Türkiye'yi kuzey-güney ve doğu-batı rotalarında birbirine bağlayan yolların üzerinde bulunan Ankara, bu durumun doğal bir sonucu olarak kültürel bir etkileşimin özeğidir.İç Anadolu halk müziği kümesinde yer alan Ankara'da söylenen türkülerin çoğunluğu komşu şehirlerde de söylenir. Ankara'nın folklorik yapısında; Çankırı, Çorum, Bolu, Kastamonu, Eskişehir, Konya, Aksaray, Kırıkkale, Kırşehir, Yozgat, Nevşehir gibi çevre illerin sentezinin etkisi görülür. Düğün, bayram, imece, bağbozumu, asker uğurlama, cümbüş, muhabbet, ferfene ve cem ayini; Ankara çevresinde halk müziğini ve halk oyunlarını yaşatan başlıca geleneksel durumlardır. Ayrıca ölümlerin ardından ağıtlar da yakılmıştır.Mahmut Ragıp Gazimihal ve Hulusi Suphi Karsel'in 1939 yılında birlikte kaleme aldığı Ankara Bölgesi Musikî Folkloru adlı kitapçık; Ankara halk müziği konusunda bilgi veren ilk eserlerden biridir. Halk edebiyatçısı Mehmet Tuğrul, 1940 yılında yaptığı derlemelerle 99 türkünün sözlerini ve birçoğunun yakılış hikayesini yayımlamıştır. Hamit Zübeyir Koşay, Ankara Budun Bilgisi adlı eserinde 15 Ankara türküsünün sözlerini, bazı türkülerin yakılış öyküsünü ve bu türkülerin Ankara halk kültürü içindeki yerini yazmıştır.Ankara Devlet Konservatuvarı derleme ekibi tarafından (Muzaffer Sarısözen, Halil Bediî Yönetken, Rıza Yetişen) 1945 yılında 232 ezgi derlenmiş ve bu çalışma sonucunda 118 sözlü ve sözsüz ezgi TRT repertuvarına alınmıştır.&nbsp;Ankara'nın folklorik kültürü üzerine çokça çalışması bulunan Şeref Erdoğdu, Ankaram isimli kitabında, Ankara halk oyunları ve halk müziğine geniş bir yer ayırmış; 300 kadar Ankara türküsü derlediğini belirtmiş; kitabında 5 zeybek, 10 düz oyun ve 52 türkünün sözlerini, bir kısım türkünün de yakılış hikayesini yazmıştır.Araştırmacı Salih Turhan’ın Anadolu Halk Türküleri ve Ezgileri kitabında Ankara'ya ait 5 türkünün notası bulunmaktadır. Salih Turhan'ın Mustafa Özgül ve Kubilay Dökmetaş ile hazırladığı Notalarıyla Uzun Havalarımız kitabında da Ankara'ya ait 5 uzunhavanın (bozlak) sözlerine yer verilmiştir.Müzikolog Cemil Demirsipahi Türk Halk Oyunları isimli geniş kapsamlı araştırmasında Ankara kökenli 34 oyun havasının notasını derlemiştir.Türkiye İş Bankası’nın çıkardığı Kültür ve Sanat dergisinin 19. sayısında halkbilimci Hayrettin İvgin, Ankara Oyunları ve Türküleri başlıklı bir makale kaleme almış; makalesinde kentin başta gelen oyunlarını ve türkülerini sınıflandırmıştır. İvgin, ayrıca "Kızılcahamam-Çamlıdere Bölgesinde Halk Edebiyatı" adlı makalesinde TRT repertuvarına girmiş yedi Kızılcahamam türküsünden söz etmiştir.Ankara halk müziğinin temel çalgıları; cura, bağlama, divan sazı, kaval, karabaş düdük, cin düdük, kemane, davul-zurna, tef, darbuka, zil ve kaşıktır. Ezgiler en çok bağlama ve kaval ile icra edilmiştir. Halk oyunlarında ise açık havada davul-zurna ve armonik; kapalı alanlarda bağlama, kaval, def, zilli maşa ve kaşık öne çıkan çalgılardır. Keman, ut ve darbuka yirminci yüzyıl başlarından itibaren köçek oyunlarında devreye girmiştir.Kaynak:Nail Tan ve Salih Turhan, Ankara Halk Müziği, ABB Yayınları.

Her pazartesi saat 18.00'de Ankara'dan özenle seçilmiş etkinlikler, haberler ve hikayeler.

Ankara'dan özenle seçilmiş etkinlikler, haberler ve hikâyeler.

Aposto Ankara

Ankara'nın folklorik kültürünü halk müziği ve halk oyunları olarak iki ana başlıkta inceleyebiliriz. Bu yazıda halk müziğine dair çalışmalara yakından bakıyoruz. 

