Yol Haritası
Odak
Doğru Bilinen Yanlışlar
Nasıl Olunur?
Öneriler
Kapatırken

Aldatmak ve Aldatılmak

Aldatılmak, hayal kırıklığı ve öfke gibi birçok duyguyu beraberinde getiriyor. İyi giden bir ilişkide bile insanları aldatmaya iten ne? Aldatmanın ardından iyileşmek mümkün mü? Aldatılan kişiyi nasıl bir süreç bekliyor?
The Lovers - Mike Willcox

The Lovers - Mike Willcox

Herkese merhaba,

Bir romantik ilişkideyken canımızı en çok yakan durumlardan biri aldatılmak. Birbirlerine sadık olma sözü vermiş partnerlerin bu sözü tutmamaları olarak tanımlanabilecek aldatma, kişinin ilişki içerisinde kendisini değersiz hissetmesine yol açıyor. Aldatma sonrasında hissedilen kalp kırıklığının ve psikolojik acının, beyinde fiziksel acıyla aynı yeri aktive ettiği biliniyor. Bu kadar canımızı yakma potansiyeli olan bu ilişkisel durumu detaylı incelediğimiz bültenimize hoş geldiniz.

Güzel bir hafta geçiriyor olmanız dileğiyle,

Psikolog Dr. Gizem Sürenkök

Yol Haritası

Odak: Konu aldatma olduğunda hepimizin tadı kaçıyor olsa da aldatma davranışı oldukça yaygın. Peki kim bu aldatanlar? Partnerimiz ne yaptığında bizi aldatmış sayılır? Bir kere aldatan hep aldatır mı? Kimseye güvenemeyecek miyiz? Bu bültenimizde aldatma davranışını, aldatma ve aldatılma psikolojisini derinlemesine inceliyoruz.

Doğru Bilinen Yanlışlar: “O kişiyi zaten hiç gözüm tutmamıştı!”, “Yoksa beni hiç mi sevmedi?”, “Aldatılmak bir kader midir?”... Bu döngüden nasıl çıkabileceğimizden bahsediyoruz!

Nasıl Olunur? : “Eyvah aldatıldım, dünyam başıma yıkıldı! Şimdi ne yapacağım?” diyenlere aldatılmayla baş etme rehberi hazırladık!

Öneriler: Aldatılmanın ardından affetme kararı almakla ilgili bocalıyor olanlara küçük bir egzersiz hazırladık. Bu egzersize eşlik edecek bir çalma listesini ve bir podcasti de paylaşmadan duramadık. Bültende yer vermemizi veya eklememizi istediğiniz önerileriniz varsa bizimle [email protected] üzerinden iletişime geçebilirsiniz!

Odak

Aldatmanın Psikolojisi

Tek gecelik birlikteliklerden yıllarca açığa çıkmayan sırlara, her yaşta ve her ilişki biçiminde aldatmanın birçok türü mevcut. Her ne kadar toplum tarafından ahlaksızlık, sadakatsizlik veya ihanet olarak görülse de istatistikler aldatmanın sandığımızdan da yaygın olduğunu gösteriyor. Peki insanlar partnerlerini hangi sebeplerle, hangi koşullar altında ve hangi duygular içerisinde aldatıyor? Gerçekten “Erkek dediğin aldatır.” mı, yoksa aldatmanın cinsiyeti yok mudur veya bir kere aldatan hep mi aldatır? Gelin, hep beraber inceleyelim.

Aldatmanın Psikolojisi

Aldatma, ilişkide partnerlerden birinin belirlenmiş kurallar dışına çıkarak başka biriyle cinsel, duygusal veya romantik bir bağ kurması olarak tanımlanıyor. Ancak günümüzde ilişkilerin kabul edilen birçok türü ve çiftlerin birbirlerinden oldukça farklı beklentileri olabiliyor. 

Amerika’da yapılan bir çalışma, eşlerin %99’unun sadakat beklediğini ve tek eşli ilişkiler içerisinde bulunmak istediklerini; %65’inin de aldatmayı affedilemez bir davranış olarak gördüğünü gösteriyor. Ancak aynı araştırma şaşırtıcı bir şekilde her dört evlilikten birinde aldatma davranışının görüldüğünü ortaya koyuyor. Peki neden insanlar tecrübe etmek istemedikleri davranışları sergiliyorlar? Aldatma davranışının altında yatan sebepler neler?

Aldatmanın nerede başlayacağı kişiden kişiye, ilişkiden ilişkiye, hatta aynı ilişki içerisinde zamandan zamana, mevsimden mevsime bile değişiyor. Örneğin, yaz aylarında aldatma davranışı daha sık görülüyor. 

Kültürün, dini inancın, toplumun bakış açısının da bireylerin davranışlarına etkisi yadsınamaz derecede büyük. Bu doğrultuda aldatma davranışı da yalnızca bireylerin düşüncelerinden oluşmuyor. Peki durum Türkiye’de nasıl? Türkiye hem muhafazakar hem seküler kültürlerin buluştuğu bir alan olduğundan aldatma davranışının toplumsallığı hakkında ilginç veriler sunuyor. 

Öncelikle “Erkek dediğin aldatır!” algısının gerçekliğine bakalım. Türkiye’de yapılan bir araştırma aldatma niyetinin erkekler arasında daha fazla görüldüğünü gösteriyor. Ancak aldatma özelindeki cinsiyet farklılığı en azından üniversite öğrencileriyle yapılan araştırmalarda çok da açığa çıkmıyor. Bunun dışında, Türkiye’de aldatma davranışı Amerika’ya göre çok daha az ifade ediliyor ancak bu bulgu aldatmanın gerçekleşmediğinden ziyade aldatma hakkında konuşulmadığını gösterir nitelikte. Bunun sebepleri arasında da Türkiye’de yaşayan kişilerin cinsellikleri hakkında konuşmayı tabu olarak görmesi ve evlilik öncesi cinselliğin çok da belirtilmemesi sayılıyor. 

Bir ilişki içerisindeyken başka insanların hoşumuza gitmesi aslında çok da anormal bir durum değil ancak bu hoşlanma karşısında alınan aksiyon kişinin iradesine bağlı olarak değişiyor. Kimi zaman ortada belirgin bir cinsel veya duygusal birliktelik olmasa da partnerimiz bizden habersiz biriyle mesajlaştığında dahi tehdit altında hissedebiliyorken bu durum güven sınırları içerisinde olduğunda bir sorun teşkil etmeyebiliyor. Peki sınırları kim belirliyor?

Aslına bakarsak ilişkinin özneleri olarak sınırları tamamen biz belirliyoruz. İlişki türleri içerisinde rızaya dayalı tek eşli olmama gibi bir durumun da var olduğunu göz önünde bulundurursak partnerimizin istek ve beklentileri ile bizim istek ve beklentilerimizin uyuşması oldukça önemli. Uyuştuk, bir ilişki kurduk ve karşımızdaki kişiye güvendik. Bu aşamada partnerimiz güven sınırları dışına çıkıp bizi aldattığında neler hissediyor, nasıl bir süreç deneyimliyoruz?

Öfke, endişe, panik, çaresizlik, güvensizlik… Aldatılmak, özünde kandırılmış hissetmek anlamına geliyor. Hatta öyle ki birçok kişide aldatılmak travmaya yol açıp daha sonra güvenli ilişkiler kurulmasını engelleyen bir faktör olarak karşımıza çıkabiliyor. Aldatıldıktan sonra insan ve partner olarak değerimizin azaldığını, sevgiye layık olmadığımızı, yeterince güzel/başarılı/komik olmadığımızı düşünebiliyoruz. Üstüne üstlük tüm bu duyguların yanında bizi aldatan kişiye karşı duyduğumuz sevgi de hemen bitmemiş olabiliyor.

Bu noktada kendimize dönüp ne istediğimizi fark etmemiz gerekebiliyor. Şu soruları sormak ne istediğimizi belirleyebilmek konusunda yardımcı olabiliyor: 

  • Partnerimin beni aldattığını ne şekilde öğrendim? 

  • Partnerim bana kendini affettirmeye çalışıyor mu? 

  • Peki bu çabasında samimi mi? 

  • Ona tekrar güvenebileceğime inancım var mı? 

Bu sorular yoğun duygularla beraber hissedilen kafa karışıklığını ve şoku atlattıktan sonraki süreci yönetmede yardımcı olabiliyor. Birçok insan partnerini affettiğini söylese de ona karşı duyduğu sevgiyi tekrar hissetmekte zorlandığı için sağlıklı bir ilişki kurmaları tehlikeye giriyor. Bununla birlikte, aldatma deneyimlemiş çiftlerin %31’inin aldatmayı aşıp ilişkilerine devam edebildiği yönünde araştırmalar da bulunuyor.

Peki araştırmalar aldatmanın tekrarlanması hakkında neler söylüyor? Bir kere aldatan daha sonra da aldatır mı? Araştırmalar bir ilişkide aldatan tarafın sonraki ilişkilerinde aldatmaya 3 kat daha meyilli olduğunu gösteriyor. Aynı zamanda aldatılan bireyler sonraki ilişkilerinde partnerlerine 4 kat daha şüpheci ve güvensiz yaklaşabiliyorlar. Cinsiyet ve medeni durum farklılıkları bu bulguları değiştirmiyor.


Hikâyeyi paylaşmak için:
Doğru Bilinen Yanlışlar
  1. İlişkisinde mutsuz olan kişiler aldatır.

Araştırmalar aldatma davranışının altında birçok sebep yatabileceğini gösteriyor. Üstelik en sık rastlanan aldatma türü olan durumsal aldatma, tamamen anlık gelişen faktörlerin etkisiyle ortaya çıkıyor! Yapılan araştırmalar aldatan kişilerin %56’sının ilişkilerinden oldukça memnun olduğunu gösteriyor. İlişkimizde ne kadar mutlu da olsak, gözümüz başkasını görmez de sansak bazı durumlar ruh halimizi tamamen değiştirebiliyor. Örneğin; uyarıcı maddelerin etkisinde olmak, yoğun adrenalin hissetmek, güvensiz hissetmek, yeni bir ortamda bulunmak, yoğun stres altında olmak gibi durumlarda bireylerin iradesi düşebiliyor ve planlamadıkları, hata olarak görebilecekleri hareketler yapmaya daha meyilli olabiliyorlar.

  1. “Ben hissetmiştim!” 

Hiç “kendi kendini gerçekleştiren kehanet” ifadesini duydunuz mu? Bu terim Türkçe’deki “Bir şeyi kırk kere söylersen olur.” sözüne benziyor. Yani bir durumu sıklıkla gündemimiz yaptığımızda o olayla ilgili sonuçlar almamız oldukça doğal. Örneğin, partnerinizin hiç gözünüzün tutmadığı bir arkadaşı olsun. “O kim?”, “Neden bu kadar yakınsınız?”, “Neden Instagram’da fotoğrafını beğendin?” gibi şüpheci cümleler kurmanız ister istemez partnerinizin kendi davranışlarını sorgulamasına yol açabiliyor. Çünkü çoğu zaman davranışlarımızı bilinçli yapmıyoruz. Biri bize davranışımızın sebebini sorduğunda ise kendimizi analiz ediyor, davranışlarımızı açıklamaya çalışıyoruz. Bu da bizleri “Gerçekten çok mu yakınız?”, “Ona karşı bir şeyler hissediyor olabilir miyim?” gibi sorgulamalara, sonucunda da bahsi geçen kişinin zihnimizde daha çok yer etmesine itebiliyor. 

Nasıl Olunur?

Aldatılmanın üstesinden nasıl gelinir?

Aldatılmak yaşaması hiç kolay olmayan bir deneyim. Güvenimiz kırılmış, öz saygımız düşmüş, belki de onarılamaz derecede kalbimiz kırılmış olabiliyor. Öfkelenmek de yas süreci yaşamak da oldukça doğal tepkiler olsa da bir noktada iyileşmemiz gerekiyor. Peki nasıl?

Aldatılmanın üstesinden nasıl gelinir?

Bu noktada neye ihtiyacımız olduğunu keşfetmek ile başlayabiliriz. Çok fazla duyguyu aynı anda yaşadığımızda hepsi birden üstümüze geliyor gibi hissettirebildiği için bu hisleri fark etmek ve her biriyle teker teker ilgilenmek iyi bir adım olabilir. 

Kafanızda cevaplanmamış çok fazla soru olabilir, öfkeli veya rezil olmuş hissediyor olabilirsiniz, partnerinizin sizin dışınızdaki birine duyduğu ilgi sizi incitiyor olabilir, bu duygularla boğuşurken “Yüzünü görmek istemiyorum!” diye düşünüyor ya da aldatan kişiyle yüzleşmek istiyor da olabilirsiniz. Araştırmalar, güvensizliği atlatabilmenin, yeni ve sağlam bağlar kurabilmenin mümkün olduğunu gösteriyor.

Aynı zamanda aldatılmak bireylerde kaygı bozukluğu, depresyon, öz saygıda düşüş gibi tecrübelere de yol açabiliyor. Değerimizin düştüğünü, bir daha sevilemeyeceğimizi, kimi sevsek başımıza bunların geleceğini düşünmeye meyilli olabiliyoruz. Bu yüzden öncelikle iyilik halimizi yükseltici aktiviteler yapmamız ve sağlıklı kararlar vermenin mümkün olacağı bir seviyeye gelmemiz gerekebiliyor. 

Eğer bu süreç tüm farkındalıklarınızla sizi affetmeye yönelttiyse, güven duygunuzu yeniden inşa edebileceğinizi düşünüyorsanız aldatmanın üstesinden gelmek mümkün. Araştırmalar güvensizliği atlatabilmek ve yeni, sağlam güven bağları kurabilmenin gayet mümkün olduğunu gösteriyor. Ancak olay henüz yeniyken ve öfke duygusu tazeyken bu kararı almaya çalışmak çok mantıklı bir adım olmayabilir. Duygularınızla baş etme konusunda eğer mümkünse bir profesyonelden yardım almanızı tavsiye ediyoruz. 

Hikâyeyi paylaşmak için:
Öneriler

Aldatmanın ardından ilişkiyi bitirmek bir seçenek olduğu gibi ilişkiye devam etmeyi de tercih etmiş olabilirsiniz. Ancak kararınızdan emin olamıyor, kendinizi zayıf bir konumda, tekrar üzülmeye açık hissediyor olabilirsiniz. Partnerinizi affetmeyi düşünüyorsanız gözden geçirmenin sağlıklı olacağını düşündüğümüz adımlardan bir egzersiz hazırladık. Aşağıda gördüğünüz ifadelerin sizin için uygun olup olmadığını düşünmenin vereceğiniz kararı kolaylaştırmasını umuyoruz.

1) Partnerim durumun ciddiyetini ve bende oluşturduğu duyguları anlıyor.

2) Partnerim güvenimi yeniden kazanmaya çalışıyor.

3) Partnerim bu konuda savunmacı davranmıyor.

4) Partnerim davranışı için beni suçlamıyor.

5) Partnerim barışma ve iyileşme sürecini aceleye getirmiyor.

6) Hem partnerim hem ben aldatmanın altında yatan sebepleri konuşabiliyor ve karşılanmayan bir ihtiyacımız varsa buna dair çözüm üretebiliyoruz.

Aldatılmayı deneyimlediğimiz zaman bize eşlik eden duygular bazen dayanılmaz olabiliyor. Üzülüyor, hayal kırıklığına uğruyor, öfkeleniyor, çelişkilere düşüyor ve durumu anlamlandırmaya çalışıyoruz. Bu duyguların etkisiyle de içimize çekilebiliyor, kendimizi dış dünyaya kapatabiliyoruz. Böyle bir dönemde size eşlik edecek bir çalma listesi veya Yakın İlişkiler ekibinin çektiği bir podcast dinlemeye ne dersiniz?

Kapatırken

Bu hafta insan ilişkilerinin çok da aydınlık olmayan yüzlerinden, aldatmak ve aldatılmaktan bahsettik. Umarız okumaktan keyif almış, okuduğunuz satırlarla kurduğunuz bağlantıları sevmişsinizdir. Haftaya “dokunma” konulu bültenimizde görüşmek üzere, kendinize iyi bakın!

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

YAZARLAR

Yakın İlişkiler

Yakın İlişkiler

İlişkilere bilimsel bir bakış açısı!

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir