• ABD zirvesi: ABD Başkanı Donald Trump, 8 Ağustos'ta Azerbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ı Beyaz Saray'da barış anlaşması müzakereleri için ağırladı.<ul><li>Zirvede, Azerbaycan'ı Nahçıvan üzerinden Türkiye'ye bağlayacak Zengezur Koridoru hakkında kararlar alınması bekleniyor.</li><li>ABD'li yetkililer, zirvede bir çerçeve anlaşmasının imzalanacağını ve Zengezur Koridoru'nun işletme hakkının ABD'ye verileceğini açıkladı.</li><li>Anlaşmanın, Minsk Grubu'nun ortadan kaldırılmasını da içereceği belirtildi; bu grup, 1992'deki Dağlık Karabağ savaşından sonra barış sağlamak amacıyla kurulmuştu.</li><li>Türkiye, zirveden çıkacak sonuçlarla 30 yıldan sonra Ermenistan ile sınırlarını açma fırsatı bulabilir ve yeni ticaret pazarlarına erişim sağlayabilir.</li></ul>

Canlı Gündem

• Dağlık Karabağ'da ABD'nin ara buluculuğuyla pazartesi başlamak üzere ilan edilen üçüncü ateşkesin üzerinden çok geçmeden, taraflar birbirlerini ateşkesi ihlal etmekle <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmOTZlYTY4MTNlOTc5MDAwNzUyNmUwNCZ1c2VyPTVlMzlkMTZjZGRkZjgxNDc5Zjg0ZDU5YiZhdXRob3I9bnVsbCZ1cmw9aHR0cHMlMjUzQSUyNTJGJTI1MkZ3d3cuYmJjLmNvbSUyNTJGbmV3cyUyNTJGd29ybGQtZXVyb3BlLTU0Njg2Mjg0"">suçladı.</a><ul><li>Aliyev: Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Minsk Grubu'nun eş başkanı olan ülkeleri işaret ederek "Tüm imkânlarını bize karşı seferber ettiler. Ara bulucu tarafsız olmalıdır, tarafsız değilse ara buluculuktan imtina etsin." dedi. ABD, Rusya ve Fransa'yı "Ermenistan'ı kurtarmaya çalışmakla" suçlayan Aliyev, Türkiye'ye ait F-16 uçakların "dışarıdan bir saldırı gerçekleşirse" kullanılabileceğinin sinyalini <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmOTZlYTY4MTNlOTc5MDAwNzUyNmUwNCZ1c2VyPTVlMzlkMTZjZGRkZjgxNDc5Zjg0ZDU5YiZhdXRob3I9bnVsbCZ1cmw9aHR0cHMlMjUzQSUyNTJGJTI1MkZ3d3cuYWEuY29tLnRyJTI1MkZ0ciUyNTJGYXplcmJheWNhbi1jZXBoZS1oYXR0aSUyNTJGYXplcmJheWNhbi1jdW1odXJiYXNrYW5pLWFsaXlldi1kaXNhcmlkYW4tYmlyLXNhbGRpcmktZ2VyY2VrbGVzaXJzZS1vLXphbWFuLXR1cmstZi0xNmxhcmktZ29yZWNla2xlciUyNTJGMjAxOTQ2Ng=="">verdi.</a></li></ul>

Aposto Gündem

• Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, "Azerbaycan ile Ermenistan’ın, Türkiye’nin de olduğu Minsk Grubu çerçevesindeki müzakerelerle çözüme ulaşması gerekiyor" açıklamasında <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmOWIwMDFhYTdmYjZhMDAwOGM3MjJiMyZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9bnVsbCZ1cmw9aHR0cHMlMjUzQSUyNTJGJTI1MkZ0ci5ldXJvbmV3cy5jb20lMjUyRjIwMjAlMjUyRjEwJTI1MkYyOSUyNTJGcHV0aW4tZGFnbC1rLWthcmFiYWctZGFraS1jYXQtc21hbGFyLXNvbmxhbmQtcm1hay1pY2luLXlhcC1sYWNhay1tdXpha2VyZWxlcmRlLXR1cmtpeWUtZGUt"">bulundu.</a><ul><li>Arka plan: Cumhurbaşkanı Erdoğan daha önce Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki Dağlık Karabağ sorununun barışçıl şekilde çözülmesi amacıyla kurulan Minsk Grubu'nun çözüm sağlayamadığı eleştirisinde bulunmuş, Rusya'ya birlikte çalışma önerisi yapmıştı.</li></ul>