Bozlağı, ferfenesi, kavalıyla Ankara'nın halk müziği 

Başarısız olmuş girişim ve projelerin hikayelerinin paylaşıldığı, sorgulandığı, kutlama havasında geçen global bir hareket olan ve 2017 yılında başladığı Ankara'daki yolculuğuna pandemi sonrası "kısacık" bir ara veren FuckUp Nights, geçen hafta şehre geri döndü.&nbsp;Hiç bilmeyenler için FuckUp Nights nedir?FuckUp Nights, insanların iş hayatına dair başarısızlık hikayelerini paylaştığı ve dinlediği küresel bir hareket. Başarı hikayelerini her yerde izliyor, dinliyoruz. Ancak nasıl faka bastığını samimiyetle anlatmak o kadar kolay değil. FuckUp Nights sayesinde bu anlatmaya değer başarısızlık hikayelerini dinleme, izleme fırsatı buluyoruz. Hikayelerin kahramanları da yaşadıkları durumları tekrar gözden geçirebiliyor, yeni dersler çıkartabiliyor ve hikayelerini paylaşarak daha geniş bir kitlenin aynı hatalara düşmemesini sağlayabiliyorlar.Yanlış bilmiyorsam bu etkinlik Meksika’da doğmuş, global bir hâle gelmişti. Türkiye’de ne zamandır ve hangi şehirlerde yapılıyor?Evet, birkaç arkadaş birbirlerine başarısızlık hikayelerini anlatırken çok eğlendiklerini fark ediyorlar. Daha sonra bunu herkesin dinleyip ders çıkarabileceği bir formata dönüştürmeye karar veriyorlar ve tüm dünyada yayılmaya başlıyor.Türkiye’de ilk etkinlik 2016 yılında İstanbul’da yapıldı. Ardından İzmir geldi. Antalya ve Eskişehir’de de etkinlikler düzenlendi.FuckUp Nights Ankara'ya ilk olarak ne zaman başladınız, niye ara verdiniz ve tekrardan başlatma kararını nasıl aldınız?Ankara’da ilk etkinlik Ocak 2017’de yapıldı. 2020 yılının Ocak ayına kadar da kesintisiz devam etti. Malum, pandeminin etkileriyle etkinliklere 4 yıldır ara verilmişti. Bu esnada aslında keşke yeniden yapılsa diye düşünüyorduk. Çünkü FuckUp Nights etkinliklerinde çok eğleniyor, yeni bağlantılar kuruyor ve gerçekten etkileyici hikayeler izleyerek ders çıkarabiliyorduk. 2023 yılının sonunda birbirinden habersiz iki grup hem kendine hem de çevresine “Neden FuckUp Nights Ankara yeniden yapılmıyor ki?” demeye başladı. Sonra bu iki grup, 2020 yılına kadar FuckUp Nights Ankara’yı organize eden Ebru Auf ve Mehmet Auf ile yine birbirinden habersiz bir şekilde iletişime geçti. Onların da bu iki grubu biraraya getirmesiyle güçlü bir ekibin oluştuğunu fark ettik ve bu eğlenceli, öğretici organizasyonu yeniden hayata geçirmek üzere harekete geçtik.<img src="https://images.aposto.com/2024/1/0/1707692129260.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="fuckup nights sahne" ratio="1.50" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Konuşmacıları nasıl seçiyorsunuz? Konuşmacıların hikayelerini önden dinliyor musunuz, süreç nasıl ilerliyor?&nbsp;Konuşmacıları belirlerken aklımızda önemli birkaç nokta var. Birincisi tabii ki bir başarısızlık hikayelerinin olması. İkincisi bunu samimi bir biçimde, üçüncüsü ise sahnede eğlenerek anlatmaya hazır olmaları.&nbsp;Bu üç kriteri sağlayan konuşmacılarımız ile etkinlik öncesinde biraraya geliyoruz. Hikayelerini dinledikten sonra, FuckUp Nights’ın uluslararası merkezi tarafından hazırlanan başarısızlık hikayesi anlatma kılavuzu eşliğinde birlikte çalışıyoruz. Hikayenin insanlar üzerinde etkisinin olması, izleyenlerin dersler çıkarabilmesi çok önemli. Ancak konuşmacı kesinlikle bir eğitim veya motivasyon konuşması yapmaya çalışmamalı. Konuşmacılarımızın hazırlıkları devam ederken biz de duyurularımıza başlayıp hikayeye ilgi duyan dostlarımızı etkinliğimize davet ediyoruz. Sonrası sahne.&nbsp;Sahnede ne kadar eğlenirsek o kadar öğreniyoruz. Konuşmaların sonunda da küçük ve eğlenceli bir yarışma yapıp, konuşmacıların hikayelerinden hazırladığımız soruları katılımcılara yöneltiyoruz. Soruları en hızlı doğru cevaplayanlara küçük ödüller dağıttığımız yarışmamızla birlikte etkinliğimiz sona eriyor.Konuşmacı olarak katılmak isteyenler hangi adımları izleyebilirler?Web sayfamızda konuşmacı olmak isteyenler için bir formumuz var. (<a fr-original-style="" href="https://fuckupnightsankara.com/konusmaci-ol/#hemen-basvur" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Buraya</a> tıklayarak forma ulaşabilirsiniz.)Formda hikayelerinden biraz bahsetmelerini istiyoruz. Ardından başvuruları kendi içimizde değerlendirip, konuşmacılarla irtibata geçiyoruz. Her iki taraf için de uygun tarihteki etkinlikte sahneye çıkabilmeleri için süreci işletmeye başlıyoruz.Konuşmalarda temel bir eksen olması gerekiyor mu? Örneğin konuşmacıdan anlatımında komiklik ya da eğlence unsuru bekleniyor mu?Tabii ki konuşmaların bir akışı ve olmazsa olmazları var. Eğlence ve komiklik, olursa çok iyi olur dediğimiz noktalardan. Ancak her konuşmacıdan aynı eğlence performansını beklemek doğru değil. Diğer noktaları daha çok önemsiyoruz diyebiliriz. Gerçek bir başarısızlık hikayesi olması, bu hikayeden çoğunluğun dersler çıkarabilecek olması çok önemli. Zaten konuşmacı için hazırladığımız kılavuzda da yer alan bir akışımız var. Bu akış, aynı zamanda konuşmacılara hikaye anlatıcılığı konusunda yol gösteriyor. Her şeyin başladığı ilk zamanlar, olayın kahramanından habersiz şekilde gelişen olaylar, kahramanımızın başlangıçtaki saf ve temiz bakış açısıyla duyguları… Bunların hepsini ve daha fazlasını konuşmacılarımızda birlikte çalışarak şekillendirmelerini sağlıyoruz. FuckUp Nights'ı <a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/fuckupnights_ankara/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Instagram hesabından</a> ve <a fr-original-style="" href="https://fuckupnightsankara.com/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">web sitesinden</a> takip edebilirsiniz.

