<span fr-original-class="customBullet" fr-original-style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block;" style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block; box-sizing: border-box;">•&nbsp; Maymunlar evcilik oynuyor: Johns Hopkins Üniversitesi araştırmacıları, maymunların da insanlar gibi rol yapma ve hayal kurma yeteneğine sahip olduğunu ortaya koydu; yavru şempanzelerin de sopalarla veya annelerinin taklitlerini yaparak oyun oynadığı gözlemlendi.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ayrıntılar:&nbsp;Deneylerde 43 yaşındaki bonobo Kanzi, hayalî meyve suyu dolu fincanlarla çay partisi benzeri oyunlar oynadı ve oyuna dahil edilen nesneleri doğru şekilde tanıyabildi; bu, maymunların zihinsel yaşamının “burada ve şimdi” ile sınırlı olmadığını gösteriyor.</li></ul>

Angst

Aposto Gündem

• Yavru maymun Punch: Terk edilen yavru maymun Punch, annesinden ayrı kaldıktan sonra yanında bulunan peluş oyuncağı annesi sanarak ona sarıldı.<ul><li>Punch, annesiz kalmasının ardından peluş oyuncağa fiziksel temas kurarak güven aradı.</li></ul>

Canlı Gündem

1965 yılında Japon maymunları hakkında yazılan bir makaleden bahsedeceğiz önce. Makale maymunların topladıkları tatlı patatesleri yemeden önce su ile yıkadıklarını anlatıyordu. Primatologlar için çok önemli olan bu makalenin 50. Yılı şerefine düzenlenen konferansta bir devam çalışmasından bahsedildi.Aynı bölgede aynı tür maymunları gözlemleyerek yapılan bu yeni çalışmada maymunların artık tatlı patatesleri suda değil, deniz suyunda, yani tuzlu suda yıkayarak yedikleri görülmüş. Tuzlu suda yıkanan patateslerin daha lezzetli olduğunu fark etmişler.<img src="https://images.aposto.com/2021/11/5/1639143806401.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.67" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Görsel: Daily MailPeki tatlı patatesi yemeden önce yıkama davranışı nasıl öğreniliyor; bir maymundan tüm maymun toplumuna nasıl yayılıyor?Bu yayılımı teorize eden <a fr-original-style="" href="https://link.springer.com/article/10.1007/s10329-015-0492-0" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">açıklama</a> şöyle: bir kültürel davranışın üç özelliği var: ortaya çıkma, yayılma ve değişme. Maymun Imo tatlı patatesi suda yıkamayı akıl eden ilk birey. Imo’nun annesi ve kardeşleri ondan görerek yıkamaya başlıyorlar. Ardından Imo’dan daha genç olan maymunlar bu davranışı benimsiyor. Böylece topluluktaki tüm maymunlar patatesleri yıkamaya başlıyorlar. Patates yıkayan birey sayısı 100’e eriştiğinde kritik noktaya geliniyor: davranış aniden diğer tüm maymun topluluklarına, deniz ötesine, farklı bölgelerde yaşayan maymun topluluklarına yayılıyor. Buna 100. maymun efekti deniliyor. Enteresan ve umut verici. İnsanlarda da geçerli mi acaba?

