim sürecine dahlinin yarattığı etik sorunlar ve güvenlik problemleri, bu avantajın çok geri planda kalmasına neden oluyor. 

• Ulusal Eyalet Seçim Direktörleri Birliği Yöneticisi Amy Cohen, yapay zeka teknolojisiyle ilgili temel problemin, gözlerimize ve kulaklarımıza inanmamak üzere kendimizi eğitme zorunluluğumuz olduğunu söylüyor. 

• Fakat yapay zekanın gelişme ve iyileşme hızı, insanlığın geniş çapta bu pratiği edinme hızını ne yazık ki geride bırakıyor.