Haftanın Haberi
Kısa Kısa
Çevreci Geek'i Takip Edin 🤓
Derin Bakış
Doğal Muhabbet
Çevreci Geek'ten Öneriler

Lobi Kazandı: Türkiye Plastik Çöp İthalatına Devam Edecek

Ticaret Bakanlığı plastik lobisi ile anlaştı, Türkiye Avrupa'nın Çöplüğü olmaya devam edecek.
Greenpeace

Greenpeace

Çevreci Geek 13 Temmuz Podcastı

Çevreci Geek

Çevreci Geek 13 Temmuz Podcastı

Haftanın haberi hevesimizi kursağımızda bırakan bir gelişme ile alakalı. Plastik geri dönüşüm sektörünün lobi çalışmalarına, Ticaret Bakanlığı’nın etilen polimer atık ithalatını yasaklama kararı 6 gün dayanabildi.

Avrupa Birliği’nin plastik yasağını bile ekonomik savaş olarak tanımlayan plastik lobisi, bu yasak için de boş durmadı ve Avrupa’nın çöpünü hammadde adı altında paketleyerek süslemeye devam ediyor, Türkiye Avrupa'nın çöplüğü oluyor.

Kısa Kısa haber özetlerinden sonra bu hafta Derin Bakış'ta Yenilenebilir Enerji sektörünü istihdam potansiyelini ele alıyor, basitçe inceleyip, derinlemesine araştırıyoruz.

Şimdiden iyi okumalar, kendinize ve çevrenize iyi bakın...

Haftanın Haberi

Lobi Kazandı: Türkiye Plastik Çöp İthalatına Devam Edecek

Ticaret Bakanlığı plastik lobisi ile anlaştı, Türkiye Avrupa'nın Çöplüğü olmaya devam edecek.

Lobi Kazandı: Türkiye Plastik Çöp İthalatına Devam Edecek

Temmuz ayına Avrupa’da tek kullanımlık plastiğin yasaklandığı haberi ile başlayıp, küresel anlamda sevinmişken, maalesef sevincimiz Türkiye için kısa sürdü. 

Plastik geri dönüşüm sektöründe yaşanan sorunlar ve yasadışı süreçler nedeni ile Türkiye’nin 2 Temmuz’da hayata geçirdiği  ve plastik ithalatının %70’den fazlasını durduran polietilen yasağı, sadece 6 gün sürebildi.

Mayıs ayında alınan karardan sonra, plastik geri dönüşüm sektörü lobi çalışmalarına milyonlarca lira yatırmaya başladı.

Plastik çöplerin hammadde olduğunu anlatarak, denetleme istediklerini belirterek, bazı televizyonlara yerleri yeni cilalanmış fabrikalarını gezdirerek, sektörün kendine çeki düzen verdiğini savundu.


Lobinin propaganda hesaplarından bir foto. Ağacı kirleten plastik çöp değilmiş, İlginç…


Geri dönüşüm sektörünün haklı olduğu noktalar kesinlikle var. Her atık çöp değil ve ithal edilen plastiklerin bazıları geri dönüşebiliyor ama bu atıklar 2 veya 3 geri dönüşümden sonra kalitesini kaybediyor ve çöp oluyor. 

Yapılan PR çalışmaları ile Avrupa Birliği’nin Avrupa Birliği’nin plastik yasağını ekonomik savaş olarak tanımlayan plastik lobisi, aslında hükümetin sıfır atık projelerine bile ters düşen açıklamalarda bulundu.

Buna rağmen bu çalışmalar maalesef başarılı oldu. Sadece sektör ile beraber hazırlanan yeni yasa taslağı, mevcut 1350 geri dönüşüm firmasının tüm lisanslarının yeniden gözden geçirilmesini ve atık ithalatında suistimalin önüne geçebilmek için de teminat mektubu zorunluluğu getiriyor.