Jurnal

Patti Smith, 2019 çıkışlı Maymun Yılı kitabına pandemi sonrası eklediği bölümü şu cümleyle açtı: "Bir son söze bu son sözü yazarken siz onu okuduğunuzda artık hükümsüz olabileceğinin pekâlâ bilincindeyim. Yine de her zaman olduğu üzere, geçerli bir amacı olsun olmasın, gerçekle kurmacayı, rüyayı, içten umutları harmanlayarak kendimi yazmaya, sonrasında eve dönüp bir zamanlar babamın olan masanın başına geçerek yazdıklarımı temize çekmeye kendimi mecbur hissediyorum.“ Geçtiğimiz hafta hüzünlü bir hoşça kal ve tekrar görüşme umuduyla tamamladığım Maymun Yılı, bana bir kez daha Patti Smith’in anın içinden samimi ve akıcı metinsel anlatım çıkartabilme sihrini gösterdi. Onun iç sesiyle uzun süre sessiz kaldığım, tek taraflı görünen bol paylaşımlı bir sohbete konuk oldum.Tam içinden çıkardıklarını bir arada görmeyi, bugününden yaratmayı seven sanatçıları düşündüğüm sırada Kate NV ile tanıştım. 10 gün boyunca tek başına stüdyoya kapanarak yarattığı <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwMDg2YzY2ZWQzYzM4MDAwNjQ2YzU2NiZ1c2VyPTVlNzRlYzJjZTMwMTllNjBlOWMxYzQxYiZhdXRob3I9NWVkOGYwNmZhMGJmNDQxYzI1M2Q0MTA2JnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRm9wZW4uc3BvdGlmeS5jb20lMjUyRmFsYnVtJTI1MkYxR21kTkNIOWx2WXpuMFpndEc4TXBhJTI1M0ZzaSUyNTNEazljdWc2ZmxSNkttMnhTdnItUjNfZw=="">Room For The Moon</a> kaydı için “Bu sadece benim kodlama ve arkadaş bulma yolum. Görünüşe göre bu albümü çok yalnızken benzer düşünen insanları bulmak için yapmıştım.” sözlerini kullanan Kate NV, müzik üretirken kalbine ve kulaklarına güvenen sanatçılardan. “Merak her zaman kazanır. Hayatımı iki kelimeyle tarif etmem gerekirse bu, “neden olmasın” olurdu.” diyen prodüktör, şarkıcı, söz yazarı, besteci ve tasarımcı Kate Shilonosova’nın solo projesi Kate NV ile yarattığı avangart pop evrenini daha yakından tanımakta fayda var.<figure class="image"><img src="https://images.aposto.com/images-2021-01-20T17:46:09.361Z.jpeg" alt="Kate NV"><figcaption>Kate NV</figcaption></figure><hr>Sovyet masallarıyla geçen bir çocukluk: Kendini ürettikleriyle görünür kılan, hiç denenmemişin etrafında utangaç varlığını sınayan sanatçıları tanımaya çalışırken ilk durağım hep çocuklukları olur. Keşke yönetmen Ferdinand Zecca’nın 20. yüzyılın hemen başındaki Bir Cinayetin Öyküsü filminde karakterin başının üzerinden geri dönüşüyle beyaz perdeye kattığı zamansal atlamayı ben de metinsel olarak gerçekleştirebilseydim ve sizleri 80’li yılların sonuna, Tataristan'ın başkenti Kazan’a götürebilseydim. Neyse ki Kate NV’nin o güne dair “90’lı yıllarda 70'ler ve 80'lerden filmler izleyerek büyüdüm. Annem o dönemin Sovyet masallarının büyük bir hayranıydı. Bu filmler her zaman güzel müziklerle donatılmış çılgın hayalî dünyalar hakkındaydı. Annem, gözlerime ve kulaklarıma hitap eden her şey hakkında çok dikkatli ve seçiciydi." sözleriyle büyüdüğü ortamı belirginleştirmek mümkün. Hâlihazırda yaratma güdüsünü "Her şey hayal gücüyle, kendinize bir çocuk gibi davranmakta ve objelerde saklı olan sihri görmekle ilgili.” cümlesiyle açıklayan Kate NV’nin müzikle olan ilişkisini sevdiğim her şeyin tuhaf birleşimi olarak tanımlayabilirim.Yeniden eve dönmek: Müzikle ilgili erken anılarına 2012 yılında bir grup arkadaşıyla birlikte DJ’lik yaparak başlayan Kate NV, aynı dönemde Kraftwerk’in önderlik ettiği techno-pop’un yanı sıra Haruomi Hosono ve Ryuichi Sakamoto’nun yarattığı seslerin ışıltısıyla tanıştı. 2014 yılında Tokyo’da gerçekleşen Red Bull Müzik Akademi’ye davet alan Kate NV, burada geçirdiği iki haftada Japonya müzik kültürüyle ilişkisini derinleştirdi. “Evime gelmiş gibiydim. Annemin bana verdiği eski kitaplar, çizimler, dinlettiği müzikler ve izlediğim filmler, hepsi 80’lerin Japon müziğiyle aynı atmosfere sahipti. Önemli olan bu müzik türü sayesinde çocukluğuma hitap edebilmem. İçinde büyüdüğüm dünyanın yeniden yaratılması gibiydi." sözlerinde Kate NV’in müzikle kurduğu bağa dair pek çok iz var. Seslerin üzerinde oluşturduğu hâkimiyete izin veren Kate NV, daha en baştan kendini türlerden bağımsız hâle getirdi. Kuralları her zaman müziğin belirlediğine inandığı için tek isteği, dinleyecinin kendi ruh hâlini hayal etmesi ve kendi gerçekliğini algılaması oldu.