<figure class="image"><img src="https://images.aposto.com/images-2020-11-12T19:37:05.926Z.png" alt="İllüstrasyon: Ece Tugay"><figcaption>İllüstrasyon: <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmYWQ0MmIyOTZjNzUwMDAwN2NkM2VlZiZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWY5ODgzMmQ1MDM5NjQwMDA2ZmIxNjUxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5pbnN0YWdyYW0uY29tJTI1MkZlY2NldHUlMjUyRg=="">Ece Tugay</a></figcaption></figure>Dağlık Karabağ bölgesinde Ermenistan ve Azerbaycan kuvvetleri arasında 27 Eylül’de başlayan savaş, Ermenistan’ın teslim olmasıyla son buldu. Azerbaycan halkı tarafından savaşın sonucu büyük bir coşkuyla karşılanırken, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin aracılığıyla barış anlaşması imzalamak için diplomatik masaya oturdu.<figure class="image"><img src="https://images.aposto.com/images-2020-11-12T14:08:16.987Z.png" alt="Çatışmaların yaşandığı bölgeler - Kaynak: Sözcü"><figcaption>Çatışmaların yaşandığı bölgeler - Kaynak: Sözcü</figcaption></figure><ul><li>Neler olmuştu: Hem Azerbaycan ve Ermenistan yönetimlerinin hem de etnik kimliklerin birbirine karıştığı bir bölge olan Dağlık Karabağ'daki sorun, Sovyetler Birliği’nin yıkılmasıyla oluşan iktidar boşluğunda iki tarafın da birbirine karşı silahlanmasıyla alevlendi. Yükselen gerginlik sonucunda 1992 yılında Ermenistan kuvvetleri Dağlık Karabağ bölgesindeki Hocalı kasabasının giriş ve çıkışlarını kapatarak kasabadaki Azeri sivilleri toplu şekilde öldürdü, bir kısmını da yaralı bıraktı. Tarihte Hocalı Katliamı olarak bilinen bu olayın ardından 1994’te bir ateşkes anlaşması imzalanmasına rağmen, yıllar içinde iki taraf da bu anlaşmayı çiğnedi. İçlerinde Birleşmiş Milletler, Minsk Grubu (Fransa, ABD ve Rusya’nın oluşturduğu bir grup) ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’nın (ESCO) da bulunduğu uluslararası kurumların bölgedeki sorunu çözmeye yönelik girişimleri oldu. Öte yandan, günümüze kadar söz konusu ateşkes anlaşması dâhil iki taraf arası düşmanlığı ve sorunu diplomatik masaya yatırabilen bir girişim olmadı. &nbsp;</li><li>Dönüm noktası Şuşa: Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 8 Kasım günü Dağlık Karabağ’ın Şuşa kentinin Azerbaycan kuvvetleri tarafından ele geçirildiğini duyurdu. Cumhurbaşkanı Aliyev’in “Şuşa bizimdir, Karabağ bizimdir,” açıklamasının ardından Bakü’de ve Azerbaycan’ın diğer şehirlerinde vatandaşlar haberi sokaklara dökülerek kutladı. Gösterilen bu sevince karşılık Ermenistan yetkilileri önce yenilgiyi reddetti ve çatışmaların sürdüğünü, Azerbaycan kuvvetlerin bölgede yönetimi ele geçirmediklerini dile getirdi. Ermenistan Savunma Bakanı Yardımcısı’nın Danışmanı Grişa Ağacanyan, Aliyev’e “Şuşa ayaktadır ve ayakta kalacak. Yaşasın şanlı ordumuz!” cevabını verdi. Fakat birkaç saat sonra bölgede Azerbaycan kontrolünün sağlandığı duyuruldu ve Ermenistan teslim oldu. Böylece, 27 Eylül’den beri devam eden savaşta Azerbaycan 1990’larda kaybettiği toprakların büyük bir kısmının kontrolünü tekrar elde <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmYWQ0MmIyOTZjNzUwMDAwN2NkM2VlZiZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWY5ODgzMmQ1MDM5NjQwMDA2ZmIxNjUxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5hbGphemVlcmEuY29tJTI1MkZuZXdzJTI1MkYyMDIwJTI1MkYxMSUyNTJGOSUyNTJGZXRobmljLWFybWVuaWFucy1jb25maXJtLWxvc3Mtb2Ytc2h1c2hhLXRvLWF6ZXJpLWZvcmNlcw=="">etmiş oldu</a>. Rusya’nın arabuluculuğuyla ateşkes anlaşması ve barış anlaşması imzalandı. &nbsp;</li><li>Ermenistan’da muhalefet: Anlaşmalar dâhilinde Azerbaycan’ın kontrolü ele geçirdiği bölgelerden ve bazı ek bölgelerden kuvvetlerini geri çekmeyi kabul eden hükümete tepki gösteren Ermenistan halkı, parlamento binası önünde “Pes etmeyeceğiz!” sloganları atarak toplandı ve anlaşmaya bizzat imzayı atan Ermenistan Başbakanı Paşinyan’ın ofisini yağmaladı. Tepkilere karşılık Paşinyan, teslim olma kararının uzman kişiler tarafından yapılan derin bir analiz sonrası verildiğini belirtti ve “Bu bir zafer değil; fakat kendimizi yenilmiş saymadığımız sürece bir yenilgi de yoktur,” şeklinde konuştu. Ülkedeki 17 siyasi parti ortak bir bildiri yayınlayarak büyük bir miting <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmYWQ0MmIyOTZjNzUwMDAwN2NkM2VlZiZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWY5ODgzMmQ1MDM5NjQwMDA2ZmIxNjUxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5zb3pjdS5jb20udHIlMjUyRjIwMjAlMjUyRmR1bnlhJTI1MkZwYXNpbnlhbmEta290dS1oYWJlci1tdWhhbGVmZXQtY2FncmkteWFwdGktZXJtZW5pbGVyLXNva2FnYS1jaWtpeW9yLTYxMTk5NTIlMjUyRg=="">yapacaklarını duyurdu</a>. &nbsp;</li><li>Şimdi ne olacak? Çatışmaksızın kazanılan toprakların Azerbaycan’a verdiği mutluluk bir yana dursun, savaşın sona ermesiyle başlayan diplomatik süreç beraberinde Türkiye-Rusya-Azerbaycan üçgeninde daha kritik kararlara yol açacak gibi duruyor. 9 maddelik anlaşmanın en çarpıcı özelliği, Ermenistan’ı Azerbaycan’a ve Azerbaycan’ın batısındaki komşulara (Nahçıvan, İran ve Türkiye) bağlayacak olan ulaşım bağlantıları kurulacak olması. Haritada görüldüğü gibi Azerbaycan Laçin koridorunu, Ermenistan da Zengezur koridorunu açık tutarak geçişi sağlayacak, bölge güvenliğinde de Rusya barış gücü askerleri <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmYWQ0MmIyOTZjNzUwMDAwN2NkM2VlZiZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWY5ODgzMmQ1MDM5NjQwMDA2ZmIxNjUxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5hYS5jb20udHIlMjUyRnRyJTI1MkZhemVyYmF5Y2FuLWNlcGhlLWhhdHRpJTI1MkZhemVyYmF5Y2FuLXZlLWVybWVuaXN0YW4tZGFnbGlrLWthcmFiYWdkYS1hbmxhc21heWEtdmFyZGklMjUyRjIwMzc4NjA="">görev alacak</a>. &nbsp;</li><li>Jeopolitik çekişme: Bir diğer önemli soru işareti, anlaşma dâhilinde bölgede Rusya askerlerinin yanında Türk Silahlı Kuvvetleri'nin de bulunup bulunmayacağı. Aliyev, TSK’nın da bölgede görevli olacağını belirtmişti fakat Putin, anlaşma gereği Dağlık Karabağ'da Rusya barış gücü askerleri dışında asker konuşlandırılmayacağını; Türkiye'nin bölgede gözlemci konumunda olacağını <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmYWQ0MmIyOTZjNzUwMDAwN2NkM2VlZiZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWY5ODgzMmQ1MDM5NjQwMDA2ZmIxNjUxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5yZXV0ZXJzLmNvbSUyNTJGYXJ0aWNsZSUyNTJGdXMtYXJtZW5pYS1hemVyYmFpamFuLXR1cmtleSUyNTJGZXJkb2dhbi1zYXlzLXR1cmtleS1ydXNzaWEtdG8tbW9uaXRvci1rYXJhYmFraC1jZWFzZWZpcmUtaWRVU0tCTjI3UjFDUA=="">ifade etti</a>. Anlaşmaya göre en az beş yıl bölgede kalacak olan Rusya barış gücünün görev süresi uzatılabilecek. Putin böylelikle şimdilik bölgenin dışındaki ateşkes gözlem merkezinde yer alacak TSK birliklerini dışarıda tutmuş oldu. İmzalanan anlaşma, bölgenin jeopolitik yapısında Rusya ve Türkiye’nin beraber söz sahibi olduğunu yansıtsa da Putin’in güç merkezini korumaya kararlı olduğu görülüyor.</li></ul>

Minsk Grubu ile ilgili hikayeler