NATO Liderler Zirvesi, bu yıl Litvanya’nın başkenti Vilnius’ta 11-12 Temmuz'da gerçekleştirildi. Zirvede ele alınması beklenen her konu masaya yatırıldı. İsveç'in NATO üyeliği, Ukrayna-NATO Konseyi, savunma harcamalarının artırılması gibi konuların gündeme geldiği zirvede liderlerin ikili görüşmelerinin ardından yapılan açıklamalar da dikkat çekti. Zirvenin ardından ortak bildiri yayımlandı.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bildiride neler yer aldı?&nbsp;</h2><a fr-original-style="" href="https://tr.euronews.com/2023/07/11/nato-bildirgesi-rusya-avrupa-atlantik-bolgesine-dogrudan-tehdit" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">NATO bildirisinde</a>, Rusya'yla ilişkiler, terörle mücadele ve Ukrayna'nın NATO üyeliği konularına yer verildi. Bildiride&nbsp;Rusya'ya ilişkin olarak "Müttefiklerin güvenliğine ve Avrupa-Atlantik bölgesindeki barış ve istikrara yönelik en önemli ve doğrudan tehdittir" ifadelerine yer verildi. NATO ile Rusya ilişkilerine ilişkin riski minimize etmek, gerginliği azaltmak ve şeffaflığı artırmak için Rusya ile iletişim kanallarının açık tutulacağı bildirildi.Çin değerlendirmesi: Bildiride Çin'in "iddialı ve cebrî" politikalarının NATO'nun çıkarlarına, güvenliğine ve değerlerine karşı zorluk oluşturduğu ifade edildi. "Çin ile karşılıklı şeffaflığı da içerecek şekilde yapıcı çalışmaya açık olmayı sürdüreceğiz" ifadelerinin yer aldığı metinde, Çin ve Rusya arasındaki stratejik ortaklığın derinleşmesine de dikkat çekildi. BMGK'nin daimi üyesi olduğu vurgulanan Çin'in Rusya'nın işgalini kınaması ve Rusya'ya silah desteğini kesmesi talep edildi.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Yine bir bilinmezlik: Ukrayna</h2>Zirveye ilişkin en çok tartışılan konulardan biri Ukrayna'nın NATO'ya üyeliğine ilişkin yapılacak açıklamaydı. Hatta Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, NATO'nun Kiev'e, ittifaka katılım için bir takvim vermemesini "absürt" diye nitelendirmişti. Bildiride "Ukrayna'nın geleceği NATO'dadır" ifadeleri kullanılsa da birliğe katılım sürecine ilişkin herhangi bir zaman çizelgesi sunulmadı. Ukrayna'nın katılımı için yerine getirmesi beklenen koşullar da bildiride belirtilmedi.&nbsp;NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg'in de dile getirdiği "Müttefikler hemfikir olduğunda ve koşullar yerine getirildiğinde Ukrayna'yı ittifaka katılmaya davet edeceğiz" ifadesi bildiride de yer aldı.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Neden?&nbsp;Ukrayna'nın işgal devam ederken birliğe üye olması, NATO topraklarında savaş olması ve bir müttefikin saldırıya uğraması anlamına gelecek. Kuruluş anlaşmasında yer alan&nbsp;"bir müttefike yapılan saldırı, tüm müttefiklere yapılmış sayılır"&nbsp;ifadeleri nedeniyle birlik, Ukrayna'nın üye olması durumunda direkt Rusya ile çatışmaya girmiş olacak.&nbsp;</li></ul>Bildiride Ukrayna'ya diplomatik destek verildi. Kurulan NATO-Ukrayna Konseyi'ne ilişkin ise "Ukrayna'nın NATO ile daha fazla bütünleşmesini desteklemek için genişletilmiş bir destek paketi üzerinde anlaştık." ifadelerine yer verildi. Konseyin ilk toplantısını Zelenski "önemli bir&nbsp;güvenlik zaferi" olarak nitelendirmişti.