YURT İÇİ PİYASALAR
YURT DIŞI PİYASALAR
UZMAN GÖRÜŞÜ
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ
GÜNÜN HİKAYESİ

💸 Cari açıkta dokuz aylık zirve

Yurt içinde veri bombardımanına tutulduğumuz bir günü geride bıraktık. Açıklanan veriler arasından en çok dikkat çeken ise beklentilerin altında da kalsa 5,3 milyar USD ile son dokuz ayın zirvesini kaydeden cari açık verisi oldu.
11 Haziran - Türk Eğitim Vakfı - Exante
Türk Eğitim Vakfı ile birlikte

Türk Eğitim Vakfı’ndan yeni farkındalık projesi: Gücüm Bu Kadarına Yetiyor

Dünyanın pek çok metropolünde barınma sıkıntısı yaşanırken öğrenciler de bu durumdan önemli bir şekilde etkileniyor. İstanbul başta olmak üzere Türkiye’de de büyük şehirlerde öğrenciler zorluklarla karşılaşıyor.

Daha fazlasını öğren →

Reuters

Reuters

11 Haziran Salı sabahından herkese günaydın.

Yurt içinde veri bombardımanına tutulduğumuz bir günü geride bıraktık. Bir gün içinde hem ödemeler dengesi, hem işsizlik, hem sanayi üretimi, hem de ihracat iklimi endeksini takip ettik. Bu veriler arasından en çok dikkat çeken ise beklentilerin altında da kalsa 5,3 milyar USD ile son dokuz ayın zirvesini kaydeden cari açık verisi oldu.

Yurt dışı piyasalarda ise çoğunlukla Avro Bölgesi'nden ve Japonya'dan gelen veriler takip edildi.

Günün Hikayesi'nde Borsa İstanbul'daki yatırımcı profilini irdelediğimiz yazımızı bulabilirsiniz.

Günlük ruh gıdası dozunuz ise burada: This is Andrea Bocelli

İyi okumalar.

-Emircan

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

YURT İÇİ PİYASALAR

Küresel piyasalarda son durum ve günlük değişimler.
Değerler piyasa kapanışının ardından Investing üzerinden sağlanmıştır.

•  BIST 100 endeksi günü 69,3 milyar TL hacim ve %1,39 kayıpla 9.997 puan seviyesinden tamamladı. Güne nispeten yatay bir açılışla başlayan ancak sabah saatlerinden itibaren gelen satışlarla negatif seviyeleri gören endeks, böylece hem haftaya negatif bir açlışla başlamış, hem düşüş serisini beşinci gününe taşımış, hem de Nisan ayından bu yana ilk kez 10.000 puan seviyesinin altına düşmüş oldu.

  • Endekste haftalık kayıp %5,29 seviyesinde olmakla birlikte, aylık kayıp %2,16, yılbaşından bu yana kazanç ise %33,84 seviyesinde.
  • BIST 100'e dahil olan şirket payları arasından günün en çok kazananları sırasıyla %9,96 kazanç yaşayan Reeder Teknoloji (REEDR), %5,48 kazanç yaşayan Koza Altın (KOZAL) ve %4,67 kazanç yaşayan İpek Doğal Enerji (IPEKE) payları oldu. 
  • Gün içinde en çok öne çıkan sektörel endeksi %3,30 artış gösteren BIST Madencilik Endeksi (XMADN) oldu. BIST Sanayi Endeksi’nin (XUSIN) %1,51 kayıp yaşadığı günde, BIST Bankacılık Endeksi (XBANK) ise %0,37 kayba uğradı.
  • Şişecam (SISE), şirketi ve şirket yatırımcılarını zarara uğratan, şirketin sermaye piyasası araçlarının fiyatlarına, fiyat değişimlerine, arz ve taleplerine ilişkin olarak yanlış veya yanıltıcı işlemlerin incelenmesine yönelik Sermaye Piyasası Kurulu’na başvuruda bulunduğunu açıkladı.