FuckUp Nights Ankara Moderatörü Oğuz Aslan ile birlikte şehre geri dönen etkinlik serisine yakından bakıyoruz.

Anlatmaya değer başarısızlık hikayeleri: FuckUp Nights 

Ölüm. İnsanın başına kesinlikle geleceğinden emin olduğu ama nerede, ne zaman, nasıl geleceğini öngörme imkanının olmadığı tek eylem.&nbsp;1963 yılının 1 Şubat günü saatler 16.12’yi gösterdiğinde, Melek Hanım ve 5 yaşındaki kızı Aygül Anafartalar Caddesi’nden yürüyerek evlerine dönüyor; 13 yaşındaki Belma, Ulus Hali’nden balık almaya gidiyordu. Garanti Bankası’nın önünde ayakkabı boyayan genç Cemil yeni müşterisini gözetiyor, İstanbul Bankası çalışanlarından Zeynep Hanım küçük bebeğine kavuşmak için mesainin bitmesini beklerken dakikaları sayıyordu.Ölüm. Hissettirdiklerinden bahsedilebilir, gerçekleşme şekli ya da sonuçları üzerine konuşulabilir ama tarif edilemez. Özdemir Asaf’ın dediği gibi: “Ölümün ön anlatısı yoktur.”<img src="https://images.aposto.com/2024/1/1/1707113543241.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.98" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">&nbsp;Üst görsel: airliners.net, Alt görsel: airhistory.net 1963 yılının 1 Şubat günü saatler 16.12’yi gösterdiğinde, Siyasal Bilgiler Fakültesi’nin misafir öğretim üyesi Profesör Alex Dragnich’in oğlu Paul Dragnich, Ankara Üniversitesi’nin misafir öğretim üyesi Profesör Ralph Hopp’un kızı Caroline Hopp, Suudi Arabistan Ankara Büyükelçisi Rıza Mukhtar’ın eşi, çocukları ve bebekleri, inişe geçen bir uçakta birkaç dakika sonra Esenboğa Havalimanı’na ayak basacakları anı bekliyordu.Ölüm. Tüm acı çıplaklığıyla, bütün canlıların başarılı olmasının kesin olduğu tek eylem.1963 yılının 1 Şubat günü saatler 16.12’yi gösterdiğinde, Yüzbaşı Necati Sunay, Teğmen Fikret Tartar’a bir uçuş eğitimi veriyor, onlara telsiz operatörü Astsubay Hüsamettin Çelik eşlik ediyordu.Bir uçak kazasında ölme ihtimali milyonda birden daha düşük değil miydi? Ya iki uçağın havada çarpışma ihtimali? Bu ihtimal bir uçağın düşmesinden bile daha küçük olmalıydı. Peki iki uçağın havada çarpışması sonucu enkazın insanların üzerine düşmesi? Bunu belki bir drama filminde görebilirdik ama muhtemelen çok fazla duygu sömürüsü içeren abartı bir sahne olduğunu düşünürdük.1963 yılının 1 Şubat günü saatler 16.12’yi gösterdiğinde, Lübnan merkezli Middle East Havayolları’nın 265 sefer sayılı uçuşu ve Türk Hava Kuvvetleri’ne ait C-47 tipi eğitim uçağı, Ulus semalarında çarpıştı ve Ulus Meydanı’na gökten alev yağdı. Bu yazıda adı geçen ve geçmeyen onlarca insan bir dakika içinde hayatını kaybetti.&nbsp;Ölüm. Yükünü eylemi gerçekleştirenin değil, geride kalanların taşıdığı bir olgu. Bazen bu yükü insanlar taşır, bazen doğa, bazen bir kent. Bazense “Ulus Faciası”nda olduğu gibi bunların hepsi.61 yıl önce gerçekleşen felaketin yıldönümünde, insanların ve kentin belleğinde derin izler bırakmış faciayı anımsatmak amacıyla bu yazıyı kaleme almaya başladım. İki uçak çarpıştı, yüzden fazla insan hayatını kaybetti, kazanın sebebi şuydu ve benzeri şeylerden bahsederek ilerliyordum ki “felaket” kelimesini yazarken duraksadım. Aklıma, Kurt Tucholsky’nin -sıklıkla başkalarına atfedilen- “Bir kişinin ölümü felaket, yüz binlerin ölümü istatistiktir,” sözü geldi ve tüm yazdıklarımı sildim. O günü, sadece sayılar ve bilgiler verip anlatamazdım. Arşiv araştırması yaptım, gidenlerin ve geride kalanların hikayelerini okudum. Başlarda hayatını kaybedenlerden -özellikle çocuklardan- bahsetmenin ajite edici bir dil olduğunu düşündüm ama yaşananlar kurgu değildi. Sadece, her zaman olduğu gibi, ölümün soğukluğunu alenen ortaya koyan hayat kurgudan daha çarpıcıydı. Ömürleri boyunca uçağa bir kez bile binmemiş insanların bir uçak kazasında hayatını kaybetmesi elbette ki bir trajediydi.<img src="https://images.aposto.com/2024/1/1/1707113510574.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="2.07" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Fotoğrafta görmüş olduğunuz Anafartalar Çarşısı bugün Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından yenileniyor. Arkada görünen Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü eski binası ise varlığına EGO Genel Müdürlüğü olarak devam etmeye hazırlanıyor. Aynı şekilde Ulus Meydanı’ndaki Atatürk Heykeli ve Türkiye İş Bankası’nın tarihi binası da kentin ve kentlinin belleğini yansıtan birer ayna olmayı, tarihin yükünü taşımayı ve 61 yıl önce bu dünyadan ansızın göçüp gitmiş insanların anısını yaşatmayı sürdürüyor. Yaraları belki de tamamen kapanan ama acısı asla tam olarak dinmeyen kentin ve tüm insanların anısını. TRT arşivinde <a fr-original-style="" href="https://www.youtube.com/watch?v=6-2UnG8rUPk" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Ulus Faciası tanıkları</a> British Pathé arşivinde <a fr-original-style="" href="https://www.britishpathe.com/asset/102287/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Ankara uçak kazası</a> British Pathé arşivinde <a fr-original-style="" href="https://www.britishpathe.com/asset/248292/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">kazada hayatını kaybedenlerin cenaze töreni</a> Lavarla'da <a fr-original-style="" href="https://www.lavarla.com/ulus-faciasi-1963-ucak-kazasi/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(64, 169, 255); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: 0px; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Ulus Faciası: 1963 Uçak Kazası</a>

Bundan tam 61 yıl önce 1 Şubat gününün Ankara semalarına yakından bakıyoruz.