<figure class="image"><img src="https://images.aposto.com/images-2021-01-20T17:45:06.108Z.jpeg"><figcaption>Kate NV</figcaption></figure><hr>Ay Savaşçısı: Süper kahramanımızın (Kate NV’in en sevdiği ve en çok ilham aldığı çizgi filmin Sailor Moon - Ay Savaşçısı olduğunu not düşeyim) müzikal evinden bahsettikten sonra bunun fiziksel karşılığına da değinmekte fayda var. Moskova, Kate NV için otoriter baskının ve görülebilen sınırların başkenti olsa da aynı zamanda haddini aşmanın amaca bağlanabildiği bir oyun alanı. Bu sadece Kate NV adına değil, kendisini dâhil ettiği genç jenerasyon için de öyle. Yıllardır popüler kültürün etkisinde olan Moskova müzik sahnesi, nihayet gözünü ABD'den ayırdı. Bu sayede gitar ve elektronik seslerin merkezde olduğu bağımsız ve özgün bir sahne oluştu. Kate NV’nin zihnindeki sesleri dışa vurması da bu sahnenin içinde yer alan post-punk grubu Glintshake ve doğaçlama teorilerine dayalı deneysel müzik topluluğu Moscow Scratch Orchestra ile başladı.<figure class="image"><img src="https://images.aposto.com/images-2021-01-20T17:44:57.424Z.jpeg" alt="Kate NV - Room for the Moon"><figcaption>Kate NV - Room for the Moon</figcaption></figure><hr>İçinde biriken sesler: İlham aldığı müzisyenler listesinin en başında John Cage’i yerleştiren Kate NV, her zaman onun müzikte beklenmedik şeylerle nasıl başa çıkılabileceğine dair tavsiyelerine ve rastgeleliği algılayıp kabul etme yöntemlerine kulak verdi. Bu da onun içindeki sesleri biriktiği vakit Kate Shilonosova’dan Kate NV’ye dönüşümünü sağladı. İlk olarak 2016 yılında melodiye dayalı synth-pop ekseninde dolanan Binasu isimli bir albüm yayımlayan Kate NV, iki yıl sonra bu sefer yeni seslerin peşine düştüğü ve minimal atmosfer müziğinin hâkim olduğu для FOR kaydıyla çıkageldi. Bu albümünün ardından tüm favori ekipmanlarını bir araya getiren Kate NV, bir buçuk yıl boyunca doğaçlama performanslar sergiledi. Amacı bir sonraki albümünün sınırlarına ulaşmaktı. Tüm denemelerden sonra yeni albüm çalışmalarına Stockholm’deki Elektronmusikstudion’da devam etme kararı veren Kate NV, stüdyoda tek başına geçirdiği 10 günün ardından amacına ulaştı. "Bu albümü bitirirken oldukça yalnızdım. Hayatımda arkadaşlarım olmadığını hissettiğim bir andı. Neden bilmiyorum. Bu gerçekte doğru değil, arkadaşlarım var. Fakat o anda kendimi tamamen yalnız hissettim.” sözleriyle o döneme dair hislerini açıklayan Kate NV, sonuç olarak ortaya 70’ler/80'lerin Rusya ve Japonya'sındaki çocuk masallarını masumca melodilerle yeniden canlandıran 10 şarkı kaydetti. Geçtiğimiz yıl temmuz ayında Room for the Moon isimli bir albümle gün yüzüne çıkan bu şarkılar, artık sadece Kate NV’nin değil, onun yalnızlığında kendini bulan tüm dinleyecelerin de birer arkadaşı. Tıpkı Patti Smith’in yazdığı kelimelere eşlik eden sessiz kalabalıklar gibi…Bu zamana kadar Keşif Sahnesi’ne konuk olan sanatçıların yer aldığı Spotify çalma listemize&nbsp;<a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwMDg2YzY2ZWQzYzM4MDAwNjQ2YzU2NiZ1c2VyPTVlNzRlYzJjZTMwMTllNjBlOWMxYzQxYiZhdXRob3I9NWVkOGYwNmZhMGJmNDQxYzI1M2Q0MTA2Jmlzc3VlPTVmZmVkNWFhNDdmMjJhMDAwNzI5NTg3YSZwdWJsaXNoZXI9NWVkM2VjZDZjNWE4NmNjZDFlMjRjYTRhJm5ld3NsZXR0ZXI9NWVjMTgzZmZkNDkzOGIyMTFhMmRkNDJiJnN1YnNjcmliZXI9NWU3M2ViNzVlMzAxOWU2MGU5YzEyMTM4JnNvdXJjZT1lbWFpbCZ1cmw9aHR0cHMlMjUzQSUyNTJGJTI1MkZvcGVuLnNwb3RpZnkuY29tJTI1MkZwbGF5bGlzdCUyNTJGMGl3S2JuRnpNcW8ySTljR1h0MGhkVCUyNTNGc2klMjUzREsxaV9zX3ZhVGN5TDhVMFBrZWlOekE="">buradan</a>&nbsp;ulaşabilirsiniz.

Maymun ile ilgili hikayeler