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Yüzü gülen ülke: İsveç</h2>Zirveye "üyeliğe davet edilen ülke" sıfatıyla katılan İsveç, bir sonraki zirveye kadar "üye ülke" olma sinyalleriyle Vilnius'tan ayrıldı. İsveç'in birliğe katılımını onaylamayan Türkiye ve Macaristan'dan olumlu sinyaller alan İsveç'in birliğe katılımının en kısa zamanda gerçekleşmesi bekleniyor.&nbsp;İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg'ün zirve öncesi gerçekleştirdiği üçlü görüşmenin ardından Stoltenberg "Türkiye, İsveç'in NATO sürecini ilerletmeyi kabul etti"&nbsp;açıklamasında bulunmuştu.Cumhurbaşkanı Erdoğan açıklamasında Üçlü Daimi Ortak Mekanizma'nın yanı sıra İsveç'le bakan düzeyinde kurulmasına karar verilen İkili Güvenlik Mekanizmasıyla terörle mücadelede işbirliğini artıracaklarını belirtti. Erdoğan, Avrupa Birliği sürecinin altını çizerek şunları söyledi:&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9);" style="color: rgb(9, 9, 9); margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">"Ayrıca İsveç, ülkemizin Avrupa Birliği üyelik sürecine, ekonomimiz açısından kritik önemi haiz Gümrük Birliği Anlaşması'nın güncellenmesine ve vize serbestisine birlik üyesi sıfatıyla aktif destek verecek. Türkiye'ye uygulanan özellikle savunma sanayi alanındaki kısıtlamaların kaldırılması noktasında İsveç, üzerine düşeni yapmayı sürdürecek. Bu temel üzerinde yapılacak mütalaalara göre biz de İsveç'in katılımıyla ilgili sürecin bir sonraki safhasına geçeceğiz."</blockquote><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Ya Türkiye?&nbsp;</h2>Türkiye, Avrupa Birliği üyeliğine yönelik olumlu sinyaller kadar olumsuz sinyaller de aldı. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Türkiye’nin AB üyeliği&nbsp;meselesinin şu an gündemde üst sıralarda yer almadığını söyledi. Avrupa Birliği'ne giriş sürecine ilişkin Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada ise&nbsp;"ABD her zaman Türkiye'nin AB'ye üyelik isteğini desteklemiştir ve desteklemeye devam edecektir" denildi.&nbsp;Ayrıca zirve dönüşü gazetecilerin sorularını yanıtlayan Erdoğan, Türkiye'nin&nbsp;Avrupa Birliği ile ilişkilerinde yeni bir sürecin başlama ihtimaline ilişkin,&nbsp;"Avrupa Birliğinden göreceğimiz olumlu çalışmalar neticesinde biz de verdiğimiz sözleri hayata geçirmek için çalışmalara başlarız"&nbsp;dedi.Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın zirve öncesinde telefonda, zirvede ise yüz yüze ABD Başkanı Biden ile görüşmesinin ardından Biden'dan F-16'lara&nbsp;ilişkin olumlu sinyaller gelmesi de Türkiye için bir diğer gelişme sayılıyor. Hatta Cumhurbaşkanı Erdoğan F-16'lara ilişkin "Her zamankinden ben de daha umutluyum." diyor.Ayrıca, yaklaşık 16 ay sonra Yunanistan Başbakanı&nbsp;Miçotakis ile Erdoğan'ın bir araya gelmesi de zirvenin "olumlu" sonuçlarından biri olarak görülüyor. Türkiye'nin "yüzünü yeniden Batı'ya döndüğü" değerlendiriliyor.

Aposto Gündem

Litvanya’nın başkenti Vilnius’ta düzenlenen NATO Liderler Zirvesi, 12 Temmuz'da tamamlandı.

Vilnius Zirvesi: NATO lideri toplandı, hangi sonuçlar çıktı?

• Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin üzerinden iki ay geçerken Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres ile görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada "Devam eden askerî operasyona rağmen, diplomatik olarak anlaşmaya varabileceğimizi umduğumuzu bildirmek isterim. Müzakereler yapıyoruz, onları reddetmiyoruz."&nbsp;dedi.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Guterres'in açıklaması: BM Genel Sekreteri Guterres ise "Şu anda olanlardan derin endişe duyuyoruz. Ukrayna topraklarının istila edildiğine inanıyoruz."&nbsp;dedi. Guterres bugün Ukrayna'yı ziyaret edecek.&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">G-20 Zirvesi daveti:&nbsp;Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, G-20 Zirvesi'ne davet edildiğini açıkladı.&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Almanya'da anlaşma:&nbsp;Almanya'da koalisyon hükümetini oluşturan üç parti ile ana muhalefet partisinin, bugün Federal Meclis'te oylamaya sunulacak olan Ukrayna'ya verilen silah desteğinin ağır silahları içerecek şekilde genişletilmesi ve hızlandırılması hakkındaki yasa tasarısına destek verme konusunda anlaştığı açıklandı.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Putin'in uyarısı:&nbsp;Rusya Devlet Başkanı Putin, Ukrayna'da olanlara müdahaleyi doğrudan kendilerine yönelik bir müdahale olarak algılayacaklarını dile getirerek,&nbsp;"Dışarıdan biri Ukrayna’ya müdahale etmeye çalışırsa, yanıtımız yıldırım hızında olacaktır" dedi.&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Dostluk anıtı:&nbsp;Ukrayna'nın başkenti Kiev'de yer alan Ukrayna-Rusya dostluk anıtı dün yıkıldı.&nbsp;</li></ul>

Cumhurbaşkanı Erdoğan,&nbsp;dün Ukrayna'yı ziyaret etti ve Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky'le&nbsp;görüştü. İkilinin görüşmesinde öne çıkan iki başlık "Rusya ve Ukrayna arasındaki gerilim"&nbsp;ile "serbest ticaret anlaşması" <a fr-original-style="" href="https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-60238996" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">oldu</a>.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Ziyaret öncesi açıklamalar&nbsp;</h2>Erdoğan ziyaretinden önce havalimanında yaptığı açıklamada Rusya ve Ukrayna arasındaki gerilime yönelik "Stratejik ortağımız ve komşumuz Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini desteklediğimizi her platformda dile getiriyoruz. Bölgede güven ve barış ortamının tesisi amacıyla üzerimize düşeni yapmaya hazır olduğumuzu bir kez daha vurguluyorum." dedi.Ukrayna Savunma Bakanı Aleksey&nbsp;Reznikov da Erdoğan'ın ara buluculuk teklifini olumlu karşıladıklarını belirterek "Ukrayna barış görüşmelerini İstanbul'a veya Türkiye'de başka şehre taşımaktan memnuniyet duyar. Ancak Rusya da bunu kabul etmeli." şeklinde konuştu. Reznikov, Türkiye'yle yüksek askerî teknolojiler konusunu içeren bazı anlaşmalar yapılacağını bildirerek "Türkiye'yle, insansız hava araçlarının üretimi için fabrika ile pilot eğitim merkezi konusunda bir anlaşma imzalamayı planlıyoruz." ifadelerini kullandı.Öte yandan Cumhurbaşkanlığı'ndan yapılan açıklamada iki liderin 10'uncu Ukrayna-Türkiye Yüksek Düzeyli Stratejik Konseyi toplantısı için Kiev'de bir araya gelecekleri ve "stratejik ortaklık düzeyindeki ikili ilişkileri tüm boyutlarıyla gözden geçirerek iş birliğini daha da derinleştirme olanaklarını ele alacakları" aktarıldı.