Ölümün ve trajedinin de aynası: Kent belleği

(…)Tuzluçayır'dan bir yanı kente bir yanı dağa Yol gider asfalttır, Natoyolu Ankara'nın ağaları beyleri Oradan sürerler arabalarını Bir tapınma gibi, karlı dağlara Arınır mı sanırlar kim bilir Yüreklerindeki kir Ankara'nın susuz dereleri Bademli'yi Kesikbaş'tan Kesikbaş'ı Seyran'dan Seyran'ı İncesu'dan, onu Topraklık'tan Topraklığı Abidinpaşa'dan Tuzluçayır'dan Ve Mamak'tan Ayıran susuz dereleriAnkara'nın kıraç tepeleri Asi ve tunçtan Yabanıl bir kısrak olup huysuzlanırken Değince üstüne insan ayağı Küçük kedilerce sokulup sırnaşıp Uysallaşan Ankara'nın kıraç tepeleri(…)Şair, Ağıtlar ve Türküler kitabındaki Natoyolu isimli şiirinde böyle betimlemişti Ankara’yı. Bu kitabıyla 1977 yılında, daha önceleri Dağlarca, Tanpınar, Cansever, Süreya, Necatigil gibi şairlerin ödüllendirildiği Yeditepe Şiir Armağanı’na layık görüldü.Yozgat’ta feodal ilişkiler içinde kocaman bir ailede özgürce büyümüş, annesini kaybedene dek çok mutlu yaşamıştı. Zeynep’ti ismi. Babası yeniliğe vurgun oluşundan ötürü mü, yoksa tepkisel olarak mı bilmiyordu ama nüfusuna başka bir ad yazdırdı.Ailesinde ozanlara büyük saygı duyulurdu. Dedesi, ezgiyle manzum kıssalar okur; dayıları, amcaları şiir yazardı. Tavan arasındaki bavulları kurcalar ve kitaplar bulurdu. Dostoyevski’yi, Tolstoy’u, klasikleri, Nazım'ı, Sabahattin Ali'yi çok erken tanıdı. Eline ne geçtiyse okudu, sokakta bulduğu bir gazete parçasını bile.Yaşadığı evlerde ve geniş çevresinde; insan ilişkileri, davranışları, konuşmalarındaki çelişkileri gözlemledi. Kadın-erkek, yaşlı-genç, ana-baba-çocuk, zengin-yoksul… Bunlar onu derinden etkiledi. Karneli İkinci Dünya Savaşı günleri yaşandığında Ankara’ya, Denizciler Caddesi’nin üst yanına, Yahudi Mahallesi'ne taşındılar.Sonraları yazmış olduğu Çember şiirinin ilk dizelerinden bir örnekle de söylenebilir, şairin hemen bütün dizelerinin temelinde birtakım olgular, gerçekler kendini gösterir.Nerde bir deli Yahudi olur, orda çocuklar Hızla bir çember çizerler ayaklarına Yalvarır çırpınır ağlar Çıkar yaşlılar kurtarırlarÇocukluğundan itibaren şiirler yazmaya başladı. Nasıl bazı çocuklar müziğe, resme meyilliyse onun da şiire meyli vardı. Önceleri daha çok kendi yaşadıkları üzerine yazdı. Gözleri kendi içine çevrikti. Aşk, sevgi, ayrılık, özlem, yalnızlık, çeşitli acılar, sevinçler… Ancak o zaman bile bütün çabası -kendi iç gerçeklerinden yola çıksa da- olabildiğince çok insanı ilgilendiren ortak özleri seçmekti.1960 öncesinde gerek kendi yaşamında gerekse toplumsal yaşamda çok önemli değişmeler, gelişmeler oldu. Şiirlerinin konusu, özü, biçimi de değişikliğe uğradı. Öz, bireyselden çok toplumcu olunca dili de yalınlaştı. Bu dönemde gördüğü haksızlıklara karşı sesi daha çok çıkmaya başladı.Kendi kurduğu düşler ve imgelerle beslendi, onları avuçlarında sakladı. Bazen avucunun kanadığı da oldu ama o kanı kimseye göstermedi. Utanmaktan değildi, gizini kıskanıyordu. Her insanın bir gizi olduğuna, bu gizin onu başkalarından ayırdığına ve onu kendisi olarak toplumsallaştırdığına inanıyordu.Toplumculuğu Milliyet Sanat ile yaptığı bir söyleşide tanımladı: “Halkla bütünleşmek, salt kültür, yazın, şiir kesimlerinde değil, yaşamın her kesiminde etkin olma gücünü kendinde bulan herkesin uyması gereken ilk kuraldır. Kişinin yeteneği doğuştan var olmaz. Eksikli değilse, bu yeter. Yaşadıkça birikir. Bu birikime göre kendini dışa vurur ve toplumda varolur. Ozan olarak, hele halkçı, toplumcu bir ozan olarak varolmak, bu birikime rastlantısalın dışında bir bilinci katmayı gerektirir. Hep söylüyorum, bıkmıyorum söylemekten, halktan biri, onun bir parçası olmadıkça ozan eksiktir.”Ona göre, toplumculuk saplantı gibi beslenmeliydi. Acıları, yoklukları, yoksullukları, insana yönelik her türlü kötülüğü, işkenceyi yok etmenin yoluydu. Başkalarına acımayla değil, insanın kendine, kişiliğine, insanlığına, özüne ve gizine saygıyla; insanın kendi cevherini, gizini rahatça özgürce geliştirmesini engelleyenlere öfkeyle besleniyordu.Erdal Eren’in ardından yazdığı:(…) Büyü de Büyüyüp on yedine geldiğinde Büyü de baban sana idamlar alacakdizeleri başta olmak üzere birçok şiiri bestelendi. Küçüklük adıyla Zeynep, babasının nüfusuna yazdırdığı isimle Gülten Akın, 91 yıl önce 23 Ocak’ta dünyaya geldi. Yaşadıkça yazdı. Yazdıkça yaşama katıldı. Var oldu, var etti. Ben değil, biz diye diye.-KaynaklarBütün Eserleri I - Gülten Akın, Yapı Kredi Yayınları, 2019.

Ankara sokaklarını adımlamış, Ankara'yı yazmış şair Gülten Akın'a yakından bakıyoruz.

Ben değil biz diye diye, Gülten Akın 91 yaşında

Yılın son bülteninde 2023 yılına dair küçük bir seçki hazırlamak istedim ve naçizane yılın “en”lerini belirledim. Bazı adayları elerken çok üzüldüm, kazananları seçerken çok zorlandım ama hiç de fena bir liste olmadığına inanıyorum. Bu tarz listelerin tamamen kişisel olduğunu unutmadan, "o niye yok, bu seçim hiç olmamış" demeden afiyetle sömürünüz.Yılın filmi: <a fr-original-style="" href="https://www.imdb.com/title/tt5537002/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Killers of the Flower Moon</a>Üç buçuk saatlik destansı film Killers of the Flower Moon, Martin Scorsese’in kariyerinde en çok rol verdiği iki oyuncu olan Leonardo DiCaprio (7. kez) ve Robert De Niro’yu (11. kez) ilginçtir ki ilk kez bu filminde buluşturuyor.Film, David Grann'in 2017 tarihli Dolunay Katilleri: Osage Cinayetleri ve FBI’ın Doğuşu adlı kitabının uyarlaması. Scorsese üstün anlatımıyla, aynı anda bir aşk filmi, western, aile draması ve polisiye ortaya koyuyor. Büyük ölçüde Oklahoma’da geçen bu film, Amerika Birleşik Devletleri'nin kendisi kadar endişe verici ve kanlı şiddet tarihini yeniden ele alıyor.Yılın yerli filmi: <a fr-original-style="" href="https://www.imdb.com/title/tt13231544/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Kuru Otlar Üstüne</a>Türk sinemasının medarıiftiharı Nuri Bilge Ceylan'ın önceki üç filmi Bir Zamanlar Anadolu'da, Kış Uykusu ve Ahlat Ağacı gibi, Kuru Otlar Üstüne de bir başyapıt. Anadilde bir Nuri Bilge Ceylan filmi seyredebilmek, aynı Yaşar Kemal okuyabilmek gibi, Barış Manço dinleyebilmek gibi bir ayrıcalık. Kuru Otlar Üstüne, Ceylan’ın önceki filmlerine ne kadar benzediği sanılıyorsa aslında o kadar ayrı ve farklı. Yine çok tanıdık, bildik ama bir o kadar yad, yeni ve ilklerle dolu.Yılın albümü: <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/intl-tr/album/2Cn1d2KgbkAqbZCJ1RzdkA?si=GYqE0SqaQraUJp4C58Ka6A" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">The Land Is Inhospitable and So Are We</a>Mitski'nin şarkı yazma konusundaki maharetini bir kez daha sergilediği bu albümünde; hüzün veren pedallı çelik gitarlar, trampetlere dikkat çeken bagetler, parıldayan yankılar, koro vokaller, vals zamanlarındaki balladlar ve destansı orkestrasyonlar var.Belki de Mitski'nin duygusal açıdan en yalın hâli olan albüm, kariyerinin en büyüleyici şarkılarından bazılarına sahip.Kare as: "My Love Mine All Mine", "When Memories Snow", "I’m Your Man", "I Don’t Like My Mind"Yılın yerli albümü: <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/intl-tr/album/7eB3zd25eiAwsUMCcLpRCf?si=BBMCNd-vQDqf2Hh9_GuerQ" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Fatih</a>Fatih Karaca’nın, bildiğimiz ismiyle Mabel Matiz’in kendi adını taşıyan albümü Fatih, teklilerin hakimiyetindeki–ya da en iyi ihtimalle 4-5 şarkı içeren EP (uzun çalar) albümlerin yer aldığı–günümüzün müzik dünyasına bir başkaldırı. Albüm tam 25 şarkıdan oluşuyor. Çokça 90’lar esintisi taşıyan şarkılar, o döneme özlem duyanların ağzına kaşık kaşık bal çalıyor.Mabel Matiz, bu albümünde 20 ayrı prodüktör ve 9 ayrı sanatçıyla yaptığı düetlerle müzikseverleri selamlıyor.Kare as: "Yeni Yaz", "Derin Olur", "Müphem", "Düldül"Yılın oyunu: <a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/tatbikatsahnesi/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Otomatik Portakal</a>Erdal ve Elvin Beşikçioğlu’nun Anthony Burgess’in kült eserini oldukça özgün bir biçimde yeniden uyarladığı bu oyun, Türkiye’nin ilk senfonik rap müzikali. Ankara’nın seçkin tiyatrolarından Tatbikat Sahnesi bu oyunda muhteşem bir reji, harika görsellik, iyi koreografiler, ışık oyunları, etkileyici dekor ve mahir performanslar vadediyor. Tiyatromuzda çokça görülmeyen bir mahsul olarak rap müziğe kucak açan bu cesur uyarlama, meydan okumasının altından başarıyla kalkıyor. Rap müziğe ilgi duyun, duymayın, bu oyun mutlaka önyargısız bir şansı hak ediyor.Yılın şarkısı: <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/intl-tr/track/3p5JD79PQP737dyEY2hnmf?si=7792f61e88b64f65" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Ghosts Again</a>Depeche Mode'un neden synthpop'un 40 küsur yıldır piri olduğunu gösteren bu sanat eseri, grubun kurucularından klavyeci Andy Fletcher'ın Mayıs 2022'deki ölümünden bu yana çıkan ilk tekli. Yaşamın kırılganlığı ve ölümden sonraki yaşam olasılığı üzerine konuşan şarkı boyunca, grubun geride kalan ikilisi Dave Gahan ve Martin Gore, her hayatın eninde sonunda "yeniden hayaletlere" dönüşeceğini dinleyiciye hatırlatıyor.Yılın yerli şarkısı: <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/intl-tr/track/5pNPg4F1vTJPkRkvuyuhzY?si=cdb97cb75c754277" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Yeni Yaz</a>“Sular akar ya köprü biliyor, baharıma bir yol bulacağım; acımadan sorar soruları kader, ama benim de var alacağım” dizeleriyle kelimeleri dans ettirmekteki ustalığına ve şarkı yazma hünerine bir kez daha hayran bırakan Mabel Matiz, bu şarkısının düzenlemesinde yaylılardan flüte, piyanodan obuaya müzikal bir şölen sunuyor.Yılın mutluluk sebebi: Türkiye Kadın Millî Voleybol TakımıTürkiye Kadın Millî Voleybol Takımı, namıdiğer Filenin Sultanları, bu ülkeye dair en güzel şeylerden biri. Başarılarından bağımsız olarak yıllardır umudumuzu yeşerten ve yaşama sevinci aşılayan bu muhteşem takım, geride bıraktığımız yılda üç ay içinde iki kez uluslararası şampiyonluk kazanarak tüm ulusumuzu sevince boğdu. Yıllardır tırnaklarıyla kazıya kazıya buraya gelen kadınlara saygı ve minnetle…

2023'ün öne çıkanlarına dair kısa bir listeye yakından bakıyoruz.

Naçizane yılın en'leri seçkisi

2023'te Ankara'nın kültür-sanat dünyasında, sosyal ve ekonomik yaşamındaki gelişmelere yakından bakıyoruz.

Z Raporu: Ankara'da 2023'ün öne çıkan gelişmeleri

Atıf Yılmaz’ın 1978 tarihli Köşeyi Dönen Adam filminin son sahnesinde Kemal Sunal’ın canlandırdığı Adem karakteri kendine “Ne yapacağım ben şimdi?” sorusunu sorarak yürüyüş yapan kalabalığın arasına karışır ve kalabalıkla hep bir ağızdan “Bu böyle gitmez sömürü devam etmez, yurdumun mutlu günleri mutlak gelen gündedir” dizelerini söylemeye başlar. Bugün "1 Mayıs Marşı" olarak bildiğimiz, her yıl İşçi Bayramı’nda milyonlar tarafından söylenen, Cem Karaca’dan Selda Bağcan’a onlarca sanatçı tarafından seslendirilen, birçok sinema filminde kullanılan bu marşın hikayesi ise Ankara Sanat Tiyatrosu’na (AST) dayanıyor.1974'te AST’nin Genel Sanat Yönetmenliğini sürdürmekte olan Rutkay Aziz, Bertolt Brecht’in, Gorki’nin aynı isimli romanından uyarladığı Ana oyununu sahnelemek için kolları sıvamıştı. Oyundaki marşları bestelemesi için Sarper Özsan ekibe dahil oldu. Brecht, tüm marşların sözlerini belirtmiş ancak bir bölüme sadece “İşçiler marş söyleyerek sahneye girer” yazmıştı. İş başa düşmüş ve Sarper Özsan güftesiyle, ezgisiyle tamamen kendisine ait olan "1 Mayıs Marşı"nı bestelemişti. Henüz oyunun prömiyerinde tiyatronun sınırlarını aşan marş, halka mal oldu.Kıssadan hisse, kendini toplumcu ve öncü bir tiyatro olarak tanımlayan Ankara Sanat Tiyatrosu, hiçbir zaman yalnızca bir tiyatro olmadı. Kurulduğu günden bugüne toplumsal sorunları dert edindi; adalet ve özgürlük ekseninde sanat üretti; hakkı yenenlerin, ezilenlerin, emekçilerin ve göz ardı edilenlerin sesi oldu. 60 yıllık tarihi boyunca darbelere tanıklık etti, birçok kez mühürlendi, yasaklandı, kapatıldı; ama toplumun aynası oldukça halkın ilgisi ve sevgisi katlanarak arttı, halkın sevgisi arttıkça AST her zorluğa göğüs gerdi. <img src="https://images.aposto.com/2023/11/1/1702273706732.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.34" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Kaynak: Solfasol TV AST’ye yarım asrı aşkın yürüyüşü boyunca kimler eşlik etmedi ki? Genco Erkal, kendisiyle özdeşleşen Bir Delinin Hatıra Defteri’ni ilk kez Ankara Sanat Tiyatrosu’nun çatısı altında sahneledi. Yaman Okay, Şevket Altuğ, Altan Erkekli, Cezmi Baskın, Salih Kalyon, Rana Cabbar ve onlarcası gibi sonraları tiyatromuzda büyük iz bırakacak birçok oyuncu, ya sahne tozunu ilk kez burada yuttu ya da ilk kez bu sahnede devleşti. Uğur Mumcu’nun, Yaşar Kemal’in, Turgut Özakman’ın, Sabahattin Ali’nin, Orhan Kemal’in eserleri perdesini Ankara’da açtı. Oyunlara Sarper Özsan’dan Muammer Sun’a, Aşık Mahzuni’den Timur Selçuk’a Türk müziğinin muttasıf isimleri ezgi verdi. Osman Şengezer, Yücel Tanyeri gibi sahne tasarımcıları yine burada büyüdü.&nbsp; <img src="https://images.aposto.com/2023/11/1/1702273789177.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.75" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Bundan tam 60 yıl önce, ülkesinde varlığı henüz duyurulmamış bir tiyatro anlayışı düşleyen Asaf Çiyiltepe, kendine yönelttiği “Ne yapacağım ben şimdi?” sorusuyla Ankara Sanat Tiyatrosu’nu kurmaya karar verdi. O gün, yepyeni bir güneş doğdu dağların doruklarından. Ve o güneş, toplumcu çizgisinden ve merkezine insanı alan kuruluş poetikasından ödün vermeden sanat dünyasını aydınlatmaya devam ediyor.&nbsp;Nice 60 yıllara Ankara Sanat Tiyatrosu!

Türkiye’nin en köklü ve en ilerici özel tiyatrolarından Ankara Sanat Tiyatrosu 60. yaşını kutluyor.

60 Yıldır Burada: Ankara Sanat Tiyatrosu

Geçtiğimiz haftanın gerek Türkiye'de gerek dünyada en çok konuşulan gündemlerinden biri Barbie ve Oppenheimer (ya da bir fenomen olarak Barbenheimer) filmleriydi. Şunu söyleyebiliriz ki, yıllar sonra geriye dönüp bu haftayı düşündüğümüzde, filmlerin kalitesine nazaran iki filmin aynı gün vizyona girmesini ve yarattıkları coşku sayesinde insanları sinemaya nasıl çektiğini hatırlayacağız. 21 Temmuz 2023 tarihi, pandemi sonrasında geçmiş yıllara göre azalan sinema seyircisini tekrardan sinemaya davet etmesi açısından önemli bir dönüm noktası olabilir.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Rekabetle tanımladığımız bir dünya</h2>Barbenheimer'ın etkisini rakamlarla ifade edersek eğer; ABD gişesinde Barbie'nin açılış hafta sonunda 100 milyon dolar, Oppenheimer'ın ise 50 milyon dolar hasılat yapacağı tahmin ediliyordu. İki filmin gişesi de -hiç de azımsanmayacak olan- beklentilerin üzerinde seyretti ve Barbie 155 milyon dolar, Oppenheimer 80 milyon dolar baremlerini aştı. Bu, tarihte aynı anda vizyona giren iki filmden birinin 100 milyon dolardan, diğerinin 50 milyon dolardan daha fazla kazandığı ilk hafta sonu.Başlangıçta "Barbie'ye mi gideceksin yoksa Oppenheimer'a mı?" şeklinde bir rekabetle başlayan Barbenheimer fenomeni, filmlerin vizyona girişiyle birlikte iki film birden konseptine evrildi; ilk hafta sonunda birçok Hollywood oyuncusu ve sinemasever filmleri bu şekilde izledi.Bir tarafta Christopher Nolan'ın gişe rekorları kıran filmlerinin soyundan gelen ve dramaseverlerin iştahını hiç şüphesiz tatmin edecek gerçek bir destan olan Oppenheimer, diğer tarafta Greta Gerwig'in son derece parlak zihninden bir çocuğun hayal gücü kadar büyük ve şekerle boyanmış rüya dünyası Barbie, neredeyse her şeyleriyle tamamen zıt kutuplar olmalarına rağmen insanların zihinlerinde&nbsp;bir bütün olarak&nbsp;yerlerini aldılar.The Guardian'dan Charles Bramesco'nun yazdığı gibi: "Homo sapiens'in beynindeki bir kusur, bizi her şeyi rekabet açısından görmeye zorluyor - tüm dünya, kazananlar ve kaybedenler şeklinde gruplandırılmış." Barbenheimer, belki de dünyada gittikçe artan kutuplaşmaya -bilinçli ya da farkında olmadan- verilen bir yanıt, belki de farklı ruh hallerimizi ve ilgi alanlarımızı çağrıştırıyor, belki de kendi içimizdeki rekabet halindeki kavramları temsil ediyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Birer eğlenceli bilgi</h2>Ryan Gosling, Ken rolü için kendisine yapılan teklifi düşündüğü günlerde, kızının Ken bebeğini, evinin arka bahçesinde ezilmiş bir limonun yanında yüz üstü çamura saplanmış halde buldu. Durumun fotoğrafını çekerek Greta Gerwig'e bir mesaj attı ve "Senin Ken'in olacağım, çünkü bu hikaye anlatılmalı," dedi.Matt Damon bir röportajında, eşiyle yaptığı anlaşmaya bağlı olarak aktörlüğe bir süre ara vermeyi kabul ettiğini, bu anlaşmaya tek şerh düştüğünü belirtti. Eğer Christopher Nolan ararsa yalnızca onun filminde oynayacaktı. Nitekim Matt Damon'ın koydurduğu muafiyet işe yaradı ve bir gün Nolan'dan ansızın gelen telefonla, kendisinin onun için uygun gördüğü Leslie Groves rolünü kabul etti.

Vizyona giren iki sansasyonel filme ve rekabet kavramına bakıyoruz.

Barbenheimer

Emir Kusturica’nın Çingeneler Zamanı filminin final sahnesinde bir Roman halk şarkısı çalmaya başlar. Goran Bregovic’in düzenlemesiyle yeniden hayat verdiği, tüyleri diken diken eden bu şarkının ismi Ederlezi’dir. Yıllar içerisinde dinleyen herkes bu ezgiyi o kadar benimsedi ki, Balkanlar’dan Mezopotamya’ya hangi ülkede mırıldanırsanız mırıldanın, size eşlik edecek birileri daima çıkar. Bulgarca, Yunanca, hatta Lehçe uyarlamaları bulunan bu şarkıya Sezen Aksu da Düğün ve Cenaze albümünde Hıdırellez adıyla yer vermişti. İşin aslı Ederlezi, doğrudan Hıdırellez demek ve kökeni de Türkçe.Türkler tarih sahnesinde ortaya çıktıkları ilk anlarda Orta Asya’da zorlu iklim şartlarıyla mücadele ettiler, dolayısıyla baharın gelişi her zaman bir umuttu. Havanın ısınması, doğanın yeşermesi, hayvanların üremesi gibi durumlar bu umudu doğurdu. Bahar bolluk ve bereketi, yeniden doğuşu, yeni bir başlangıcı simgeledi. Türk halkları baharın müjdesini, binlerce yıldır Nevruz ve Hıdırellez adı verilen törenlerle kutluyor.Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü Türk Folkloru Anabilim Dalı Başkanı Metin Ekici&nbsp;bu iki kutlamayı şöyle özetliyor: “Türk kültüründe geleneksel olarak kutlanan önemli iki gün vardır. Bunlardan biri ‘Nevruz’, diğeri ‘Hıdırellez’ adıyla anılmaktadır. Her ne kadar bu iki gün farklı adlar almışsa ve birbirinden farklı tarihlerde kutlanıyorlarsa da kültürel kökleri ve bugünlerde yapılanlar göz önüne alındığında ikisinin birbirine çok yakın ve hatta aynı olduğu iddia edilebilir. İkisi de baharla birlikte başladığı kabul edilen yeni yılı ve mevsimsel değişikliği karşılama düşüncesinden kaynaklanmıştır. Zaman ve bölgelere bağlı olarak isim ve tarihleri farklı olan bu iki gün, yine de içerik ve işlev bakımından benzer, hatta aynı kalmıştır.”<img src="https://images.aposto.com/2023/4/6/1683407117296.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.00" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bir çift "kandamlası" (Çin lalesi). Türk kültüründe çeşitli kültler mevcut. Bunlardan bazıları “ateş”, “su” ve “atalar” kültleri. Türkler, Orta Asya soğuğunda hayatta kalmak için ateşe ihtiyaç duydular ve ateşi tanrının bir armağanı olarak gördüler. Ateş arınmayı temsil etti; kötü ruhlar ve hastalıklar ateş ile kovuldu. Tütsü yakmak, kurşun dökmek ve ateş üzerinden atlamak gibi geleneklerin ortaya çıkışının altında bu durum yatıyor.Su, birçok toplumda olduğu gibi Türklerde de bereket demekti. İnsanların ve hayvanların yaşaması, bitkilerin hayatta kalması için en temel ihtiyaç olan su, yaşamın sembolüydü. Aynı zamanda arındırıcı ve büyü bozucu olduğuna inanıldı. Türk inancına göre her pınarın, gölün, ırmağın bir “iyesi” (sahibi ve koruyucusu) vardı.Hunlar ve Göktürkler döneminden beri, bu dünyadan göçüp giden atalarının ruhları için kurban sunan ve onları anmayı bir gelenek haline getiren Türkler, bu inançla atalarına saygı gösterdiler. Böylece atalarının ruhlarının kendilerine yardımcı olacağını umdular. Günümüzde yatır ve türbelere atfedilen önem de buraya dayanıyor.Türkler İslamiyet’i kabul ettikten sonra atalar kültünün İslami inançlarla birleşmesi sonucu “Hızır kültü” doğdu. Hızır, ab-ı hayatı içerek ölümsüzlüğe ulaşan, bereket dağıtan, muhtaç anlarında insanların yardımına koşan, yapılan iyilikleri ödüllendiren ulu bir kişi.&nbsp;Kelime kökeni “el-Hadır” ve Arapça’da yeşil veya yeşilliği çok olan yer anlamına geliyor. Yine İslamiyet’in kabulünden sonra Türkler, suların ve su kültünün iyesi olarak İlyas peygamberi benimsedi. Eski Türk kültüründe bulunan atalar, ateş ve su kültlerine olan saygı, İslam kültürüyle kaynaşarak Hızır ve İlyas’ın etrafında şekillendi. İslamiyet’ten önce de yüzlerce yıldır yapılan bahar şenlikleri, Hızır ve İlyas’tan sonra Türk-İslam sentezi bir kimliğe sahip oldu. Bu sentez inanışa göre her 6 Mayıs’ta Hızır ve İlyas yeryüzünde buluşuyor. Bu buluşma neticesinde hava ısınıyor, doğa canlanıyor, ağaçlar yeşilleniyor, sular çağlıyor.Hızır-İlyas deyişi yıllar içerisinde dönüşerek Hıdırellez halini aldı. Türkler, Hızır ve İlyas’ı sahiplendiler, ama eski kültürlerinden de vazgeçmediler. Yüzlerce yıldır şenlikler bir su kenarında yapılıyor, bir pınardan getirilen su içiliyor, bu suyla yüzler yıkanıyor. Ateşler yakılıyor ve bu ateşlerin üzerinden atlanıyor. Anadolu’da “Hıdırlık” adı verilen ve ulu bir zatın yattığına inanılan yatır ve türbelerde kutlamalar gerçekleşiyor.Orta Asya’dan Anadolu’ya, Anadolu’dan Balkanlar’a ulaşan bir şenlik olan Hıdırellez, Balkanlar’da biçim değiştirerek müzik formunda "Ederlezi" ismiyle Anadolu’ya geri dönüyor. Orada şenlik nasıl benimseniyorsa, burada da müzik öyle benimseniyor. Kültür de her seferinde yeniden doğuyor, yeni bir başlangıç yapıyor. Tıpkı bahar gibi.

Görkem Demir