Toplumsal Tarih

Prusya dışındaki Alman devletleri ise kendileri birliği kurmaya aday olacak kadar güçlü olmadıklarından, bağımsızlıklarını kaybetme endişesi taşımaktaydı. Bugünden bakarak anlamakta güçlük çekeceğimiz bir gerçek o dönemde birçok Alman devletinde birliği savunmanın bir suç teşkil etmesidir.

Alman Birliği’nin Kuruluşunun Toplumsal Dinamikleri

Görünen o ki kral(içe) unvanı 16. yüzyıldan beri Türkçede bulunmaktadır. Sadece yabancı hükümdarlar için kullanıldığının altını çizelim. Hiçbir zaman Osmanlı padişahlarının veya daha eski Türk hükümdarlarının unvanları arasında kral(içe) yer almamıştır.Sondaki +içe ekine bir aşinalığımız vardır, imparatoriçe, tanrıça, çariçe, ve kraliçe gibi.Bu son ek, kraliçe kelimesinin kendisi gibi, bir Güney Slav dilinden geçmiştir Türkçeye. Bu Güney Slav dilinin Sırp-Hırvatça olması <a fr-original-style="" href="https://www.nisanyansozluk.com/kelime/kral" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">muhtemeldir</a>.Osmanlı Türkçesinde +içe eki, dişilleştirme eki olarak karşımıza çıksa da, kökeninde tam olarak böyle değildir. Sırp-Hırvatçada hatta Slav Anadilinde bile +iça +ица&nbsp;eki küçültme ekidir, Türkçe +cık/+cik gibi. Slav dillerinde +iça&nbsp;olan ek, Türkçe ses uyumunda göre uygun kelimelerde incelip +içe şeklini almıştır.Peki Sırp-Hırvatça král&nbsp;unvanı nereden gelmiştir? Bir özel isimden türemiştir desek inanır mısınız? M.S. 800-1806 yılları arasında Kıta Avrupası’nın merkezinde bulunan devletin, Kutsal Roma İmparatorluğu’nun ilk hükümdarı, “Pater Europae – Avrupa’nın Atası” gibi lakaplar ile de bilinen Frenk asıllı Şarlman’dır.Türkçede bilinen adıyla Şarlman, Fransızca&nbsp;aynı okunuşa sahip Charlemagne isminden gelmiştir. Latince Carolus Magnus yani “Yüce Karolus” olarak da yazılan isim, günümüz Almancasında Karl der Große&nbsp;“Yüce Karl” <a fr-original-style="" href="https://en.wikipedia.org/wiki/Charlemagne" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">anlamındadır</a>.Kıta Avrupası’nda, özellikle Batı Avrupa tarihyazımı açısından Şarlman öylesine büyük bir yere sahiptir ki, birçok Avrupa dilindeki hükümdar unvanı onun adından türemiştir:Çekçe král, Slovakça kráľ, Macarca király, Litvanca karalius, Letonca karalis, Rusça korol король, Makedonca kral крал, Bulgarca kral крал, Sırp-Hırvatça král краљ, ve tabii ki muhtemelen bu sonuncu üzerinden Türkçe kral.Karl özel isminin kökü Germen Anadili *karlaz, *karilaz “adam” biçimine kadar takip <a fr-original-style="" href="https://en.wiktionary.org/wiki/Karl#German" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">edilebilmiş</a>. Bu açıdan bir Alman için çocuğuna Karl adı vermek Türkçe Adem adı vermeye benziyor olabilir. Bir başka yabancı hükümdar unvanı olarak çar(içe) ve Türkiye ile bağlantısından <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/i/kayserili-sezar" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">bahsetmiştik</a>. Bazı kaynaklarda “prenses, kraliçe” anlamlarına eşdeğer olarak verilen Türkçe Ece ismi ise, Eski Türkçe eçe “abla” kelimesinden türemiştir. Nişanyan nihai kökü çocuk dili <a fr-original-style="" href="https://www.nisanyansozluk.com/kelime/ece" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">olarak verir</a> ve Eski Türkçe eçi / eçü kökünün ata, ağa isimleri ile kökdeş olduğunu ileri sürer. Özellikle özel isimlerden türeyen kelimelerin hikayesi genellikle ilgi çekici oluyor. Açıkçası ben bu hikaye karşısında bakaKarldım ...<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Kelime Köşesi'nden Ata LeblebiciInstagram'da <a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/kelime_kosesi/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">@kelime_kosesi</a>

Şarlman ile ilgili hikayeler