Bu kağıt üstünde iyi bir denetim mekanizması olarak gözükse de, aynı Marmara Denizi’ndeki müsilaj sorunu gibi, Türkiye’nin son dönemlerde denetim konusunda başarılı olduğunu söylemek pek mümkün değil.

Bununla beraber tam denetim isteyen plastik geri dönüşüm sektörü, gizli olarak bir bir tüm bilindik kuralları yıkmaya devam ediyor. Sektör şimdi de ithal malzemedeki en fazla %1'lik yabancı madde (kontaminasyon) şartını kaldırmak istiyor, yani aslında ayrıştırması en zor ürünleri kendisinin ayrıştırılabileceğini belirtiyor.

Maalesef gerçekler böyle değil. Hükümetin koyduğu polietilen yasağı sektörün benzer işgüzarlıklarından hayata geçirilmişti. Zira kontrolsüz ve denetimsiz bir şekilde ilerleyen bu sektör, son 10 yılda çöp ithalatını yüzde 7 bin 300 kat artırdı.

Yasaklardan önce, yıllık 600 bin ton yani günde 213 kamyonluk atık ile Türkiye, Avrupa’dan yapılan atık ihracatının en büyük alıcısı konumundaydı. Bu da evlerin depo gibi kullanıldığı, Çukurova güneşi altında plastiklerin kaderine bırakıldığı durumlara yol açıyordu.



Eğer sektör bu kadar iyi bir şekilde çalışıyorsa niye bu durum söz konusu oldu? Burada merdivenaltı geri dönüşümcüleri suçlamak da mümkün olmamalı, çünkü sektör kendi raporunda bile “Yetkisiz ya da merdiven altı işletmelerin bu atıkları ithal etme şansı yoktur” diyerek tek sorumlunun kendi olduğunu kabul ediyor.

Buna ek olarak geri dönüşüm fabrikalarda çıkan yangınlar kafaları karıştırıyor. Mikroplastik Araştırma Grubu’nun verilerine göre, Türkiye'de geçtiğimiz yıl 65 geri dönüşüm tesisinde çeşitli sebeplerle yangın çıkarken sadece bu yılın ilk 6 ayında 69 tesis yandı.

Son 5 yılda ise 188 tesis alevlere teslim oldu. Bazı tesisler ise yılda 3-4 defa yandı. 2019’da İstanbul’da çıkan fabrika yangınlarının sayısı itfaiye raporlarına 179 iken, Mikroplastik Araştırma Grubu bunun 14’ünün plastik geri sektörü olduğunu belirtiyor.

Eğer bu fabrikalara denetim gelecekse yangın kontrol mekanizmalarının geçmişe yönelik şekilde de kontrol edilmesi lazım. Eğer bu şekilde bir ihmal varsa bunun aynı zamanda kasıtlı olup olmadığı da kontrol edilmeli.


 


Türkiye Avrupa’nın plastik çöplüğü olmamalı. Daha kendi çöpünü düzgün bir şekilde geri dönüştüremeyen bir ülkeden bahsediyoruz.

Mikroplastik Araştırma Grubu’ndan Doç. Dr. Sedat Gündoğdu BBC Türkçe’ye yaptığı açıklamada, Türkiye'nin yurt dışından ithal ettiği plastik atığın 750 bin tondan daha fazla olduğuna dikkat çekiyor.

Bununla beraber Gündoğdu, Türkiye’nin bunları ithal etmek yerine 'yerli ve milli' plastik atıklarını dönüştürmesi gerektiğini belirtiyor. Gündoğdu belediyelerin atıklarının düzgünce ele alınması durumunda, en az 1 milyon ton geri dönüşebilir atığın sisteme katılacağını belirtiyor.

Bu rakam şu andaki sektörün ithal ettiğinden çok daha fazla. Gündoğdu buna rağmen, şirketlerin kar marjını düşünüp, çok daha ucuz olan yabancı çöpü ithal ettiğini belirtiyor.

Gündoğdu, plastik atık toplama altyapısının geliştirilmesi gibi bir ihtiyaç varken 'yurt dışından plastiğe muhtacız' söyleminin, Türkiye'nin çöp altyapısına yapılan en büyük kötülük." olduğunun altını çiziyor.

Avrupa Birliği’nin getirdiği tek kullanımlık plastik yasağı ile plastik geri dönüşüm sektörünün hammadde olarak kabul ettiği bu kaynak da 5 ile 10 yıl arası bir süre içerisinde kuruyacak.

Peki daha sonra ne yapacağız? ABD’ye ve hatta Çin’e mi sınırlarımızı açacağız?

Eğer düzgün bir geri dönüşüm altyapısından bahsediyorsak, toplama ve depolama altyapımızı düzeltmeden, başkalarının çöplerini sırtlamamızın bir anlamı yok.

Açıkta bırakılan plastikler mikroplastiğe dönüşerek, yakılan plastikler ise yaydığı zehirli gazlar ile sağlığımızı ve doğamızı tehlikeye atıyor. 

Polietilen yasağı son dönemde Türkiye’nin çevre konusunda attığı en mantıklı adımdı. Umarız en kısa sürede bu yanlıştan geri dönülür.


Hikâyeyi paylaşmak için:
Kısa Kısa

  • CHP’li Özgür Özel, Türkiye’nin iklim değişikliği konusunda “mış” yaparak konuyu geçiştirdiğini ifade ederken, “Paris İklim Anlaşması’nın Meclis’te görüşülmesi ve onaylanması, ülkemiz için Karbon Sıfır Yol Haritası’nın hayata geçirilmesi çağrısında bulunuyoruz” dedi.

  • Özel, hükümetin İklim için Liderler Zirvesi’ndeki yorumuna gönderme yaparak millet bahçeleri yapılarak iklim değişikliği ile mücadele noktasında arpa boyu yol gidilemeyeceğinin altını çizdi.
    • Bu konudaki duyarsızlığımız devam ederse Özel, dünya ekonomisinin %88’ini temsil eden bankalarla ülkemizin iş yapabilme olasılığının azaldığını belirtti.
  • Ana muhalefet partilerinden İYİ Parti başkanı Meral Akşener de Haziran ayında, daha yeşil, çevre dostu ve daha zenginleşmiş bir Türkiye için Paris İklim Anlaşmasını onaylayacaklarını belirtmiş, Karbon Kotası ve Yeşil Dönüşüm Fonu'nu hayata geçirerek; Yeşil Ekonomik Dönünüşüm'ü hızlandıracaklarını açıklamıştı.
  • HDP’de aynı şekilde “Herkes İçin Adalet” hareketi içerisinde eşbaşkanları ile iklim adaletsizliğine dikkat çekmiş, Türkiye’nin Paris İklim Sözleşmesi’ni imzalamaktan kaçınarak, hem küresel hem yerel ölçekte iklim adaletsizliğini, toprak ve su adaletsizliğini derinleştirdiğini belirtmişti.


  • Hayvan hakları savunucuları Türkiye Büyük Millet Meclisi‘nde (TBMM) kabul edilen Hayvanları Koruma Kanunu’nu protesto etti.
  • Ankara Barosu Hayvan Hakları Merkezi Başkan Yardımcısı Tuğba Gürsoy, artık hayvanlara yönelik hak ihlallerinde şikayetçi olunamayacağını söyleyip, Tarım Bakanlığı’nın ekibinin bütün Türkiye’deki hak ihlallerine yetişmeye yetmeyeceğinin altını çizdi. Gürsoy, bu yasa ile STK’ların haklarının ihlal edildiğini belirtiyor.
  • Kanunda hayvan deneyleri ve avcılık üzerine hayvanların lehine bir hak olmaması, özellikle yunusların olduğu tutsak hayvanların bulunduğu terapi ve gösteri merkezleri hakkında değişikliğe gidilmemesi tepki toplamıştı.
  • STK’lar kanunun Erdoğan tarafından veto edilmesi talep ediyor.
Çevreci Geek'i Takip Edin 🤓

• Bu ve benzeri sürdürülebilir kalkınma ve çevre dostu haberlere güncel bir şekilde ulaşmak için Çevreci Geek'i Instagram, Twitter, LinkedIn, Telegram ve Youtube üzerinden takip etmeyi unutmayın.

Derin Bakış

Yenilenebilir Projeleri Türkiye’de 110 bin Yeni İstihdam Potansiyeli Taşıyor

Raporlar yenilenebilir enerjinin istihdam gücünün daha fazla olduğunu gösteriyor

Yenilenebilir Projeleri Türkiye’de 110 bin Yeni İstihdam Potansiyeli Taşıyor

Yeni bir çalışmaya göre, Türkiye’de 9,2 GW’lik ek yenilenebilir enerji kapasitesi kuruluma hazır beklemekte. 19,4 milyar dolarlık bir yatırım fırsatını temsil eden bu fırsat aynı zamanda 110 bin yeni istihdamı destekleyebilecek. Bu işsizliğin yaklaşık %3 oranında azalması demek.

Ernest & Young (EY) tarafından yayımlanan rapor, bugün dünya genelinde kuruluma hazır 13 bin yenilenebilir enerji projesi ile 2 trilyon dolar tutarında yatırım fırsatı olduğunu gösteriyor.

 Araştırmaya göre, halihazırda planlarda yer alan proje stoku, yerelde ve tedarik zincirinde 10 milyona yakın yeni istihdam yaratma potansiyeline sahip. Araştırma, 47 ülkeyi kapsadığı için, aslında çok daha büyük olan toplam küresel fırsatların yalnızca bir kısmını ortaya koyuyor.



Rapor, Türkiye’nin 110 bin istihdam yaratacak 238 adet projesi olduğunu belirtmekte. Yaratılan bu istihdam, kömür projelerine göre iki kat daha fazla iş gücü anlamına geliyor.

Bu projelerin Türkiye ekonomisinin toparlanmasını hızlandıracak, kömür bölgelerinin dönüşümünü gündeme sokabilecek sanayi kümeleri oluşturma potansiyeline sahip güçlü bir yenilenebilir enerji tedarik zinciri oluşturma fırsatının altı çizilmiş.

Türkiye’nin  9,2 GW’lik yenilenebilir enerji kapasitesinin enerji kaynaklarına dağılımı; Güneş: 1,4 GW, Onshore rüzgar: 6,4 GW, Offshore rüzgar: 1,2 GW, Hidro: 0,2 GW olarak belirlenmiş.

Bu projelerin Türkiye'nin toplam sera gazı salımını yaklaşık olarak %7 azaltacağı tahmin ediliyor.

Bu çalışmaya benzer bir rapor da SHURA Enerji Dönüşümü Merkezi’nden geldi. Türkiye’nin elektrik sisteminde dönüşümün sosyoekonomik etkilerini ortaya koyan ilk çalışması “Türkiye’de Elektrik Sistemi Dönüşümünün Sosyoekonomik Etkileri” raporu elektrik sistemi dönüşümüne yatırılacak 12,3 milyar doların istihdamdan dış ticaret açığına kadar çeşitli alanlarda bunun üç katı getiri yaratacağı belirtilmiş.



Raporda, Türkiye’de 2030 yılına kadar elektrik üretiminde yenilenebilir enerjinin payının %50’ye çıkarılmasının teknik ve ekonomik açıdan mümkün olduğu öne sürülüyor.

Dönüşüm senaryosunda enerji verimliliğinin artmasıyla 2030 yılında elektrik tüketimi Baz senaryoya kıyasla %10 azalırken, elektrik üretiminin %30’u rüzgar ve güneş olmak üzere, yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlanıyor.

Dönüşüm senaryosu uygulandığı takdirde, yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği Türkiye’nin dış ticaret dengesi üzerinde ciddi etki gösterecek, artan sanayi ihracatı ve azalan ithalatla birlikte dış ticaret dengesi üzerinde yıllık 10 milyar dolar pozitif etki sağlayacak.

Yenilenebilir enerji yatırımlarının 2030 yılında Dönüşüm senaryolarında 500 binden fazla yeni iş olanağı yaratması bekleniyor. Dönüşümle birlikte madencilik ve fosil yakıta dayalı enerji üretimindeki istihdama negatif etki söz konusu olsa da toplam istihdam üzerinde net pozitif etkisi olacak.




Dönüşümle birlikte en büyük artışın ise verimlilik artışlarının en fazla kendini gösterdiği otomotiv, makine, beyaz eşya, kurulum ve onarım ile kimya sektörlerinde olması bekleniyor.

Raporda elektrik üretiminde fosil yakıtlardan yenilenebilir kaynaklara geçişe yönelik 2030 vizyonunu hayata geçirmek için şunlar öneriliyor:

Karbon fiyatlama mekanizması ve ticaret sistemi hayata geçirilmeli

Piyasaya dayalı mekanizmalarla birlikte gereken durumlarda yenilenebilir enerji için teşviklerin sürdürülmesi

Fosil yakıtlı elektrik santrallarına yönelik teşvikler gözden geçirilmeli ve verimli olmayanlar sonlandırılmalı

Enerji verimliliğini sağlamak için uzun vadeli planlama ve piyasaya dayalı politikalar uygulanmalı

Aslında uzmanlar 2010’lu yılların başından beridir enerji dönüşümünün bu etkilerini Türkiye için konuşmakta. WWF ve Greenpeace’in yayınladığı raporlar da benzer bir şekilde hem istihdam hem dış açık konusunda oldukça etkili oluyordu.

Bununla beraber, Türkiye atmadığı her adım için diğer ülkelerden geride kalma riskine de sahip. Bölgesinde lider bir rol oynamak isteyen Türkiye’nin enerji dönüşümünü kabullenmesi ve yerli ve milli enerji kaynağı olarak kömürü değil, güneşi ve rüzgarı sahiplenmesi gerekmekte.

Hikâyeyi paylaşmak için:
Doğal Muhabbet

Doğal Muhabbet'in bu haftaki bölümünde "Atıksız bir sokak mümkün mü?" sorusuna Devridaim Enstitüsü'nden Yasemin Uluçınar ile cevap arıyoruz.

9köy'den de tanıdığımız Yasemin Uluçınar şimdi parçası olduğu diğer bir proje DevriDaim ile döngüsel ekonomiyi ve özellikle kompostu ele alan projeler geliştiriyor.

Bu projelerden ilki Kadıköy Belediyesi ile Atıksız Sokak adı altında başladı. DevriDaim burada Asım Us Sokak'daki atıkların toplanması ve geri dönüşümü için en verimli yolları keşfedecek.

Çevreci Geek ile Doğal Muhabbet'in yeni bölümünü izlemek için buraya tıklayarak Youtube kanalıma ulaşabilirsiniz.

Çevreci Geek'ten Öneriler

İzlenesi:



Üstte gözükmüyor olabilir ama dipte kaybolmayan müsilaj Marmara Denizi’ni ve Çanakkale Boğazı’nı geçerek Ege Denizi’ne vardı. 

Peki, Ege Denizi’nde müsilaj ne durumda? Ege’de hangi bölgelerde ne kadar etkili?  DW Türkçe tatil öncesi insanları tedirgin eden deniz salyasının izini sürmüş; hangi bölgeler ne durumda, havadan ve su altından görüntülemiş.

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

YAZARLAR

Çevreci Geek

Çevreci Geek

İklim haberleri üzerine yorumlar.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir