Hızlı duygu değişimleri yaşadığım günlerdeyim, tıpkı güneş gibi yaşam enerjisi de bir görünüp bir kayboluyor. Ve yine güneş gibi görünmediği zamanlarda bile içimi ısıtmaya, varlığını hatırlatmaya devam ediyor. Böyleli günler işte ne yaparsınız👀 Son sayıdan bu yana geçen iki haftada neler yaptım biraz anlatayım, yine bol bol kahve içtim sıcaktan soğuk kahvelere geçiş yapıp tekrar sadık yarim sıcak filtre kahveme döndüm. Bir kısa filmin setine ziyarette bulundum hatta figüran bile oldum. Uzun zaman sonra set ışığı görmek güneşin altında plajda güneşlenmekle aynı anlamlara sahip benim lügatımda öyleli bir his yani. Bu bayramda çalışmaya bir minik ara verdim buna ben bile şaşırdım.🧐 Uzun zaman sonra sokaklarda gezip, bir yerlere oturup kitap okudum. Maçka Parkı'nda kitap okuma sezonumu da açtım sonracığıma daha yeni cumartesi günü ölmeden önce canlı dinlemek istediğim bir şarkıyı dinledim, "Ederlezi" tahmin ettiğim gibi canlı canlı dinlerken gözyaşlarıma hakim olamadım. Küçükçiflik Park da baharı çoluklu çocuklu danslı ve düğün gibi bir hava ile karşıladık. Evet yapılan her şeyi kayıtlara geçirdiğime göre bültenin konusuna gelebiliriz. Önce burada da hep andığım üretim konuşulan masalarla başlayayım, keşke üretim konuşulan her masada bir kadeh olsam, dinleyebilsem konuşulanları.
Bu sayıda konuğum Tan Morgül, kendisinin içkiye dair bir merakı var öyle ki bu merak çokça kez üretime dönüşmüş ve farklı farklı alanlarda karşımıza çıkmış ve çıkmaya da devam ediyor. Konu yemek, içmek ve İstanbul olunca masayı biraz büyütmek istedim. 20'lik bültenden Yasmin, apéro'dan Berkok ve İstanbul'da Nasıl Eğleniyorduk? bülteninden Göktuğ ve Oğul bana sorularını ilettiler ben de Tan'a sordum. Üretim konuşulan masaları, eski ve yeni İstabul'u uğruna ve uğuruna inandığımız parkları konuştuğumuz bir podcast sizi bekliyor.
Kap bir sandalye, gel yanımıza.
Ece,
Not: Bu sayıda alkol içeren içeçeklerden bahsediyoruz, 18 yaşından küçükseniz, limonata içmeniz daha uygun olacaktır.
Ve aramızda uzun zamandır yüzünü göremediklerimiz!
Rıfat Ilgaz, İçelim
-Ooo, kimleri görüyorum yan masada!
-Aaa, bu şey değil mi?
-İnanmıyorum kimi gördüm onca zaman üstüne, ben bir selam verip geleyim mi hemen?
-Ee, çağır bizim masaya!
-Hemen kalkmayalım.
Böyle masalar nerede varsa umut da üretim de orada vardır diyebilirim sanırım. Pandeminin başlarıydı arkadaşlarla online buluşmalar yapıyorduk, herkes ne isterse onu içiyor hayattan ve içinde olduğumuz değişimden, bilinmezlikten konuşuyorduk. Kimi zaman doğum günü kutlamaları yapıyorduk. Çok sevdiğim oyuncu Şebnem Sönmez'in sosyal medya hesabında görmüştüm ilk kez online meyhane deneyimi İstanbul Elsewhere'i o zamandan beni aklımda dolanır durur o masalarda neler konuşulur, kim bilir ne üretim fikirleri çıkıyor ya da eskiler ne güzel yad ediliyordur diye. Sonraları o deneyim ve masa büyüdükçe, nasıl yaptılar, fikir nereden çıktı? soruları kucakladı beni Tan ile yolumuzda bu merakla kesişti. Kayıt için zoom'da buluşuyoruz Londra semâlarına gidiyoruz ama hayal etmek bedava! İstanbul'un en eski ama halen ayakta kalan bir meyhanesindeyiz masada 20'lik bültenden Yasmin, apéro'dan Berkok ve İstanbul'da Nasıl Eğleniyorduk? bülteninden Göktuğ ve Oğul var gibi hayal ediyorum bizi. Sanki "tanısan çok seversin" cümlesini gerçekleştiriyorum onları da katıyorum masaya. Ki Londra semâlarından Berkok ile Tan zaten tanış çıktılar 👀
Eh! Ne bekliyorsunuz sandalyenizi çekin buyurun masaya.
İçkili tarih, üretim konuşulan masalar, İstanbul ve Londra semâları 💫
"Bu meret tek başına içilmiyor." Vallahi tek içemedim. apéro, 20'lik ve İstanbul'da Nasıl Eğleniyorduk? bülteni bir masadayız. Yanı başımızda da Tan Morgül var. Herkesin ona soracağı en az bir sorusu var 👀 🥂

Kentin hafızası, güzel masalar, güzel yemekler, içkiler ve güzel insanlar derken Tan'a ilk sorum bu merakın ne zaman başladığına dair oluyor. Ben nasıl üretim süreçlerine meraklıysam onun da içkinin kendisine merakı ne zaman ve nasıl başladı merak ettim👀
Araştırmacı kimliğiyle bu merakın peşine düşmesinden evvel aslında babasının rakı masalarıyla bu merakın başladığını dile getiriyor, yaş olarak da 18'lerini not düşüyor. Doğma büyüme Kuzguncuklu olunca oraların meyhaneleri, masaları ilk merak ettikleri olmuş. Masamızda en mühim şeylerden biri olan mezelerin temeli olan sebzeleriminizin önemini burada anmaya başladık. Tan, Kuzguncuk Bostanı'nın da imara açılmaması için zamanında mücadele edenlerden, kayıtlara geçsin.
Araştırmacı kimliğiyle en çok üretim yaptığı yılların ise 2008-2014 yılları olduğunu söylemek mümkün.
"Bence memleketin rakı, balık, bira kültürüne haliyle eğlence kültürüne bu aralıkta kendim için büyük insanlık için küçük katkılarda bulunmuşum hakikaten."
Bu araştırmalarda pek çok ismi de andı, andığı ilk isim Reşat Ekrem Koçu olurken balık kültürü için ise Karekin Deveciyan'ın ismini kayıtlara geçirdi. Ben sizler için o yıllardaki üretimlerden bir derleme yaptım. 👇🏻
-2012-2014 tarihleri arasında Türkiye'nin ilk Bira kültür dergisini üç ayda bir ve online olarak yayınlamışlar. Buradan okuyabilirsiniz. Benim Replikas röportajını okurken biraz gözlerim doldu ne yalan söyleyeyim.🥲 Unutmadan! Bu dergiden Berkok sayesinde haberdar oldum. O yüzden apéro'dan Berkok, Tan'a sorar.
❓Alkol üzerine fikrî üretim yapmak nasıl bir deneyim?
"Çok eğlenceliydi ve hala çok eğlenceli. Ben 2000'lerin ortasında içki kültürü dolasıyla kamusal alan kültürü, eğlence kültürü, mekân kültürü ve kentte mekân kavramları da ilgimi çekiyordu bunlar hep iç içe geçen şeyler. Alkol kendi başına açıklamıyor, bu sadece İstanbul için değil Akdeniz'de de açıklamıyor. Çünkü içkili mekân kültürü derken altında fermentasyon, distilasyon başlıklarıyla biyolojik ya da tarihi muhabbetin dışında sosyolojik muhabbeti de ehemmiyetle kazandırmak gerekiyor. 2000'lerin ortasında yurtdışı deneyimim oldu ve craft, ale biralarla tanıştım. Sonra o dönemde Anadolu Efes'teki arkadaşlar da güzel bir muhabbet yakaladık ve Türkiye'nin ilk bira Kültürü Dergisi'ni yaptık."

-2010 yılında Ulus Atayurt ile birlikte İstanbul Meyhaneler Rehberi'ni hazırlamışlar. Tam 351 sayfa🥹
-2012 yılında ise İstanbul Meyhaneleri isimli belgeseli kültürümüze kazandırmışlar. Filmin yönetmenleri: Servet Dilber, Aytunç Akad, Gürcan Öztürk. Belgeseli buradan izleyebilirsiniz. Ben konuyu açar açmaz Tan, belgesele dair ilk şunu söylüyor.
"Belgeselde yer alanlardan yedi kişi şu an hayatta değil."
Bu yıl 41.İstanbul Film Festivali'nde Çilingir Sofrası filminden çıkınca pek çok kişi soluğu bir meyhanede aldı, o yüzden düşünmeden edemedim, acaba 2012'de festivalde bu belgeselin gösteriminden sonra kimler soluğu meyhanede aldı, sanırım günümüzden daha fazla kişi almıştır. Bir 35'liğin fiyatı malum.👀
"Rakı belgesi çekerken ve meyhane kitabı yazarken rakı sofrasına oturmadan yapabiliyorsanız, ki çok mümkün değil. O çok acayip bir iradedir ama çok da gereksiz bir iradedir. Bizimkiler tabii belgeseli izledikten sonra bugüne göre daha kolay meyhanelere dağılıyordu. Dünyanın en irasyonel içkili sofrasını yaşıyoruz."

lakerda.uk
🌏 Artık en merak ettiğim şeyi soruyorum. Sınırları aşan bir online buluşma da bile 'bir meyhane' çatısında buluşma ihtiyacının nedeni ne olabilir ? gather-in kuruluşu nasıl oldu?
"Mehmet Ali Alabora ve Akın Olgun ortağım. Biz zaten Londra'da meyhane yapmaya başlamıştık, pop-up meyhane, hatta kapanmadan önce yapmıştık Rembetika meyhane. İstanbul Elsewhere diye bir fikrimiz de vardı tüm bunlardan önce. Londra'da ve Berlin'de 'heh be' deyip gelmiş yeni bir göçmen tipi var. Bizde dedik ki İstanbullu'nun dışarıda, Londra'da, Berlin'de dünyanın her tarafında nasıl bir İstanbullu'nun yaşadığını deneyimlemek üzerinden çıktı. Bir New Yorker nasıl varsa bir İstanbullu da var."

"Tabii bunu projelendirdik ve düşündük, derken kapanmalar oldu, dedik bunu online yapalım nasıl yapalım? Mehmet Ali'nin bilinmeyen bir özelliği, bilgisayardan çok ufak yaştan beri iyi anlar. Öyle bir sunum hazırladı ki Google'da altı masadan oluşan sessions'lar falan. Sonra biz bunu yapmaya başladık, pandeminin o karanlık dönemlerinde. Çok acayip dönemlerdi hakikaten. Sonra sıralar, müdavimler oluşmaya başladı, bir baktık yeni masalar oluşmaya başlamış oradan da arkadaşlık kurulmaya başlandı. Belçika'dan, İngiltere'den, Türkiye'den orda tanışıyorlar arkadaş oluyorlar. Yani bırakın yan masada ne oluyoru, masayı kuran dünyanın insanları olmaya başladık. Sonra biz bunu düzenli haftada iki gün ve ayda sekiz kere yapmaya başladık. Ekim 2020'ye kadar yaptık, yıpranma payımızı da düşünün."

"İlk etkinliği 8 Nisan'da yaptık bakıyorum da 16 Mart da kapanmıştık ne kadar hızlı reaksiyon almışız. Ondan sonra da ayda dört kere yapacak şekilde devam ettik. Ekim 2020'nin sonunda kadar. Bu istikrarı 2021'nin sonuna kadar götürdük ama bu arada da gather-in bir şirket ve bir start-up oldu. Çünkü yarattığımız bu platformun eşi benzeri yok. İki ya da daha çok kişi tarafından host edilen yanda başka masaların video olarak organize olduğu, alt kümelerde bir araya geldiği başka bir performans yok. Dedik ki niye bunu biz çok uygulanımlı hale getirmeyelim yani insanlar alsın kullansın."

İllüstrasyon: Pınar Öcel
"İnsanların; mekânda gün ve kişilerin, grupların müdavimleri var ve bunlar o süreç içerisinde çok olmak istiyor. Kendisi gibi olan, üreten ve tüketen insanlarda o insanlar da o masalarla tanışıyor, derken gather-in fonksiyonlu üretebilen bir start-up'a dönüştü. Ama biz burada fiziki etkinlikler de yapıyoruz. Londra'da yapmaya devam ediyoruz. Ayda bir kere. Geçenlerde bir pup'ı meyhaneye çevirdik. Tabii yalan yok. İşin fiziki tarafını da yapmak gerekir çünkü o da çok eğlenceli, hani 20 yaşında bir gamer değilim ki özlüyorum fiziki meyhaneleri de."
Eh! 20 yaşında gamer değilim deyinde 20'lik bültenden gelen soru da yerini buldu. (Rakı kadeki emojisi acil gelmeli👀)
❓20’li yaşlarınızdan bir meyhane anınız var mı? 20’li yaşlarınıza şöyle bir baktığınızda, meyhane sofrasında rakılarınızı yudumlarken en çok konuşulan konu neydi?
Tan, en çok konuşulan konunun o yıllarda tabii siyaset olduğunu söyledi ama bir rakı masasında her şey konuşulur da hep aynı şey konuşulmaz diye de ekledi. 20'li yaşlarında İstanbul manzaralı öğretmen evlerinde öğrenci paralarıyla içtiği rakıları, biraları ve artık günümüzde olmayan meyhaneleri kayıtlara geçirdi.
" 20'lik bülteni hazırlayan arkadaş gidebilse keşke o meyhanelere ya da şimdi o fiyatlara o manzaralarda içsin bakalım! İçebilir mi? "

Eski meyhaneler deyince mezeleri tabaklara servis sırası. İstanbul'da Nasıl Eğleniyorduk? bülteninde. Bakalım ne sormuşlar👀
Osmanlı'dan beri İstanbul'un eğlence hayatında varlığını sürdüren mekânları düşündüğümüzde pek çoğunun meyhaneler olduğunu görüyoruz. Neden meyhane kültürü hem İstanbul özelinde hem Türkiye genelinde de hâlâ varlığını devam ettirebiliyor?
" Meyhaneler Türkiye'de çok önemli kahvehanelerden sonra çok önemli yer tutuyor. Özellikle de Türkçe şiir inanılmaz bir şiirdi dünyanın en önde gelen şiiriydi. 1940'lar ve 80'ler arasında inanılmaz bir üretim var tabii siyasal hareketlerin de eşlik ettiği bir dönem. Bu dönemdeki edebiyat topluluklarının buluşma mekânları meyhaneler, meyhanede yazılan şiirler var. Evet düşünce akımı için oldukça önemli yerler. Bu mekânlar ritüel mekânlar Bizans'ta da böyle Cumhuriyet İstanbul'unda da böyle. Galata dediğimiz yer Evliya Çelebi'nin de 'Galata demek meyhane demektir' dediği gibi orası Eminönü gibi yerler liman bölgeleri, denizcilerin vakit geçirdiği eğlendiği yerler. Gemisini beklerken gidebileceği başka yer yokki. 80'lerden sonra neoliberalleşmenin de etkisiyle. Mekânın ve eğlencenin de yeniden tarifi ile değişim İstanbul'da çok etkili oluyor." Burada bir tarih kitabı kadar bilgi olduğunu için sizi podcast'e almak isterim.
Podcast'i üretimle ilgili bir Berkok sorusuyla kapatıyorum.
❓Genç yemek ve içki yazarlarına tavsiyeleri neler olur?
"Deneyim olur, deneyin! Üretim kaydı diyorsun sen mesela mezelerin sebzesi, yoğurdun sütü, peynirin nasıl yapıldığı. Rakı için hangi bağ hangi üzüm bu soruların peşine düşebilirler. Özellikle de kaydetmeliler ben eskiden not tutmayı not almayı da severdim de mümkünse ses ve video kaydı alsınlar bu kayıtları da iyice arşivlesinler."
Daha neler neler konuştuk bakınız 👇🏻 Biliyorsunuz yazılı olarak kayda hepsini geçirmek pek mümkün değil, tadı damağınızda kaldıysa sizi podcast'e doğru alayım.
📌Meyhane kültürü nereye evrilecek? Ekonomik ve politik değişikliklerin yanı sıra sosyal medya etkisiyle de kültürel olarak da değişen bir Türkiye ile beraber meyhaneler gençleşecek mi, nostaljiden uzaklaşacak mı?
📌Mekân olarak meyhaneler birbirine benzemeye başlaması ya da idealize edilmesi benzersizlik ve uniq'lik gibi kavramları yok etmiyor mu? İdeal meyhane var mıdır?
📌gather-in masaları neden maximum beş kişilik?
📌İngiltere'de pubların birçok ülkeden kaçan düşünürlerin buluşma noktası, politik temeller atma noktası olduğunu görüyoruz. Türkiye'de bu rolü nereler üstleniyordu? Meyhaneler veya kahveler toplumsal düşünceler için meskenler miydi?
• gather-in'den Gökçe, sizler için meyhanelerin adres ve menülerini not düşüyor.
🌏Vakt-i Kainat: 6 kıta 1 meyhanede buluşuyor, gece ile gündüzü dost kılıyor. Bir müdavim Auckland'da pazar gecesi rakı içerken bir diğer müdavim California'da cumartesi sabahı kadeh kaldırıyor. Bir sonraki Vakt-i Kainat için yerinizi buradan ayırabilirsiniz.
🍲Vakt-i Nefaset: Ehlikeyfi yazar, şef ve gastronomi erbabıyla tanıştırıyoruz. Son konuğumuz Vedat Milor idi.

📝Vakt-i Kıraat: Ehlikeyfi kainatın her yerindeki dostları ve yazarlarla buluşturuyoruz. Son konuğumuz Murat Uyurkulak idi.
✨Meyhane Elsewhere ise Barba Memet Ali Alabora ve Zorba Tan Morgül eşliğinde gerçekleşen dünyanın "en büyük" meyhanesi. Gerçeğine en yakın online meyhane deneyimi.
Bir sonraki Meyhane Elsewhere için yerinizi buradan ayırabilirsiniz.
📣Üretim Kaydı ile kayıtsız bir meyhane gecesi! Hobaaaaa!

Sinemadan edebiyata, müzikten fotoğrafa çeşitli alanlarda üreten insanlarla bir araya gelerek özellikle “üretim süreçlerini” kayıt altına alan Üretim Kaydı, sizi kayıtsız bir geceye davet ediyor. Yazar, Fatma Nur Kaptanoğlu Üretim Kaydı'nın masasına konuk oluyor. İlk fikirlerin konuşulduğu,"benim bir fikrim var" ların dolaştığı masalardan ilham alıyor, üretimlerini kutlayan yan masalara selam veriyoruz. Ve hepsi sadece bizim aramızda 'kayıtsız' kalıyor. Buradan kayıt olabilirsiniz.
•Bu bültene hazırlanırken,kayıttan sonrada hatta bülteni yazarken de bir dizi kent yürüyüşleri ve okumaları yaptım. Kuzguncuk'a gittim. Beyoğlu'nda daha iki sene önce yemek yediğim ama şimdi olmayan kapıların önünden geçtim. İlk istifamı kutladığım bara bir selam çaktım. Benim bir fikrim var deyip, olmaz bu iş, olur bu işlerin konuşulduğu masaları hatırladım. Sanırım bu bölümde kendi kişisel hafızama sıklıkla yolculuk ettim. Ve bu hafta okuduğum bir kitap benim tüm bu anılarıma eşlik etti. Sanki bu haftayı beklemiş gibiydi. Hakan Bıçakçı'nın Uyku Sersemi isimli romanı, İstanbul Rehberi hazırlayan bir yazarın kapanan mekânlarla kurduğu bağı, bir kitabın ve kentin kaydını tutuyor ve tabii üretmenin. Karakterin gezdiği sokakların adları kitapta yazmıyor ama o betimledikçe ben nokta atışıyla buldum o yerleri zihnimde. Hele, karakterin aynada kendini tanıyamadığı bir bölüm vardı. Uykumu alamadan uyandığım sabahlar, çok çalışmaktan kendimi ve yemek yemeyi unuttuğum günler, podcast yaparken başta kendi sesime alışamadığım o zamanlar ve aynada yüzüme yabancılaştığım o günler aklıma geldi. Buraya iliştireceğim şiir dizesi bile içinden çıktı!
Evet, kısaca demek istiyorum ki şehir bizim aynamız.
En sevdiğim kitapçının vitrininde kendi yansımamı görmeye devam etmek istiyorum.
"İstanbul İstanbul uzakta
İstanbul'a ateş etmeyiniz"
-Cemal Süreya, Tabanca
Üretim Kaydı, iki haftada bir salı günleri saat 17:00'de mail kutunuzda, ahâlîmizi genişletmek için bu linki sevdiklerinizle paylaşabilirsiniz. 💌
• 💌Öğretmen Ağı tarafından düzenlenen Yaratıcı Özgüven Festivali, yaratıcılığıyla cesaretini buluşturarak değişim yaratabileceğine inanan herkese sesleniyor. “Üretimin Kaydını Tutmak” etkinliğinde buluşalım mı?👇🏻
"Somut veya soyut, bir şeyler üretme sürecinde ortak nokta olarak her zaman kendimizden bir parçayı da sürece dahil ediyoruz. Üretim süreci tamamlanıp ortaya bir ürün çıkana dek, hatalar da bu sürecin eşsiz bir parçası oluyor. Peki, süreçteki hatalarımızın, sürece nasıl katkıları oluyor?"
“Üretimin Kaydını Tutmak” etkinliğinde, Üretim Kaydı’nı daha yakından tanıyacak, kültür ve sanat alanında üretmek ve üretim süreçleri üzerine sohbet edecek, üretme şevkimiz ve hata yapma korkumuz arasındaki ilişkiden bahsedeceğiz. Öğretmen Ağı Kolaylaştırıcı Ekibi’nden Fulden Ergen’in moderatörlüğünde gerçekleşecek etkinlik için 12 Mayıs Perşembe günü 19:00 - 20:00 saatleri arasında buluşalım. Etkinliğe buradan kayıt olabilirsiniz.
• Üretim Kaydı, Aşkınlık projesi vesilesi ile projenin sanatçılarından Aslı Alpar'a üretime dair sorular sordu. İşte o sorulardan ilki ve Aslı'nın yanıtı.




