📮 Gezi anması, Ermenistan tepkisi

^{Küresel piyasalarda son durum ve haftalık değişimler.
Değerler piyasa kapanışının ardından Investing üzerinden sağlanmıştır.}

•  BIST 100 endeksi haftayı 125,1 milyar TL ortalama hacim ve %2,61 kayıpla 13.662 puan seviyesinden tamamladı. 

• Ayrıntılar: Kurban Bayramı tatili nedeniyle hafta boyunca 1,5 gün işlem gören endeks, haftaya yatay bir açılışla başlayıp Pazartesi gününü pozitif bitirmesine rağmen, Salı günü sert bir geri çekilme yaşayarak haftayı negatif tamamladı. 
• Kazanç-kayıp: Endekste aylık kayıp %5,18 seviyesinde olmakla birlikte; son bir yıllık kazanç ise %46,20 seviyesinde yer alıyor.
• Şirketler: BIST 100'e dahil olan şirket payları arasından haftayı en yüksek kazançla kapatanlar sırasıyla %12,77 kazanç yaşayan Girişim Elektrik (GESAN), %12,06 Pasifik Teknoloji (PATEK) ve %11,57 kazanç yaşayan Tekfen Holding (TKFEN) payları oldu.
• Sektörler: BIST Malî Endeksi (XUMAL) haftayı %1,34 kazançla tamamlarken; BIST Sanayi Endeksi (XUSIN) %0,42 kayıp, BIST Hizmetler Endeksi (XUHIZ) ise %0,03 kazanç yaşadı.

•  Hürmüz Boğazı'ndan 28 gemi geçti: İran Devrim Muhafızları Ordusu'ndan dün yapılan açıklamada son 24 saat içinde donanmanın koordinasyonu ve güvenliği altında petrol tankerleri, konteyner gemileri ve diğer ticari gemiler dahil olmak üzere 28 geminin Hürmüz Boğazı'ndan geçtiği belirtildi.

• Ayrıca: İran'da ABD ve İsrail saldırıları nedeniyle faaliyeti durdurulan Güney Pars doğalgaz sahasındaki üç deniz üstü platformunda gaz üretiminin yeniden başlatıldığı açıklandı.

•  En riskli yatırım piyasaları: NYU Stern School of Business öğretim üyesi Aswath Damodaran’ın ülke risk primleri verilerine dayanan çalışmasına göre, Belarus, Lübnan, Sudan ve Venezuela en yüksek risk grubunda yer aldı.

• Ayrıntılar: Çalışmaya göre yatırımcıların ülkelerden beklediği ek getiri oranı (risk primi) gelişmiş ekonomilerde yaklaşık %4 ila %5 seviyesinde kalırken, çatışma ve ekonomik kırılganlık yaşayan ülkelerde bu oran %30’un üzerine çıkıyor.
• Ayrıca: Türkiye listede düşük risk bandında bulunuyor.

•  Çin'de fabrika faaliyetlerinde düşüş: Çin'de Ulusal İstatistik Bürosu'nun açıkladığı verilere göre, resmî imalat sektörü satın alma yöneticileri endeksi Nisan ayındaki 50,3 seviyesinden 50'ye düştü ve son üç ayın en düşük değerine geriledi.

• Ayrıca: İmalat dışı faaliyet endeksi ise geçen ayki 49,4 seviyesinden 50,1'e yükseldi.
• Geniş açı: Bu, güçlü ilk çeyreğin ardından Çin ekonomisinin yavaşlama emarelerine dair son gösterge oldu. Nisan ayında büyüme yavaşladı, sanayi üretimi ve perakende satışlar son yılların en zayıf artışlarını kaydetti.

•  SPK açığa satış yasağını 12 Haziran'a kadar uzattı: Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul AŞ pay piyasalarında açığa satış işlemlerinin yasaklanmasına ilişkin tedbir ve uygulamalara 12 Haziran günü seans sonuna kadar devam edilmesine karar verdi.

• Ayrıca: Kredili sermaye piyasası işlemleri süresince öz kaynak oranının esnetilerek uygulanmasına yönelik tedbirlerin de aynı tarihe kadar devam edeceği bildirildi.

•  SoftBank'tan Fransa'da yapay zeka yatırımı: Japonya merkezli teknoloji devi SoftBank, 2031’e kadar Kuzey Fransa’da yapay zekaya yönelik toplam maliyeti 45 milyar avro olan üç veri merkezi inşa edeceğini açıkladı. 

• Ayrıntılar: Şirket, Fransa genelinde 75 milyar avroya kadar yatırım yapmayı ve Avrupa’nın en büyük veri merkezi ağını kurmayı planlıyor. 
• Perspektif: SoftBank, OpenAI’a yaptığı yaklaşık 65 milyar dolarlık yatırım da dahil olmak üzere yapay zekaya büyük kaynak aktarıyor.

•  Yum Brands, Pizza Hut'ı satıyor: Yum Brands'in, Pizza Hut zincirini özel sermaye şirketi LongRange Capital’e satmak için görüşmeler yürüttüğü bildirildi.

• Önemli not: Yum’ın 2025’teki toplam gelirinin yüzde 12’sini sağlayan Pizza Hut’ın ABD’de karşılaştırılabilir satışları, üst üste 10 çeyrektir düşüş kaydetti.
• Bir adım geriden: Yum Brands geçen yıl, Taco Bell gibi diğer markalarının gerisinde kalan Pizza Hut için olası satış dahil “stratejik seçenekleri” değerlendirdiğini açıklamıştı.
• Geniş açı: Olası satış süreci, fast-food sektörünün zayıf talep, yüksek enflasyon ve düşen tüketici güveniyle mücadele ettiği bir döneme denk geliyor. GLP-1 türü zayıflama ilaçlarının yaygınlaşması da tüketicileri daha sağlıklı gıdalara yönelterek sektör üzerindeki baskıyı artırıyor.

•  Universal Music Group, Bill Ackman'ın teklifini reddetti: Universal Music Group yönetim kurulu, Bill Ackman’ın Pershing Square Capital Management üzerinden yaptığı satın alma teklifini oybirliğiyle reddetti.

• Ayrıntılar: Taylor Swift, Billie Eilish ve Kendrick Lamar gibi yıldızları barındıran şirket, teklifin hissedarların, sanatçıların ve Universal Music’in çıkarına olmadığını belirterek, önerinin müzik devinin değerini “önemli ölçüde düşük” gösterdiğini ve büyümesine katkı sağlamayacağını söyledi. Toplam anlaşma büyüklüğünün 55,75 milyar avroyu bulması bekleniyordu.

•  Doruk Madencilik işçileri eylemlere yeniden başlayacak: Yıldızlar SSS Holding bünyesindeki Doruk Madencilik işçileri, ödenmeyen ücret, fazla mesai ücretleri ve tazminat alacakları nedeniyle Nisan 2026'da Ankara'da başlattıkları eylemleri verilen sözlerin tutulmaması nedeniyle yeniden başlatacaklarını duyurdu.

• Ayrıntılar: Bağımsız Maden-İş Sendikası Başkanı Gökay Çakır, "1 Haziran'da ailelerimiz ile eyleme başlıyoruz. Bu sefer paralar hesabımıza yatmadan kimsenin sözüne inanıp eylemi bırakmayacağız" dedi.

•  Sosyal medya şirketlerinden emsal uzlaşı: ABD’nin Kentucky eyaletindeki Breathitt okul bölgesi, öğrenciler arasında ruh sağlığı krizini körükledikleri iddiasıyla Meta ve diğer sosyal medya şirketleriyle yaklaşık 27 milyon dolarlık uzlaşmaya vardı.

• Ayrıntılar: Reuters'ın haberine göre Instagram, Facebook ve WhatsApp’ın sahibi Meta sorumluluk kabul etmeseler de, okul bölgeleri açısından emsal niteliğindeki davada 9 milyon dolarla en yüksek ödemeyi yapmayı kabul etti. Şirketler genç kullanıcıları korumak için kapsamlı önlemler aldıklarını savunuyor.
• Bir adım geriden: Daha önce davanın diğer sanıkları Snap, YouTube’un ana şirketi Alphabet ve TikTok’un ana şirketi ByteDance de okul bölgesiyle uzlaşmıştı. YouTube 2,01 milyon dolar, Snap ve TikTok ise 8’er milyon dolar ödemeyi kabul etmişti.

•  Blue Origin aylar sürecek gecikmeyle karşı karşıya: Blue Origin, New Glenn roketinin motor testi sırasında meydana gelen patlamanın fırlatma rampasına ağır hasar vermesinin ardından en az 6 aylık bir gecikmeyle karşı karşıya kaldı.

• Ayrıca: Fırlatma rampasındaki yeniden inşa aylar süreceği için gecikmenin NASA’nın Ay programı açısından da sorun yaratabileceği ifade edildi.
• Geniş açı: Şirket ve sektör kaynaklarına göre olay, Amazon’un uydu fırlatma takvimini aksatırken ticari fırlatma pazarında SpaceX’in üstünlüğünü güçlendirebilir.

•  Nvidia çipli Windows bilgisayar gelecek hafta tanıtılacak: Nvidia ve Microsoft’un gelecek hafta, Nvidia çiplerini ana işlemci olarak kullanan ilk Windows bilgisayarları tanıtması bekleniyor.

• Ayrıntılar: Axios’un haberine göre Nvidia destekli bilgisayarlar, Microsoft’un Surface markasının yanı sıra Dell dahil diğer üreticilerden de gelecek.
• Perspektif: Microsoft’un daha uzun pil ömrü sunan çiplere geçiş çabaları şimdiye kadar satışlarda belirgin bir sıçrama yaratmadı. Şirketin bu alandaki başlıca rakibi Apple ise mart ayında kendi M5 serisi çiplerini taşıyan yeni MacBook modellerini tanıtmıştı.

Sütaş, Dünya Süt Günü’nü “Sütaşkıyla” kutluyor

Dünyanın artan nüfusu karşısında, sağlıklı ve besleyici gıdaların yeterliliği ve erişilebilirliği her geçen gün daha önemli hale geliyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) öncülüğünde her yıl 1 Haziran’da kutlanan Dünya Süt Günü, sütün ve süt ürünlerinin hem bireylerin hayatındaki hem de sosyo-ekonomik alandaki önemini hatırlamayı sağlayan bir farkındalık günü.

• Süt, toplumun her kesimine dokunan, her bireye ulaşan büyük bir değer zinciri. Milyonlarca kişiye istihdam sağlıyor, kalkınmanın ve refahın toplumun geneline yayılmasına katkıda bulunuyor.
• 50 yılı aşan ustalık ve uzmanlığı ile sütün iyiliğini ve bereketini yaymak için tutkuyla çalışan Sütaş, “Çiftlikten Sofralara” iş modeli ile, ineklerin beslendiği yemlerden, tüketicilerin sofralarına uzanan süreci entegre ediyor. Sütaş, bu model ile gıda güvenilirliği beklentilerini karşılayıp tedarik güvencesi sağlamakla kalmıyor sürdürülebilir gıda sistemleri açısından da sektörüne örnek oluşturuyor.
• En beğenilen lezzetleriyle tüketicilerin sofralarında yer alırken, en sevilen marka olarak da kalplerinde yer bulan Sütaş, 8 bin kişiye ulaşan ekibi, üreticileri, iş ortakları ve tüm paydaşlarıyla Dünya Süt Günü’nü, sütçülüğün bayramını, “Sütaşkıyla” kutluyor.

 Daha fazla bilgi için burayı ziyaret edebilirsiniz. 

•  Rusya, Ermenistan büyükelçisini geri çağırdı: Rusya, Ermenistan'ın Avrupa Birliği (AB) ile yakınlaşma adımlarının Avrasya Ekonomik Birliği'ne zarar verdiğini belirterek Erivan Büyükelçisi Sergey Kopırkin'i Moskova'ya çağırdı.

• Ayrıntılar: Rusya Devlet Başkanı Putin, Ermenistan'daki duruma Ukrayna benzetmesi yaparak "Ukrayna'daki kriz, bir zamanlar Kiev'in AB'ye katılma girişimleriyle başladı" dedi.
• Ayrıca: ABD Başkanı Donald Trump da 7 Haziran'da düzenlenecek seçimler öncesi Nikol Paşinyan yönetimine tam desteğini açıklamıştı.

•  Pezeşkiyan'ın istifa ettiği iddiası yalanlandı: İran Cumhurbaşkanlığı Ofisi İletişim Dairesi Başkan Yardımcısı Mehdi Tabatabai, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın istifa ettiği yönündeki iddiaları yalanladı.

• Ayrıntılar: Tabatabai, iddiaları bazı yabancı medya kuruluşlarının oyunlarının devamı olarak nitelendirdi.

•  "Haklarımız güvence altına alınana kadar hiçbir anlaşmayı onaylamayacağız": İran Meclisi ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ile devam eden müzakerelere dair "İran halkının hakları güvence altına alınana kadar hiçbir anlaşmayı onaylamayacağız" dedi.

• Ayrıntılar: ABD ve İsrail'in savaşın yeni aşamasında ekonomik baskı ve medya üzerinden propaganda yolu ile millî birliği bozmaya çalıştığını ancak bunun "boş bir hayal" olduğunu söyleyen Kalibaf, "Diplomasi alanındaki askerlerimizin düşmanın sözlerine ve vaatlerine güveni yok. Bizim için somut kazanımlar elde etmek bir ölçüttür ve bunun karşılığında taahhütlerimizi yerine getireceğiz" ifadelerini kullandı.

•  İsrail, Lübnan işgalini genişletiyor: İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu Lübnan'a yönelik kara saldırılarının ve işgalin genişletilmesi talimatını verdiğini açıkladı.

• Ayrıntılar: Ordu birliklerinin Lübnan'da Litani Nehri'nin kuzeyine geçtiğini söyleyen Netanyahu, tarihî Beaufort (Şakif) Kalesi'nin bulunduğu stratejik öneme sahip tepelik alanı da işgal ettiklerini söyledi.
• Öte yandan: Aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, Hizbullah'ın İsrail'in kuzeyine yönelik misilleme saldırılarının ardından Netanyahu'ya seslenerek "Beyrut'un Dahiye mahallesini dümdüz etme çağrısı" yaptı.

•  New Jersey'de ICE protestolarının ardından sokağa çıkma yasağı: ABD'nin New Jersey eyaletinde bulunan Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) gözaltı merkezi çevresinde, protestocular ile güvenlik güçleri arasında artan gerginliklerin ardından sokağa çıkma yasağı ilan edildi. 

• Ayrıntılar: Newark Belediye Başkanı Ras Baraka, başka bir duyuruya kadar yasağın her gece 21.00-06.00 saatleri arasında geçerli olacağını belirtti.
• Bir adım geriden: Newark'taki Delaney Hall ICE tesisinde tutulan yaklaşık 300 göçmenin, insanlık dışı şartlar nedeniyle 22 Mayıs'tan bu yana açlık grevinde olduğu belirtiliyor.

•  Tom Barrack yeniden görevlendirildi: Suriye Özel Temsilcisi olarak resmî görev süresi sona eren ABD'nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, Donald Trump tarafından Suriye'nin yanısıra Irak Özel Temsilcisi olarak yeniden görevlendirildi.

•  Gezi davası tutuklularının serbest bırakılması istendi: Gezi Parkı eylemlerinin 13. yıldönümünde Taksim Dayanışması'nın çağrısıyla Mis Sokak'ta düzenlenen basın açıklamasında hayatını kaybedenler anılırken Gezi davası tutuklularının serbest bırakılması talep edildi; ortak açıklamada "Gezi sadece bir park değil adalet talebidir" denildi.

• Ayrıntılar: İstanbul Valiliği, gün boyunca Taksim'e ulaşımı kısıtlamak için metro seferlerini durdurdu. Taksim Dayanışması'nın çağrı yaptığı saat öncesi İstiklal Caddesi ve çevresi polis tarafından kapatıldı. Eyleme milletvekillerinin yanısıra siyasi parti, meslek örgütü, sendika ve çeşitli sivil toplum kuruluşlarının yöneticileri de katıldı.

•  Özel yönetiminde kurultay hazırlığı: Özgür Özel liderliğindeki milletvekillerinin düzenlediği MYK toplantısında parti sözcülüğü görevini üstlenen İstanbul Milletvekili Zeynel Emre hemen kurultaya gidilmezse CHP'nin seçime giremeyeceğine dikkati çekerek Pazartesi itibarıyla imza toplama çalışmalarına başlayacaklarını açıkladı.

• Geniş açı: CHP tüzüğüne göre delegelerin salt çoğunluğunun imzasıyla olağanüstü kurultayın 45 gün içinde toplanması gerekiyor ancak Kemal Kılıçdaroğlu, Cumartesi günü yaptığı konuşmada kurultay koşulunu "hesaplaşma ve arınma" sürecinin tamamlanmasına bağladı. Kılıçdaroğlu'na yakın kaynaklar, "mutlak butlan" kararı Yargıtay'da kesinleşene kadar kurultay yapılamayacağını, Özel yönetimi gerekli imzaları toplasa da kurultay taleplerinin işleme konulamayacağını ifade ediyor.

•  221 eski CHP milletvekilinden kurultay çağrısı: 221 eski CHP milletvekili ve senatör ortak açıklama yaparak "mutlak butlan" kararının demokratik siyasete müdahale niteliği taşıdığını belirterek parti içinde oluşan belirsizliğin giderilmesi amacıyla en geç 45 gün içinde olağanüstü kurultaya gidilmesi çağrısında bulunuldu.

• Ayrıntılar: Bildiride Özgür Özel'in liderliğinde partinin Türkiye'nin birinci partisi konumuna yükseldiği belirtilerek, bu siyasi ivmenin kurultay iradesiyle korunması gerektiği ifade edildi.

•  Kılıçdaroğlu'nun FETÖ suçlamalarına yanıt: CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, Kemal Kılıçdaroğlu’nun gündeme getirdiği “FETÖ ve ajanlık” suçlamalarına ilişkin, "Bu tartışmalar, bu iftiralar öteden beri Sayın Kemal Kılıçdaroğlu'na ve onun çalışma ekibine o kesimler tarafından yapılagelmiş, bildiğimiz, bayatlamış, eskimiş iftiralardır. Bunlar üzerinden tartışmayı başka noktaya çekmek olanaklı değil" dedi.

• Öte yandan: Emir, CHP grup toplantısının bu hafta da her zaman olduğu gibi Salı günü düzenleneceğini söyledi. Emir, Kılıçdaroğlu’nun Meclis Başkanlığı’na yaptığı başvuruya dair “Benim baktığım yer, yüz yıllık partinin geleneği, iç yönetmeliği ve tüzüğüdür. Buna baktığınızda durum son derece açık. Bu nedenle bizim açımızdan herhangi bir tartışmaya yer yok” ifadelerini kullandı.

•  Kanye West'in İtalya konseri iptal edildi: ABD'li rap sanatçısı Kanye West'in İtalya'da tartışmalara neden olan konser planı, Reggio Emilia Valiliği tarafından iptal edildi.

• Ayrıntılar: Cumartesi akşamı İstanbul Atatürk Olimpiyat Stadı'nda 118 bin kişiye konser veren Kanye West'in Avrupa'nın çeşitli ülkelerindeki konserleri antisemitik söylemleri gerekçe gösterilerek iptal edilmişti. İtalya konseri için de Yahudi cemaati başta olmak üzere geniş bir kesimen iptal çağrıları geliyordu.
• Ayrıca: Reggio Emilia Valiliği, güvenlik gerekçesiyle 18 Temmuz'da planlanan Kanye West konserinden bir gün önce düzenlenecek Travis Scott konserini de iptal etti.

•  Andrea Bocelli, İstanbul'da konser verdi: Dünyaca ünlü İtalyan tenor Andrea Bocelli, Romanza albümünün 30. yılına özel hazırlanan dünya turnesi kapsamında İstanbul'da konser verdi.

• Ayrıntılar: Kariyeri boyunca 5 kez Grammy, 6 kez de Latin Grammy Ödülü'ne aday gösterilen Bocelli'ye konserde orkestra şefi Marcello Rota, soprano Serena Gamberoni, bariton Roberto De Candi ve Anastasiya Petrysak eşlik etti.

•  Sarı Zarflar'a iki ödül: Berlin Film Festivali’nde Altın Ayı kazanan İlker Çatak’ın Almanya, Fransa, Türkiye ortak yapımı Sarı Zarflar filmi, Alman Film Ödülleri’nde (Lola) En İyi İkinci Film’e verilen Gümüş Lola ve En İyi Film Müziği ödüllerinin sahibi oldu.

• Ayrıca: Filmin müzikleri Marvin Miller'ın imzasını taşıyor.

•  Fransa'da gözaltı sayısı 780'i buldu: Paris Saint-Germain'in (PSG) Şampiyonlar Ligi finalinde Arsenal'ı yenmesinin ardından Fransa genelinde taraftarlarla polis arasında çıkan çatışmalarda gözaltına alınanların sayısı 780'e yükseldi.

• Ayrıca: Güvenlik yetkilileri 57'si polis memuru toplam 219 kişinin yaralandığını açıkladı.

•  Arda Güler'e büyük onur: Real Madrid'de forma giyen 21 yaşındaki millî futbolcu Arda Güler, UEFA Şampiyonlar Ligi'nde sezonun çıkış yapan oyuncusu seçildi.

• Ayrıca: Şampiyon PSG'nin 25 yaşındaki Gürcü hücum oyuncusu Kvara Kvaratskhelia ise yılın oyuncusu ödülüne layık görüldü.

•  "Filenin Sultanları"nın kadrosu belli oldu: A Millî Kadın Voleybol Takımı'nın, 3-8 Haziran tarihlerinde Brezilya'da 2026 Milletler Ligi’nin ilk haftasında mücadele edeceği 16 kişilik kadrosu açıklandı.

• Ayrıntılar: Kadroda Dilay Özdemir, Buse Ünal Pehlivan, İlkin Aydın, Saliha Şahin, Yaprak Erkek, Ayşe Çürük, Deniz Uyanık, Berka Buse Özden, Karmen Aksoy, Merve Atlıer, Ezel Balık, Beren Yeşilırmak, Defne Başyolcu, Aylin Uysalcan, Eylül Akarçeşme Yatgın, Melis Yılmaz yeralıyor.