• TCMB, cari dengenin Nisan ayında 5 milyar 285 milyon USD tutarında açık verdiğini duyurdu. Nisan ayında son 9 ayın en yüksek cari açığı kaydedilirken, yıllıklandırılmış cari açık ise 31,5 milyar USD’ye yükseldi. TCMB verilerine göre söz konusu dönemde ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 7,6 milyar USD seviyesinde gerçekleşirken, hizmetler dengesi kaynaklı net girişler ise 3,1 milyar USD düzeyinde gerçekleşti.

  • ➕ Ayrıca: Nisan ayında doğrudan yatırımlar kaleminde 856 milyon USD tutarında giriş kaydedilirken, portföy girişleri ise 2 milyar USD tutarında gerçekleşti. Bu dönemde resmi rezerv varlıkları ise 2,4 milyar USD azalış kaydetti.
  • 🗣️ Açıklama: Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, cari açıktaki artışın bayram etkisiyle artan dış ticaret açığından kaynaklandığını söyleyerek şöyle konuştu:

“Dış finansman girişlerindeki olumlu seyir devam etti. Geçen yılın ilk dört ayında portföy yatırımlarında 1,5 milyar dolar net çıkış, bu yılın aynı döneminde ise 5,8 milyar dolar net giriş oldu.

Orta-uzun vadeli tahvil dahil dış borç çevirme oranları aynı dönemde bankacılık sektörü için %90’dan %158’e, banka dışı özel sektör için ise %72’den %116’ya yükseldi. Programımız kapsamında attığımız adımlarla uluslararası doğrudan yatırımlarda da artış bekliyoruz.

Yılın kalanında cari açığın 24-27 milyar dolar aralığında seyretmesini ve yıl sonunda OVP tahmini olan 34,7 milyar doların oldukça altında gerçekleşmesini öngörüyoruz.”

•  TÜİK, Nisan ayında işsizlik oranının bir önceki aya kıyasla 0,1 puan azalışla %8,5 seviyesine, işsiz sayısının ise 18 bin kişi azalışla 3 milyon 42 bin kişiye gerilediğini açıkladı. Söz konusu dönemde genç işsizlik oranı 0,1 puan azalışla %14,5’e gerilerken, geniş tanımlı işsizlik olarak da bilinen atıl işgücü oranı ise 3,1 puan artışla %27,2’ye yükseldi.

  • 📖 Ayrıntılar: Nisan ayında işgücüne katılma oranı %54,2 seviyesinde sabit kalırken, istihdam oranı ise 0,1 puan azalışla %49,5’e geriledi.

•  TÜİK, sanayi üretim endeksinin Nisan ayında aylık bazda %4,9; yıllık bazda ise %0,7 gerilediğini açıkladı. Söz konusu dönemde üretimi yıllık bazda en fazla artan sanayi grubu %12,2 ile madencilik ve taşocakçılığı grubu olurken, aylık bazda hiçbir sanayi grubunun üretiminde artış görülmedi. Üretimi en fazla gerileyen sanayi grubu ise aylık bazda %33,8 ile yüksek teknoloji grubu oldu.

•  İstanbul Sanayi Odası (İSO), Türkiye imalat sektörü ihracat iklimi endeksinin Mayıs ayında 0,5 puan artışla 52,8 puan seviyesine yükseldiğini açıkladı. Böylece Mayıs ayıyla birlikte endeks 5 ay üst üste eşik değer olan 50’nin üstünde gerçekleşirken, son 13 ayın en yüksek seviyesine de yükselmiş oldu.

“Mayıs ayında en büyük 10 ihracat pazarı içerisinde iktisadi faaliyetin azaldığı tek ülke Fransa olurken, İtalya, İspanya ve Hollanda gibi diğer önemli Avro Bölgesi ekonomilerinde üretim genişleme eğilimini sürdürdü. Türkiye’nin imalat sanayi ihracatındaki en büyük dış pazar olan Almanya’nın ekonomik aktivitesi Mayıs'ta son bir yıldır ilk kez büyüme kaydetti. Endeks kapsamında takip edilen tüm ülkeler içerisinde, ekonomik aktivitedeki en güçlü artış Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) ölçüldü.”

• CNBC-e’ye konuşan S&P Global Kıdemli Direktörü Frank Gill, Türkiye’nin kredi notu görünümünün pozitif seviyesinde bulunduğunun altını çizerek, “Türkiye'nin B+ olan notunu yıl sonundan önce gözden geçireceğiz. Üçte bir olasılıkla yükselebilir. Türkiye'nin rezerv birikimini ve cari açığındaki trendi izliyoruz. 2023'te bütçe açığı oldukça büyüktü. Ancak bu yıl sonuna doğru bunun yaklaşık olarak bir puan kadar düşeceğini tahmin ediyoruz” ifadelerini kullandı. Gill kurumun enflasyon tahminine ilişkin olarak ise şöyle konuştu:

“Biz, bu yıl için ortalama olarak %57'ye bakıyoruz. Gelecek yılın ortalama tahmini ise %28. Yani enflasyonda çok yavaş ve karmaşık bir düşüş süreci yaşanabilir. Tek haneli enflasyonu 2027 sonuna kadar görmüyoruz. Bu da üç yıl uzakta ve açıkçası, dünya komplike bir yer.”

YURT DIŞI PİYASALAR

•  Avro Bölgesi’nde Sentix yatırımcı güven endeksi, Haziran ayında bir önceki aya kıyasla 3,9 puan artışla 0,3 puan seviyesine yükselerek artış serisini sekizinci aya taşıdı ve Şubat 2022’den bu yana en yüksek seviyesini kaydetti. Söz konusu dönemde yatırımcıların gelecek altı aylık döneme ilişkin beklentilerini ölçen beklentiler endeksi 2,2 puan artışla 10,0 seviyesine yükselirken, mevcut durum endeksi ise 5,3 puan artışla eksi 9 seviyesinde gerçekleşti.

•  Avrupa Merkez Bankası (ECB) Yönetim Konseyi Üyesi ve Slovakya Merkez Bankası Başkanı Peter Kazimir, yaz mevsiminin acele bir karar alınmadan geçebileceğini ancak Eylül ayı toplantısının kritik olduğunu söyleyerek, "Acele etmek için bir nedenimiz yok. Yeni tahminlerin açıklanacağı Eylül ayı kritik olacak. Faizin sabit tutulması ya da indirilmesi konusunda duruşumuzu gözden geçirmek için doğru zaman olacağını düşünüyorum” dedi.

  • 👉🏻 Öte yandan: Konuyla ilgili konuşan ECB Yönetim Konseyi Üyesi ve Almanya Merkez Bankası Başkanı Joachim Nagel ise ekonomideki belirsizlikler nedeniyle politika yapıcıların temkinli olması gerektiğini söyleyerek ECB’nin bir süre daha fazla faiz indirimi yapmayabileceğini belirtti.

•  Japonya Kabine Ofisi, ülke ekonomisinin 2024 yılının birinci çeyreğinde çeyreklik bazda %0,5; yıllık bazda ise %1,8 daraldığını açıkladı. Söz konusu dönemde ülkede özel tüketim kalemi %0,7 oranında daralırken; yatırım harcamaları %0,4, ihracat %5,1, ithalat ise %3,3 daraldı.

UZMAN GÖRÜŞÜ

•  Hakan Kara: 

"Atıl işgücü oranı neredeyse pandemi dönemine geri döndü.

Yarı-zamanlı çalışan fakat fırsat bulsa daha fazla çalışabilecek durumda olanların oranı giderek artıyor."

•  Alaattin Aktaş: 

"Dolaylı vergi tahsilatı geçen yıl 2022’ye göre tam %101 artış gösterdi. Bu, dolaylı vergide şimdiye kadar kaydedilen en hızlı artış.

2022’de 1 trilyon 463 milyar lira olan dolaylı vergi, geçen yıl 2 trilyon 946 milyar liraya fırladı. 2023’ün yıllık ortalama fiyat artışı (aralık-aralık değil) %54’tü.

2023’ün yıllık ortalama dolar kuru artışı %43’tü. Yani geçen yılki dolaylı vergi artışı enflasyona da, kur artışına da fark attı.

Bunun sonucunda dolaylı vergi tahsilatı geçen yıl tam 124 milyar dolara ulaştı. Dolaylı vergide geçen yılki dolar bazlı artış %41’i buldu."

BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ

Türk Eğitim Vakfı’ndan yeni farkındalık projesi: Gücüm Bu Kadarına Yetiyor

Dünyanın pek çok metropolünde barınma sıkıntısı yaşanırken öğrenciler de bu durumdan önemli bir şekilde etkileniyor. İstanbul başta olmak üzere Türkiye’de de büyük şehirlerde öğrenciler zorluklarla karşılaşıyor.

Gençlere eğitimde fırsat eşitliği sağlamak için 57 yıldır çalışmalarını sürdüren Türk Eğitim Vakfı (TEV), üniversite öğrencilerinin barınma ihtiyacına dikkat çekmek amacıyla "Gücüm Bu Kadarına Yetiyor" farkındalık projesini hayata geçirdi. 

Neler oldu? Üniversite öğrencilerinin büyük kentlerdeki barınma maliyetlerine dikkat çekmek amacıyla proje kapsamında hazırlanan enstalasyon çalışmaları, 8 Haziran tarihlerinde İstanbul'un Beşiktaş, Kadıköy ve Üsküdar meydanlarında sergilendi. 

Toplumun bu konudaki duyarlılığını artırmayı ve burs fonlarıyla yurt projelerine destek toplamayı amaçlayan projeyle TEV, öğrencilerin bütçesinin bir evin ancak birkaç metrekarelik kısmını karşılayabileceğini anlatan sembolik enstalasyonlar yerleştirdi. Kamuoyuna başarılı ve okumak isteyen öğrencilere destek verme çağrısı yapan TEV, küçük bir katkının bile öğrencilerin barınma ihtiyacını karşılamak ve onlara daha aydınlık bir gelecek sunmak için büyük bir adım olabileceğini vurguluyor.

Gücüm Bu Kadarına Yetiyor projesi kapsamında Türk Eğitim Vakfı’na destek olmak için bu adresi ziyaret edebilirsiniz. 

GÜNÜN HİKAYESİ

Mayıs'ta borsaya gelen yatırımcı halka arza geldi

MKK tarafından açıklanan verilerin alt kırılımlarına bakıldığında, Mayıs ayında borsaya giren yatırımcıların çoğunlukla 10 bin TL ve altı portföye sahip olan yatırımcılardan oluştuğu görüldü. Bu dönemde 1 milyon TL ve üzeri portföye sahip yatırımcıların sayısı azalırken, bu yatırımcıların toplam portföyden aldığı pay ise bir kez daha artış gösterdi.

Mayıs'ta borsaya gelen yatırımcı halka arza geldi

Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) Mayıs ayına ilişkin yatırımcı dağılımı istatistiklerini açıkladı. MKK tarafından açıklanan verilere göre Mayıs ayında Borsa İstanbul’da pay bakiyeli yatırımcı sayısı bir önceki aya kıyasla 129 bin 326 kişi artışla 8 milyon 328 bin 250 kişiye ulaşırken, toplam portföy değeri ise %2,4 artışla 5 trilyon 849 milyar TL’ye çıktı.

Ancak, MKK tarafından açıklanan verilerin alt kırılımlarına bakıldığında, Mayıs ayında borsaya giren yatırımcıların çoğunlukla 10 bin TL ve altı portföye sahip olan yatırımcılardan oluştuğu görüldü. Bu dönemde 1 milyon TL ve üzeri portföye sahip yatırımcıların sayısı azalırken, bu yatırımcıların toplam portföyden aldığı pay ise bir kez daha artış gösterdi.

Gelen yatırımcı halka arza geldi

Mayıs ayında MKK tarafından yayımlanan verilere göre Borsa İstanbul’da pay bakiyeli yatırımcı sayısı aylık bazda 129 bin 326 kişi artarken, söz konusu dönemde yalnızca 10 bin TL ve altı portföy değerine sahip yatırımcıların sayısı net bir artış gösterebildi. Son verilere göre Mayıs ayında 10 bin TL ve altı portföy değerine sahip yatırımcıların sayısı 163 bin 516 kişi artışla 4 milyon 437 bin 854 kişiye çıkarken, 10 bin TL ve üstü portföye sahip yatırımcıların sayısı ise 34 bin 190 kişi daha azaldı. 

Mayıs ayında sayısı en çok azalan yatırımcı gruplarından biri ise 1 milyon TL ve üstü portföy değerine sahip olan yatırımcılar oldu. Bu dönemde 7 bin 621 milyoner yatırımcı borsayı terkederken, milyoner yatırımcıların sayısı ise 243 bin 254’e geriledi. 

Borsa yatırımcısının yarısı toplam portföyün yalnızca binde ikisine sahip

MKK verilerine göre borsadaki 8 milyon 328 bin yatırımcının 4 milyon 437 bini, yani %53,3’ü 10 bin TL ve daha aşağısında portföy değerine sahip. Bu yatırımcıların toplam portföy değeri ise yalnızca 11 milyar 472 milyon TL seviyesinde. Yani MKK verilerine göre Mayıs ayı itibarıyla pay bakiyeli yatırımcıların %53,3’ü, toplam portföyün yalnızca %0,2’sine sahip.

Bu yatırımcılara düşen ortalama portföy değeri ise yaklaşık 2 bin 585 TL düzeyinde. Yani verilere dayanarak, Türk borsasında yer alan yatırımcıların yarısından fazlasının halka arzlara katılarak portföy yatırımı yapan, ya da küçük birikimlerini borsada değerlendirmek isteyen yatırımcılardan oluştuğunu söylemek yanlış olmaz.

Bu esnada borsada bulunan 243 bin 254 milyoner yatırımcının toplam portföy değeri ise 5 trilyon 353 milyar TL seviyesinde. Bu da toplam portföy değerinin %91,5’i anlamına geliyor. Yine verilere dayanarak borsamızın %90’ından fazlasının ‘balina’ ya da ‘büyük bireysel yatırımcılar’ tarafından kontrol edildiğini söyleyebiliriz.

Milyoner yabancı yatırımcı sayısı artıyor

Yerli milyoner yatırımcıların Mayıs ayında Borsa İstanbul’dan çekilmesine karşın yabancı uyruklu milyoner yatırımcıların sayısı yavaş da olsa artış gösteriyor. MKK verilerine göre Borsa İstanbul’da 5 milyon TL ve üzeri portföy değerine sahip yabancı uyruklu yatırımcı sayısı son bir ayda 45, yılbaşından bu yana ise 267 kişi artış gösterdi. Bu yatırımcıların portföy değerleri ise son bir ayda 78,3 milyar, yılbaşından bu yana ise 727,7 milyar TL artış gösterdi.

Borsamızda yer alan 3 bin 223 yabancı uyruklu milyoner yatırımcının sahip olduğu portföy 2 trilyon 282 milyar TL seviyesinde. Bu da toplam portföy değerinin %39,0’una işaret ediyor. Dolayısıyla MKK verileri, yılbaşında toplam portföyde %37,4 ağırlığa sahip olan yabancı milyonerlerin, ağırlıklarını 1,6 puan artırdığına işaret ediyor.

Son verilere göre bu portföyün 530,8 milyar TL’lik kısmı ABD’li, 514,6 milyar TL’lik kısmı Katarlı, 219,9 milyar TL’lik kısmı Birleşik Krallıklı, 101,6 milyar TL’lik kısmı ise İrlandalı yatırımcılara ait. Yine aynı verilere göre yılbaşından bu yana Türkiye’deki portföylerini en çok büyüten yabancı yatırımcılar 179,7 milyar TL’lik büyüme ile ABD ve 96,0 milyar TL’lik büyüme ile Birleşik Kralık merkezli yatırımcılar oldu.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

YAZARLAR

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir