Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

Sinema ve müzik evreninden söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları.

Duende

Kazdağları’nın ekolojik kırılganlığı ile Mehmetalan Köyü’nün Tahtacı kültürü, sözlü hafızası, mitoloji ve tarih anlatılarıyla ilişki kuran Doğaya Sanat programı ekoloji, yerel kültür ve sanat arasındaki bağı; araştırma, karşılaşma, birlikte düşünme ve üretme pratiği üzerinden ele alıyor. Programın kurucuları Barış Atağ, Oğuzhan Taflı ve program direktörü Derya Yücel ile bu uzun soluklu ilişkinin nasıl kurulduğunu konuştuk.

Kazdağları'nın geçmişine uzanan bir köprü: Doğaya Sanat programı

Babası Nahit Kabakcı Koleksiyonu’ndan devraldığı koleksiyonculuk mirasını bugün paylaşma, dayanışma, sergileme, kuşaklararası aktarım üzerinden yeniden düşünen Huma Kabakcı ile bir koleksiyonun kuşaklar boyunca geçirdiği dönüşümü, koleksiyonerliğin kamusal sorumluluğunu, Türkiye’den Orta Avrupa’ya uzanan diyalog alanlarını ve Lidice ile kurulan işbirliğini konuştuk.

Nahit-Huma Kabakcı Koleksiyonu Lidice’de: Bir koleksiyon nasıl kamusal hafızaya dönüşür?