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Görüşmenin ardından&nbsp;</h2>İki lider görüşmenin detaylarını düzenledikleri basın toplantısında paylaştı. Erdoğan, Ukrayna ve Rusya arasındaki gerilimde Türkiye'nin üzerine düşeni yapmaya hazır olduğunu söyledi. Erdoğan "Krizin Ukrayna'nın toprak bütünlüğü ve uluslararası hukuk temelinde Minsk Anlaşmaları çerçevesinde barışçı ve diplomatik yöntemlerle sona erdirileceğine samimiyetle inanıyoruz."&nbsp;ifadelerini kullandı.&nbsp;&nbsp;Zelenskiy de serbest ticaret anlaşmasının onaylandığını duyururken savunma sanayini özellikle ele aldıklarını belirterek&nbsp;"Bugün imzaladığımız anlaşma, BAYKAR Makina İHA'larının Ukrayna'daki üretimini genişletecek."&nbsp;dedi.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bu sırada&nbsp;</h2>Ukrayna ve Rusya arasındaki gerilimle ilgili uluslararası gelişmeler de yaşandı.&nbsp;Erdoğan- Putin görüşmesi:&nbsp;Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in, Çin'e yapacağı ziyaretten sonra Türkiye'ye geleceği bilgisini paylaşan Erdoğan "Bu görüşmelerin ardından neyi nereye oturtacağımıza karar vereceğiz."&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.cumhuriyet.com.tr/dunya/son-dakika--erdogandan-ukrayna-ziyareti-oncesi-aciklamalar-1904845" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">dedi</a>. Erdoğan'ın açıklamasından kısa süre sonra Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov konuya ilişkin "Henüz kesin bir tarih yok. Bunun mümkün olduğu kadar erken gerçekleşeceğini umuyoruz." açıklamasını <a fr-original-style="" href="https://www.cumhuriyet.com.tr/dunya/kremlin-sozcusu-peskovdan-erdogan-putin-gorusmesine-yonelik-aciklama-1904903?utm_medium=Slider%20Haber&utm_source=Cumhuriyet%20Anasayfa&utm_campaign=Slider%20Haber" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">yaptı</a>.Takviye asker: Rusya, ABD Başkanı Joe Biden'ın yaklaşık 3 bin ABD askerinin Doğu Avrupa'ya konuşlandırılmasını onaylamasını kınadı. Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Aleksandr Gruşko, bunun "gerilimi artıracak yıkıcı ve meşru gösterilemez bir adım olduğunu ve siyasi çözüm alanını daralttığını"&nbsp;söyledi.&nbsp;Ortak tatbikat: Rusya ve Belarus'un, Ukrayna'nın kuzey sınırına yakın bölgelerde 10-20 Şubat arasında ortak tatbikatlar düzenleyeceği duyuruldu. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg tatbikat için bölgeye giden Rusya askeri sayısının 30 bini bulabileceğine dikkat çekti.Görüşme trafiği: Birleşik Krallık Başbakanı Boris Johnson'ın, Putin'e "Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesinin 'trajik' olacağı uyarısında bulunduğu" aktarıldı. İki liderin gerilimin artmasının kimsenin çıkarına olmadığı konusunda uzlaşmaya vardığı belirtildi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Biden'la olası bir saldırı hâlinde atacakları adımları görüşmek üzere bir telefon görüşmesi yaptı. Liderler, "Ukrayna'nın toprak bütünlüğü ve egemenliğine olan desteklerini" yineledi.Son durum:&nbsp;Rusya, Ukrayna sınırına asker göndermeye başladığı dönemden bu yana işgal planı olmadığını dile getirirken Ukrayna'nın NATO'ya yaklaşmasını da onaylamadığına işaret ediyor. ABD ise NATO'ya katılmak isteyen ülkeleri geri çevirmeyeceklerini belirtmesinin yanı sıra Rusya'nın hamlelerini "işgal hazırlığı"&nbsp;olarak değerlendiriyor. Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba da son durumu şu cümlelerle yorumluyor:&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9);" style="color: rgb(9, 9, 9); margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">"Rusya'nın henüz geniş çaplı bir işgal hareketine hazır olduğunu gösteren bir kanıt yok. Aynı zamanda diplomasi sonuç vermeye başladı. Tabi bu, rahatlayabileceğimiz ve en kötü ihtimalin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor."</blockquote>

Ukrayna- ile ilgili hikayeler