Fotoğraflar: Lara Özdoğan KalariTürkiye’nin önde gelen galerilerinden Öktem Aykut, bu yıl ilk kez sanat dünyasının önemli merkezlerinden Art Basel’de olacak. Tankut Aykut ve Doğa Öktem tarafından, kurulduğu ilk günden bu yana uluslararası dolaşımı ve prestijli fuarları odağına alan galeri, bu uluslararası sahnede Türkiye çağdaş sanatının mihenk taşlarından Koray Ariş ile yer alıyor.&nbsp;Galerinin kurucularından Doğa Öktem ile Koray Ariş’i&nbsp;Art Basel’de temsil etme&nbsp;kararlarını, güçlü piyasa dinamikleri içinde kendi özgün duruşlarını nasıl koruduklarını ve bu önemli eşiğin galerinin yarınını nasıl inşa edeceğini konuştuk.Doğa, Tankut ile Öktem&amp;Aykut Galeri’yi kurma hikayenizi okurken dikkatimi çeken şey şu oldu: Galeriyi kurduğunuzda Art Basel'e kabul edilmek gibi bir hedefiniz var mıydı emin değilim ama sürekli bir uluslararası dolaşım fikriniz varmış. Hong Kong, Dubai derken şimdi Art Basel Basel'e uzanan bir çizgi görüyoruz. Geriye dönüp baktığınızda, bu biraz planlı bir yolculuk mu oldu, yoksa siz galeriyi inşa ederken yol sizi buraya mı getirdi?Galeriyi kurarken dünyadaki iyi fuarların sürekli bir parçası olmamız gerektiğini biliyorduk. İlk önce genç sanatçılara odaklanan en değerli fuar olan Liste Basel’e girip, belli bir aşamada da fuarların en büyüğü Art Basel’e kabul almayı hedeflersek işimizi daha iyi yapma güdümüzü koruyabileceğimizin farkındaydık. Galeri üç yaşındayken ilk kez dışarıya çıkma zamanı geldi diye düşünüp Liste’ye başvurduk ve Lara Ögel ile Elif Boyner’in işlerinden oluşan stant önerimiz ile kabul edildik. Dolayısıyla bu yol aslında ilk günden, faal olarak da 2017’de yine Basel’den başladı. 33. yurt dışı fuarımız olacak.Son birkaç yıldır Liste'ye gidiyordunuz ve aslında Basel'in o yoğun temposuna, izleyicisine, ekosistemine de yabancı değildiniz. Ama Art Basel yine de başka bir şey. Kabul haberini aldığınız anı merak ediyorum. İlk his neydi? Bir hedefe ulaşmış gibi mi hissettiniz, yoksa tam tersine "İş şimdi başlıyor" duygusu mu geldi?Sırayla ikisi de. Galerinin başından beri gündeminde olan bir nişana sahip olabileceği haberini almak özeldi. Hem yaptıklarımızın başka bir karşılık bulduğunu anlamamız bakımından tatmin edici hem de farklı yollardan bir süredir aşındırdığımız bir kapının gerçekten açılabildiğini görmemiz açısından rahatlatıcı. Birbirimize "Demek ki bu da oldu" dedik. Ardından da galeri için yeni bir dönemin başlayabileceğini hissettik. Genç galeriden bir sonraki konum ve tabii kabul alınca da bitmiyor; oradaki sunumumuzun mümkün olabilmesi için yapılacak çok iş olduğu gerçeği de diğer ferah duygularla beraber kendini hissettirdi.<img src="https://images.aposto.com/2026/5/4/1781807112365.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.67" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Art Basel'e katılacağınızı duyduğumda beni en çok heyecanlandıran noktalardan biri Koray Ariş'le gitme kararınız oldu. Çünkü Art Basel'in ölçeğini düşündüğümüzde galerilerin çoğu zaman en güçlü pozisyonlarını ve sanat tarihi içinde ağırlığı olan isimlerini öne çıkardıklarını görüyoruz. Siz de Türkiye çağdaş sanatının en önemli heykeltıraşlarından biriyle gidiyorsunuz. Koray Ariş'in bu fuarda galeriyi temsil edecek isim olması nasıl şekillendi?Koray Ariş bizim temsil ettiğimiz sanatçılar arasında ayrı bir yerde duruyor. İlk sergilerini beraber yaptığımız ve galerinin kuruluşundan itibaren çalıştığımız, aynı nesle ait olduğumuz birçok arkadaşımız varken Türk heykel sanatında zaten koca bir pozisyonu olan Ariş’le çalışmak epey öğretici de oluyor. Yurt dışındaki fuar direktörlerinin, jürilerin galerimizi takip ettiğini ve bizden Türkiye dışında pek tanınmayan genç sanatçıları getirmemizi istediklerini biliyorduk ama Koray Ariş başvurumuzla kabul almak, mesleki başka bir sorumluluğu yerine getiriyor olduğumuzu hissettirdi. Art Basel’in bu sene daha da ön plana çıkarttığı Premiere bölümünde, Ariş’in son beş yılda ürettiği duvar parçalarından oluşan bir seçkiyi, Arter’deki Selen Ansen küratörlüğündeki sergide yer aldıkları boşlukta asılı hâlleriyle göstereceğiz.&nbsp;Koray Ariş, uluslararası sanat tarihinin büyük anlatılarına yaslanmadan son derece özgün bir dil kurabilmiş olmasıyla da etkileyici bir isim. Basel gibi küresel sanat piyasasının merkezinde, Koray Ariş'in işlerinin nasıl bir karşılık bulacağını düşünüyorsunuz? Bu seçimi biraz da Türkiye sanat tarihine dair bir öneri olarak okumak mümkün mü?Bu özgün üretim ve hakiki sanatçı tavrı; Ariş’le ilgili en sevdiğimiz, etkilendiğimiz, bize ilham veren taraf. Yapıtlarının benzersizliği, malzeme kullanımı, işçiliği takdir edilecektir. Muhtemelen bu yıl Basel’deki en ilginç yeniden keşiflerden biri olacak. Sorunu biraz değiştirerek bu seçimin Türkiye’deki iyi galericilerin daha önce de yapmış oldukları girişimlerin devamına bir katkı, dünyadaki önemli fuarların da bizim çoğunlukla Türkiye’de kalmış sanat üretimimizle daha çok ilgilenmesi için bir sebep olarak değerlendirmek uygun olabilir.&nbsp;Galeriyi kurduğunuz ilk yıllarda verdiğiniz röportajlarda hep uluslararası bir dolaşım hayalinden söz ediyorsunuz. Bugün Art Basel'e giderken dönüp o yıllardaki kendinize bakıyor musunuz? O dönem kurduğunuz hayalin neresindesiniz?Galeriyi kurduğumuzdan beri programımızda uluslararası tanınırlığımızı önceliklendirerek, 9 yıldır hep önemli fuarlarda iyi sunumlar yapmak için büyük yatırım yapıyoruz. Performansımızın hakkını vermem gerekiyor. Türk galerilerinin genel olarak uluslararası fuarlardaki görünürlüğü ise memnun olmamamız gereken seviyede. Bunu bir sorun olarak ele alıp birlikte çalışmaya ihtiyacımız var.<img src="https://images.aposto.com/2026/5/4/1781807163994.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.66" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Sizi uzun zamandır takip eden biri olarak şunu hissediyorum: Galerinin programında hiçbir zaman sadece piyasanın yönlendirdiği seçimler olmadı. Bu yüzden merak ediyorum; Basel gibi çok güçlü bir piyasa ortamına girerken insanın kendi çizgisini koruması zorlaşıyor mu?Kendi galericiliğimizle kabul gördük. Güçlü yanımız bunu devam ettirmek. Diğer taraflara kayıp alışık olmadığımız bir yoğurt yiyişi benimsediğimizde, işler bizim için hem zorlaşıyor hem de çalışırken mutlu olamıyoruz. Basel’de daha kapsamlı bir görünürlüğü sürekli hâle getirmek için illa bazı genişlemelere ihtiyaç olacaktır ama bahsettiğin çizginin dışına çıkmamayı şart koşarak.Basel'e giderken İstanbul'u da yanınızda götürüyorsunuz gibi geliyor bana.&nbsp;Yıllardır burada çalışan bir galeri olarak, bugün İstanbul'un uluslararası sanat dünyasındaki yerini nasıl görüyorsunuz? Son yıllarda şehir çok şey yaşadı ama buna rağmen hâlâ güçlü bir üretim enerjisi var.Türkiye’nin, İstanbul’un yeri olması gerektiğinden çok daha az. Devlet kurumların, özel destekçilerin, galerilerin, koleksiyoncuların Türkiye’de üretilen sanatın yurt dışındaki belli başlı yerlere taşınması için sorumluluk alması, planının olması ve ısrarlı bir şekilde çaba sarfetmesi gerekiyor. Bu sene Unlimited’da Dirimart İnci Eviner’i sunacakken, Pilot ve Og Gallery Liste’de, Ambidexter Photo Basel’de yer alacak. Biz ise Art Basel’deki standımızın yanı sıra fuarın Parcours isimli dış mekan seçkisinde Can Altay’ın bir yerleştirmesini, Basel Social Club’da ise İhsan Oturmak’ın yeni eserlerini göstereceğiz.<img src="https://images.aposto.com/2026/5/4/1781807203063.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.75" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Biraz da işin görünmeyen tarafını merak ediyorum. İstanbul'da bir galeri yürütmek zaten başlı başına zor bir mesele; buna bir de Art Basel gibi dünyanın en prestijli fuarlarından birine katılmanın maliyeti ekleniyor. Stanttan nakliyeye, sigortadan seyahate kadar oldukça büyük bir yatırım söz konusu. İstanbul'da faaliyet gösteren bir galeri için bugün Art Basel'e katılmak ne kadar büyük bir ekonomik risk? Fuara hazırlanırken sizi en çok zorlayan şey ne oldu?Dediğin gibi zaten büyük risk almadan bir işe kalkışabildiğimizi hatırlamıyorum. Tüm emeği verip, harcamayı sonuna kadar yapıp bilinmezliklere dalıyoruz. Başından beri hesap kitap yapmadan projelere atılmasak bizim galeriyi tanımlayan çoğu şeyi yapamamış olacaktık. Bu iş yapma biçimi epey yorucu, ama açıkçası başka bir yöntemi de henüz bilmiyoruz.Basel hakkında konuşurken çoğu zaman satış rakamları, koleksiyonerler ve piyasa tarafı öne çıkıyor. Ama bir yandan da orası müze direktörlerinin, küratörlerin, sanat tarihçilerinin dolaştığı; sanatçıların kariyerlerinde uzun vadeli etkiler yaratabilen bir yer. Merak ediyorum, siz fuara hazırlanırken daha çok neyi düşünüyorsunuz? Bir işin satılmasını mı, yoksa yıllar sonra geri dönüp baktığınızda yeni kapılar açabilecek karşılaşmaları mı?Bir hafta boyunca durmadan gezip nitelikli sanat görebileceğiniz bir yer. Aynı anda düzenlenen Art Basel, Liste, Basel Social Club, Photo Basel gibi fuarların yanı sıra; Kunstmuseum Basel, Kunsthalle Basel, Fondation Beyeler, Schaulager, Museum Tinguely gibi kurumlarda çok iyi sergiler görmek, Swiss Art Awards ve Salts’ta sanatçılar keşfetmek mümkün. Dolayısıyla dediğin gibi piyasanın uzağında konumlanan sanat insanlarının da bulunduğu bir ortam. Bizim amacımız temsil ettiğimiz sanatçıları doğru kişilerle buluşturmak. Bunun ne kadar başarıldığını ölçmek zor çünkü senin de kastettiğin gibi kurduğumuz stantlarda sunulan sanatçılar o fuardan yıllar sonra bazı kurumlara bazı küratörler tarafından dahil edilebiliyor. Bizi heyecanlandıran kesinlikle bu ihtimal.&nbsp; <img src="https://images.aposto.com/2026/5/4/1781807374438.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.67" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bir galeri ve sanatçıları için Art Basel'e kabul almak bir dönüm noktası gibi görünüyor. Sizce bu başarıdan sonra Öktem Aykut'un Türkiye'deki konumu nasıl değişecek, sanatçılar ve koleksiyonerlerle ilişki daha da güçlenir mi?&nbsp;Uluslararası düzeyde yaptıklarımızın İstanbul’daki yankısı bizim programımızı aktif sürdürebilmemiz için belirleyici. Umarım daha önce yolumuzun kesişmediği sanat eseri alıcılarının Pera’daki galeri mekanımıza gelmeleri için bir vesile olacaktır.Peki son bir soru olarak şimdi ne olacak? Çünkü insanın aklına ister istemez bu geliyor. Art Basel önemli bir eşik ama aynı zamanda yeni beklentiler de yaratıyor. Şu an gelecek birkaç yıla baktığınızda, sizi heyecanlandıran, ilerlemeyi planladığınız yeni hedefler neler, sanatçılarınız, koleksiyonerler ne ile karşılacak?Art Basel’de kalıcı olmak önemli. Belki birkaç sene daha Premiere, Statements, Feature gibi küratöryal bölümlerde yer alıp nihayetinde çoklu sanatçılı sunumlar yapabileceğimiz konuma sahip olmak. Galeride Bora Başkan ve Mesut Öztürk’ün yapıtlarını iç içe yerleştirdiğimiz sergi yazın devam edecek. Sonbaharda ise bu sene başlattığımız performans, konser, tiyatro etkinliklerimiz "Aynıyer" ismi altında sürecek. Yıl bitmeden Torino’daki sanatsal ağırlığı çok fazla olan Artissima fuarına katılacağız.

Türkiye’nin önde gelen galerilerinden Öktem Aykut, bu yıl ilk kez sanat dünyasının önemli merkezlerinden Art Basel’e Koray Ariş ile katılacak. Galerinin kurucularından Doğa Öktem ile Koray Ariş’i Art Basel’de temsil etme kararlarını, piyasa dinamikleri içinde kendi özgün duruşlarını nasıl koruduklarını ve bu önemli eşiğin galerinin geleceğine nasıl etki edeceğini konuştuk.

Doğa Öktem ile Öktem Aykut, Koray Ariş ve Art Basel'e dair

İstanbul'da yeni açılan İran çağdaş sanatına odaklanan Shiva Zahed Gallery'nin ikinci sergisi "Against Transparency", Ahmad Rafi'nin resimleri aracılığıyla günümüzün görünürlük ve şeffaflık takıntısına karşı opaklığın imkanlarını araştırıyor. Serginin küratörü Shiva Zahed ve sanatçı Ahmad Rafi'yle biraraya geldik.

Shiva Zahed ve Ahmad Rafi'yle yeni bir karşılaşma alanı yaratmak ve 'görünmeyeni aramak' üzerine

Mehtap Baydu’nun Selen Ansen küratörlüğünde hazırlanan Türkiye’deki ilk kurumsal sergisi "Seni Sevmek Çok Zor!" Arter’de izleyici ile buluştu. Baydu, sergide bedeni biyolojinin ötesine götürerek kültürel, politik ve duygusal yüklerin taşıyıcısı olarak yeniden kurguluyor. İzleyiciyi tekinsiz ama yakın bir karşılaşmaya davet eden Baydu ile üretim sürecini konuştuk.

Mehtap Baydu ile yeni sergisi 'Seni Sevmek Çok Zor!' üzerine

61. Venedik Bienali’nin Arsenale’de yer alan Türkiye Pavyonu’ndaki Nilbar Güreş’in "Gözlerinizden Öperim" başlıklı sergisi; beden, aidiyet, göç, şefkat ve direniş kavramlarını ele alıyor. Sanatçı Nilbar Güreş, küratör Başak Doğa Temür ve Türkiye Pavyonu yöneticisi Duygu Şengünler ile serginin üretim sürecini konuştuk.

61. Venedik Bienali'nde Nilbar Güreş: Kaktüs gibi dikenli, kırılgan, dirençli

İstanbul Modern, bu yıla Cumhuriyet dönemi ve Türkiye modern tarihinin en önemli kadın sanatçılarından Semiha Berksoy’un "Tüm Renklerin Aryası" başlıklı sergisi ile giriş yapıyor. 22 Ocak'ta açılan sergi, Berksoy’un sahne sanatlarından resme, edebiyattan sinemaya uzanan çokyönlü üretimlerini biraraya getiriyor. Serginin hikayesini dinlemek için küratörleri Öykü Özsoy Sağnak ve Deniz Pehlivaner ile biraraya geldik.

Sahne, resim, hayat: Semiha Berksoy’un tüm renkleri

Çağrı Dizdar’ın&nbsp;Nelumbo Studios’taki ikinci kişisel sergisi&nbsp;ARAF, geleneksel kitap sanatlarını çağdaş görsel anlatılarla buluşturarak izleyiciyi gerçeklik ile imaj arasındaki tekinsiz eşiğe davet ediyor. Minyatür ve tezhibi güncel estetik tartışmalarla yeniden düşünen sergi, mekanın sanatçı odaklı üretim anlayışıyla güçlü bir diyalog kuruyor.&nbsp;Yasemin Green’in küratörlüğünü üstlendiği sergi, 8 Şubat’a kadar Kadıköy Nelumbo Studios’ta izlenebilir. Dizdar'la serginin ortaya çıkma sürecini; Nelumbo Studios kurucuları Dilara Altınkepçe Arslan ve Kerim Arslan'la stüdyonun kuruluş hikayesini konuştuk.ARAF kavramı, gerçeklik ile imaj arasındaki tekinsiz eşik üzerinden şekilleniyor. Bu eşiği düşünsel olarak hangi kişisel ya da tarihsel kırılmalar besledi?Çağrı Dizdar:&nbsp;Bu eşik fikrini sosyal ortamlarda deneyimlediklerim besledi. Her ortamın farklı kuralları farklı davranış kalıpları var. Ortamına göre insanlar şekilden şekle giriyor. Doğrular ve yanlışlar nerede olduğunuza göre sürekli değişiyor. Referans noktalarımızın geçerliliğini yitirdiği, kuralların keyfî olarak eğilip büküldüğü bir dönemden geçiyoruz. Bugün beyaz olanın yarın siyah olabildiği, herkesin sosyal medyada her hafta kendini baştan yarattığı bu "bitmeyen karnaval" bizi birbirimize yabancılaştırıyor. Herkesin her an her şey olabildiği bu düzensizlikte insanlar gerçek bir aidiyet hissetmek için her şeyi uçlarda yaşıyor, radikalize oluyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/0/3/1768429837289.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.12" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Minyatür ve tezhip gibi geleneksel kitap sanatlarını, çizgi roman estetiği ve dijital arayüzlerle biraraya getiriyorsunuz. Bu disiplinlerarası üretimde çizim, video, yerleştirme ve seramik gibi disiplinleri kullanıyorsunuz. Üretimde pratiğiniz nasıl şekilleniyor?Geleneksel sanatlarda motif grupları ve üsluplar neredeyse her disiplinde benzer şekilde kullanılır. Kağıt üzerinde gördüğünüz bir motifi çok rahat çini, deri veya kumaş üzerinde de görebilirsiniz. Teknik çok farklı olsa da, diğer disiplinler ile bir bütünün parçası olduğunu görürsünüz. Bu yüzden aynı motifi farklı disiplinlerde takip etmek ve tekniğe göre değişimini gözlemlemek çok yabancı olduğum bir şey değil. Hatta farklı tasarımların hangi disiplin ile kendini daha iyi göstereceğini aramızda tartıştığımız da olur. Bu yüzden pratiğimi disiplinlerarası düşünmek sürecin doğal bir parçası ve zaten yapmam gereken bir şey gibi geliyor bana. Tabii ki bu disiplinlerarası denemeler geleneksel sanatlar disiplinlerinin dışına da çıkıyor. Kitap sanatları olan tezhip ve minyatürü günümüz illüstrasyon ve çizgi romanlarıyla karşılaştırarak incelemek ve birlikte düşünmek kadar doğal bir şey olamaz. Soyutlama-gerçekçilik-tipografi üçgeni arasında bir sürü farklı şekilde icra edilen çizgi romanlar, minyatür ve tezhip sanatının bugünü ile ilgili çok ilham verdi bana.<img src="https://images.aposto.com/2026/0/3/1768429988454.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.80" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sergi metninde yer alan Jacques Rancière’in “duyumsanabilir olanın paylaşımı” yaklaşımı önemli bir referans. Bu düşünce, üretim sürecinizde sizi kavramsal ya da formal olarak nasıl besledi ve yönlendirdi?Rancière’in anlayışı, küratörüm Yasemin Green’in sergi hazırlık sürecinde çalışmalarıma getirdiği okumalar ile anlatımıma eşlik eden düşünsel bir alan oldu. Yasemin, benim üretimlerimi bu anlayış üzerinden okuduğunda, aslında minyatürün doğası ve karnaval temasının Rancière’in bahsettiği o “görsel hiyerarşinin reddi” fikri ile ne kadar örtüştüğünü gördüm. Bu süreç benim de kafamda yeni pencereler açılmasını sağladı. Bu okuma, serginin mekansal kurgusuna ve katmanlılığına yön verdi. Yasemin’le yaptığımız tartışmalar sonucunda, izleyiciyi tek bir anlama mahkum etmeyen, her figürün ve her detayının kendi görünürlüğünü talep ettiği ve bunu gerçekleştirebildiği bir dünya kurduk. Özetle Rancière’in anlayışı, benim sezgisel olarak zaten kurmakta olduğum hiyerarşisiz görsel dil ile rezone bir düşünsel alan açtı diyebilirim.&nbsp;ARAF, farklı yüzeyler ve mecralar arasında yayılan çok katmanlı bir üretim alanı sunuyor. İzleyicinin bu sergiden tek bir anlamla değil, çoğul okuma ihtimalleriyle ayrılması küratör Yasemin Green ile çalışırken sizi nasıl bir akışa taşıdı?Hazırlık sürecinde Yasemin ile 3-4 toplantı yaptık. Yasemin benim anlattıklarımı daha iyi paketleyerek direkt kullanmak yerine kendi yorumlarını ve bakış açısını geliştirdi. Serginin kavramsal çerçevesi ve kurgusu Yasemin’in yorumları üzerine yaptığımız sohbetler sayesinde ortaya çıktı. Bu diyalog süreci, çalışmalarımın arka planında var olan ama benim o an fark etmediğim katmanları açığa çıkardı. Yasemin’in mekansal kurgusu, izleyiciyi sadece bir gözlemci değil, o kaotik karnavalın bir parçası hâline getirmeyi hedefledi. Bu akış sayesinde sergi, tek bir mesaj veren didaktik bir yapıdan uzaklaşıp, her izleyicinin kendi "maskesiyle" yüzleşebileceği, interaktif ve çok sesli bir deneyim alanına dönüştü.<img src="https://images.aposto.com/2026/0/3/1768429153221.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.00" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Nelumbo Studios’u kurarken Kadıköy haritasında, Anadolu bölgesinde nasıl bir galeri kurmayı önceliklendirdiniz?Nelumbo Studios: Nelumbo Studios’u kurarken Kadıköy’ü ve genel olarak Anadolu Yakası'nı bir alternatif olarak değil, kendi dinamikleri olan bir yer olarak ele aldık. Önceliğimiz, merkezî sanat rotalarını tekrar eden bir galeri modeli kurmak yerine; gündelik yaşamın içinde, sokağa açılan ve karşılaşmalara açık bir yapı oluşturmaktı.Kadıköy’ün farklı kuşakları ve üretim biçimlerini birarada barındıran yapısı, Nelumbo’nun zaman içinde çok sesli bir izleyici ve sanatçı çevresiyle temas kurmasını mümkün kıldı. Anadolu Yakası'nda konumlanmak, galerinin yalnızca belirli bir sanat çevresine değil, farklı ilgi alanlarına ve izleme biçimlerine açık bir yapı olarak gelişmesine alan açtı. Bu durum, Nelumbo’nun kent yaşamı içinde doğal bir dolaşıma sahip olmasını ve sanatla gündelik hayat arasında geçirgen bir alan kurmasını sağladı.Sanatçılar ile nasıl işbirlikleri kuruyorsunuz?Nelumbo Studios’ta sanatçılarla kurulan ilişki, tekil bir sergi üretiminin ötesine uzanıyor. Üretim sürecinin farklı aşamalarında sanatçıyla temas hâlinde olmak, pratiği ve ele aldığı meseleleri dikkatle okumak ve sürecin gerektirdiği koşulları birlikte düşünmek, çalışma biçimimizin temelini oluşturuyor. Sergi, bu anlamda bir sonuçtan çok, zamana yayılan bir üretim sürecinin görünür hâli olarak ele alınıyor.Görünürlük, Nelumbo’da sayısal karşılıklardan ziyade bağlam üzerinden değerlendirilen bir mesele. İşlerin doğru mecralarda, doğru okuma biçimleriyle karşılık bulması öncelik taşıyor. Bu doğrultuda basılı materyaller, sergi metinleri, kataloglar ve yayınlar önemli bir yer tutuyor; sergiler, yalnızca sunulan değil, süreçleriyle birlikte belgelenen ve arşivlenen üretimler olarak ele alınıyor. Bu yaklaşım, Nelumbo’daki işbirliklerinin kısa vadeli sunumlar yerine süreklilik taşıyan bir üretim hattı içinde düşünülmesini mümkün kılıyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/0/3/1768430021029.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Nelumbo Studios, sanatçı öncülüğünde şekillenen bir alan olarak tanımlanıyor. ARAF&nbsp;sergisinde bu yaklaşım, mekansal kurgu ve sergileme dili açısından nasıl karşılık buldu?ARAF sergisinde mekansal kurgu ve sergileme dili, sanatçının kavramı ve ifade etmek istedikleri doğrultusunda şekillendi. Önceden belirlenmiş bir sergileme modeli ya da ezbere bir yaklaşım söz konusu değildi; işlerin ihtiyaçları ve üretimin kendi akışı belirleyici oldu. Bu süreçte Yasemin Green’in küratöryel yaklaşımı, serginin kavramsal hattının netleşmesinde ve mekansal kararların tutarlı bir bütünlük içinde ele alınmasında önemli bir rol oynadı.İki sanatçı tarafından kurulan bir galeri olarak, sergi sürecine yaklaşımımızı kendi üretim deneyimlerimiz üzerinden düşünüyoruz. Kendi sergilerimizde ve üretim süreçlerimizde nasıl bir tutumla karşılaşmayı önemsiyorsak, sanatçılarla da aynı yerden ilişki kurmaya çalışıyoruz. Sanatçıyı kendi sınırlarımız içine almak yerine, onun düşünsel alanına dahil olmayı; mekanı ve sergileme dilini bu alanla birlikte, küratörün yönlendirdiği kavramsal çerçeveyle paralel biçimde düşünmeyi esas alıyoruz. ARAF sergisinde ortaya çıkan mekansal kurgu da bu çok katmanlı sürecin doğal bir sonucu olarak oluştu.Genç sanatçıları uluslararası ölçekte destekleme hedefiniz doğrultusunda, Çağrı Dizdar’ın pratiğini yerel bağlamın ötesinde nasıl bir tartışma alanına yerleştiriyorsunuz?Çağrı Dizdar’ın üretimi, ilk bakışta yerel referanslarla ilişkilense de odağında belirli coğrafyalardan çok, insan davranışları ve toplumsal refleksler yer alıyor. İşlerinde ele aldığı eleştirel alan, tanımlar ya da başlıklar üzerinden değil; bireyin ve toplumun tekrar eden tutumları, tepkileri ve bu tepkilerin gündelik hayatta nasıl görünür hâle geldiği üzerinden şekilleniyor.Nelumbo’da birlikte çalıştığımız sanatçıların üretimlerinde de benzer bir düşünme hattı söz konusu. Temel olarak insanın ve toplumsal olanın ortak davranış biçimlerine temas eden bu yaklaşım, farklı okumalara açılmaktan çok, insanın her yerde benzer biçimlerde işleyen hâllerine temas ederek aynı kavramsal zeminde farklı coğrafyalarda karşılık buluyor.

Çağrı Dizdar’ın Nelumbo Studios’taki ikinci kişisel sergisi "ARAF", geleneksel kitap sanatlarını çağdaş görsel anlatılarla buluşturarak izleyiciyi gerçeklik ile imaj arasındaki tekinsiz eşiğe davet ediyor. Yasemin Green’in küratörlüğünü üstlendiği sergiyi Nelumbo Studios'un kurucuları ve Çağrı Dizdar'la konuştuk.

Gerçek ile imaj arasında kaotik bir karnaval: Çağrı Dizdar'dan 'ARAF'

Odunpazarı Modern Müze’nin (OMM) yeni sergisi "Ferahfeza", bir sofra etrafında şekillenen çoğul ve canlı duyguları odağına alan bir anlatı sunuyor. Yağmur Elif Ertekin küratörlüğündeki sergi, izleyiciyi metaforik bir sofra etrafında hem kendi hafızasına hem de ortak bir duygu topluluğuna doğru yolculuğa davet ediyor.

OMM'un yeni sergisi 'Ferahfeza': İyisiyle kötüsüyle bir sofra etrafında buluşmak


PASAJ Sanat İnisiyatifi’nin kurucularından Seçil Yaylalı’nın küratörlüğünü üstlendiği "Küçük Acılar, Büyük Şarkılar" projesi, Singapur Art Book Fair’da yerini aldı. PASAJ’ın avuç içine sığan minik sanatçı kitapları projesi, Barın Han’daki yıllara yayılan ciltevi geleneğinden ilham alarak kişisel sanatçı deneyimlerini ve kolektif hikayeleri taşınabilir bir sanat formuna dönüştürüyor.

PASAJ'ın sanatçı kitapları projesi Singapur Art Book Fair'da: 'Küçük Acılar, Büyük Şarkılar'

Mardin’de yaşayan sanatçılar için yapılan açık çağrıyla seçilen dört isim, alternatif mentorluk programında Türkiye sanat tarihinde önemli bir yere sahip dört sanatçıyla eşleşerek birlikte üretip tartıştıkları bir zeminde buluştu.Konuk sanatçı programının Ekim 2024’te başlayan eşleşme programında birer aylık periyotlarla Ahmet Öktem ve Mehmet Akan, Fulya Çetin ve Sidar Alışık, Serhat Kiraz ve Ayşe Ceren Solmaz, Handan Börüteçene ve Rıdvan Aşar, ikili diyaloglar geliştirerek birbirinden farklı disiplinlerde etkileşime girdiler.&nbsp;Bu etkileşim kimi zaman fikir alışverişi, kimi zaman sessiz gözlem, kimi zaman da ortak üretim olarak ortaya çıktı; birer aylık yüz yüze çalışma ve aylar süren çevrimiçi görüşmelerin sonucunda ortak üretimler Ebru Nalan Sülün’ün küratörlüğünde EXIT’te düzenlenen MAYA sergisinde buluştu.Programa katılan her sanatçı ikilisinin kuramsal ve disiplinel açıdan muntazam eşleşmesi; süreçteki araştırma, tartışma ve üretimin ilerleyişini de sergide gözler önüne serdi. Program, yerel ve uluslararası çağdaş üretimlere odaklanıp kavramsal tartışmalar ve alternatif disiplinleri içeren, kuşaklararası işbirliğini öne çıkaran deneysel bir yapı olarak kurgulandı.MAYA sergisinin adını koyan Ebru Nalan Sülün, ismin sürecin kendisinden geldiğini söylüyor: Maya; bir karışımın tutkalı, bir düşüncenin özü, bir deneyimin katılaşmadan aldığı bir form gibi yansıyor. Tıpkı bir hamurun, içinde barındırdığı cevheri mayalayarak dönüşmesi gibi, bu program da sanatçıların ortak üretimlerinde yeni kavramsal araştırmalar, merkez ile çeper arasındaki görünmez sınırlar içinde yeni eserler ve fikirler üretmeye odaklanıyor.&nbsp;Missem Canmutlu ve Ebru Nalan Sülün’ün açılış konuşmasında belirttiği gibi konuk sanatçı programının ortak çıkış noktası, kuşaklar, dönemler, üretim biçimleri ve disiplinlerarası mesafelerin eridiği daha geçirgen ve çok sesli paydaşlık alanlarının kurulduğu bir program olarak tasarlanmış olması.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bireyselleşmeyle kolektif yapılar arasında</h2>Günümüz sanat ortamında iki farklı yönelim karşımıza çıkıyor: Çağın getirdiği bireyselleşme yükselse de dayanışma temelli yapılar ve kolektif birliktelikler de sanatçılar arasında yayılıyor.Bor Sanat ve EXIT’in konuk sanatçı programı, Mardin’de yerelde üreten sanatçılar ile farklı kuşaklardan mentörlerin birikimini buluşturarak güçlü bir düşünsel birliktelik sunuyor. Ortak üretim ve fikirsel araştırmalar; Mardin’in çok katmanlı kültürel yapısı, hafıza ve tarih ile farklı kuşaklardan sanatçıların öncü pratikleri birleşerek programı çok katmanlı bir çerçeveye taşıyor.<img src="https://images.aposto.com/2025/9/5/1761314711725.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.07" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">İlk edisyonda biraraya gelen mentor Ahmet Öktem ve Mehmet Akan, üretimlerini bir kitap etrafında geliştirdiler. Mardin’deki bir sahafta bulunan bu eski kitap, zamanın katmanlarını, geçmişin izlerini ve yazının maddeselliğini araştıran bir eksene dönüştü. Akan, kitabın sayfaları üzerine yaptığı çizimlerle metni görsel bir yapıya dönüştürürken Öktem ile birlikte yürüttükleri süreç, kitabı yalnızca bir nesne olarak değil, tarih ve mitolojinin taşıyıcısı bir malzeme olarak ele aldı.&nbsp;Ortaya çıkan Erdemli Bilgiler başlıklı yerleştirme, kırılma ve yeniden bütünleşme temalarını, bilginin ve anlatının zamansallığı üzerinden okuyan, geçmişle bugünü aynı yüzeyde buluşturan bir araştırma olarak şekillendi. EXIT’in tarihî Mardin yapısında bir nişin içine yerleştirilen bu kitap sayfaları, kuramsal ve araştırma temelli bir noktada kitabın sanat eseri olarak kurgulanması sürecine dair bilgiyi de bir sergileme olarak izleyiciye sunuyor.<img src="https://images.aposto.com/2025/9/5/1761314864269.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.53" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Serinin ikinci buluşması ise Fulya Çetin ve Sidar Alışık’ın kente dair gözlemler üzerinden gelişen bir diyalog olarak şekillendi. Biri Mardin’e dışarıdan, taze bir bakışla yaklaşırken diğeri kente içeriden, gündelik hayatın kalbinden baktı. Bu iki farklı konum, kentin sokaklarında, duraklarında ve ritminde ilerleyen bir karşılaşmanın izine dönüştü. Kentte yürünen bu ortak patika, mekanın algısını yeniden tanımlayan bir araştırma alanı da yarattı.&nbsp;Bu sürecin sonucunda ortaya çıkan Urban ve Natura adlı yerleştirme, Mardin’in mimari siluetlerini zeytin dallarının organik hatlarıyla biraraya getirerek doğa ve kentin sınırlarını sorguluyor. Alışık’ın çalışması, tarihî Mardin binalarının keskin ve geometrik cephe formlarıyla akışkan bitki biçimlerini karşı karşıya getirirken izleyiciyi bu iki yapı arasında dolaşmaya davet ediyor.&nbsp;EXIT’in avlusunun dış duvarlarına asılan parlak, yaldızlı kumaşlar üzerinde Mardin kent silüeti ve zeytin dalları, kente ve doğaya karşılıklı bir bakış atıyor. Böylece Urban ve Natura, doğa ve kentin birbirini tamamlayan, iç içe geçen varlıklarını aynı mekansal deneyimde güneşin altında izliyor.<img src="https://images.aposto.com/2025/9/5/1761314821669.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.52" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Mentörlük programının üçüncü edisyonunda da Serhat Kiraz ve Ayşe Ceren Solmaz beraberce sanat araştırmalarına girişiyor. Ayşe Ceren Solmaz, Serhat Kiraz ile geçirdiği üretim ve araştırma sürecini “bir yankı odası” olarak tanımlıyor: Düşüncelerin birbirine çarpıp yankılandığı, görünmez bağların dokunduğu, tarihin içinde yeni kapıların açıldığı bir alan.&nbsp;Serhat Kiraz’ın kavramsal yaklaşımıyla gelişen diyalog, Ayşe Ceren Solmaz’ın Bu Bir Su Öyküsüdür yerleştirmesiyle Mardin’in suyla kurduğu tarihsel bağı yeniden görünür kılıyor. Mardin’in tarihî bölgesi, eski şehir haritası üzerinde mavi neon hatlarla su çeşmelerinin güzergahını işaretleyen eser, kentin görünmez hafızasını mavi neon ışıklarla, su sesi ve videosu ile gün yüzüne çıkarıyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">EXIT’in iç mekanındaki yerleştirmede, Kiraz ile Solmaz’ın ortak çalışması olarak neon su hortumları ve duvardan akıyormuş gibi izlenen bir su videosu bulunuyor.</li></ul>Mardin’in suyla örülü topografyası, sanatçıların pratiğinde yalnızca fiziksel bir öğe değil, aynı zamanda adalet, denge ve doğruluk kavramlarının imgesi&nbsp;olarak ele alınıyor. Suyun akışındaki ölçü, su debisinin derinliği ve yerleştirmede de izlenen inşaatta kullanılan ipten terazi fikri, örtük bir şekilde su üzerinden kurulan bir hak temasına da odaklanıyor.&nbsp;Bu bağlamda düşünsel ve somut şekilde ortaya çıkan eser, suyun sürekliliğini ve belleğini çağırırken kent ile insan arasındaki görünmez ilişkileri de açığa çıkarıyor. Solmaz’ın yaklaşımı, suyu hem somut hem de kavramsal bir taşıyıcı olarak yeniden okuyor; suyun dolaşımı, düşüncenin akışına, hafızanın derinliğine ve doğruluğun hassas terazisine dönüşüyor.<img src="https://images.aposto.com/2025/9/5/1761314746775.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Mentorluk programının son buluşması ise Handan Börüteçene ve Rıdvan Aşar arasında kuruluyor. Bu eşleştirmenin, program sürecinde daha katmanlı ve duyusal bir boyuta taşındığı her iki sanatçı tarafından da ifade ediliyor.&nbsp;Börüteçene’nin rehberliğiyle ilerleyen süreç, Aşar’ın çocukluk yıllarında okulda yaşadığı deneyimlerin izini süren&nbsp;yaratıcı bir iyileşme, araştırma deneyimine dönüşüyor. Sanatçının okul sıralarıyla, kalemle ve farklı türlerde canlılarla kurduğu ilişki, kimi zaman bastırılmış bir anıyı, kimi zaman da ifade edilmemiş duyguların izlerini taşıyor.&nbsp;Aşar, bu geçmişe dönük araştırmayı yontulmuş ve grafit kısmı çıkarılıp ezilerek cam tüplerde biriktirilmiş kalem tozları, araştırma fotoğrafları ve okul sıralarını dönüştürdüğü heykel üzerinden kurguluyor. Malzemenin kendisi, belleği yarına dönüştüren bir yolculuğu da takip ediyor.&nbsp;Bu süreçte,&nbsp;travma teması artık bir ağırlık değil, havada asılı duran tüy gibi hafifleyen bir imgeye dönüşüyor. Geçmiş geleceğin içinde eriyerek hafifliyor. Börüteçene’nin kavramsal ve disiplinlerarası yönlendirmeleriyle şekillenen Aşar’ın Tüy Gibi Hafifledim adlı bu üretimi, kişisel bir geçmişin sanat pratiğinde bir dile dönüşümünü görünür kılıyor; çocukluğun kırılganlığını, çizim, kalem, heykel ve araştırmanın sezgisel gücüyle biraraya getirerek içsel bir denge alanı yaratıyor.Bir yıla yayılan bu mentörlük süreciyle geliştirilen konuk sanatçı programı, kentte yaşayan yerel sanatçıların görünürlük kazanmasını sağlarken, üretimlerinde kavramsal yol haritaları oluşturmalarına da katkıda bulunuyor.&nbsp;Aynı zamanda mentor sanatçıların da Mardin’in tarihî ve kültürel dokusundan beslendikleri çok katmanlı bir yapı kuruyor. Programın her aşamasında, sanatçılar arasındaki karşılaşmalar kadar, kentin kendisi de bir aktör gibi sürecin içine dahil olup taşın, suyun, ışığın ve sesin hafızası ile yeniden biçimlenerek üretimlerde gözleniyor.&nbsp;Program, sanatın bireysel üretimden çok daha fazlası olduğunu; birlikte düşünmenin, üretmenin ve dönüştürmenin bugünün sanat dünyasında hâlâ mümkün ve gerekli olduğunu hatırlatıyor. MAYA bu hamurla pişirilen bir ziyafet gibi izleyici besliyor.

Bor Sanat ve EXIT işbirliğiyle Beral Madra, Ebru Nalan Sülün ve Missem Canmutlu’nun danışmanlığında Mardin’de EXIT Kolektifi ile birlikte yürütülen konuk sanatçı programı, bir yıllık birlikteliğin sonunda "MAYA" sergisi ile açıldı.

Mardin’de köklenen kolektif bir hayal: 'MAYA' sergisinin düşündürdükleri

Melike Bayık

Kazdağları'nın geçmişine uzanan bir köprü: Doğaya Sanat programı