Ukrayna görüşmesi: ara buluculuk ve anlaşmalar

Cumhurbaşkanı Erdoğan, dün Ukrayna'yı ziyaret etti ve Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky'le görüştü. İkilinin görüşmesinde öne çıkan iki başlık "Rusya ve Ukrayna arasındaki gerilim" ile "serbest ticaret anlaşması" oldu.

Ziyaret öncesi açıklamalar 

Erdoğan ziyaretinden önce havalimanında yaptığı açıklamada Rusya ve Ukrayna arasındaki gerilime yönelik "Stratejik ortağımız ve komşumuz Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini desteklediğimizi her platformda dile getiriyoruz. Bölgede güven ve barış ortamının tesisi amacıyla üzerimize düşeni yapmaya hazır olduğumuzu bir kez daha vurguluyorum." dedi.

Ukrayna Savunma Bakanı Aleksey Reznikov da Erdoğan'ın ara buluculuk teklifini olumlu karşıladıklarını belirterek "Ukrayna barış görüşmelerini İstanbul'a veya Türkiye'de başka şehre taşımaktan memnuniyet duyar. Ancak Rusya da bunu kabul etmeli." şeklinde konuştu. Reznikov, Türkiye'yle yüksek askerî teknolojiler konusunu içeren bazı anlaşmalar yapılacağını bildirerek "Türkiye'yle, insansız hava araçlarının üretimi için fabrika ile pilot eğitim merkezi konusunda bir anlaşma imzalamayı planlıyoruz." ifadelerini kullandı.

Öte yandan Cumhurbaşkanlığı'ndan yapılan açıklamada iki liderin 10'uncu Ukrayna-Türkiye Yüksek Düzeyli Stratejik Konseyi toplantısı için Kiev'de bir araya gelecekleri ve "stratejik ortaklık düzeyindeki ikili ilişkileri tüm boyutlarıyla gözden geçirerek iş birliğini daha da derinleştirme olanaklarını ele alacakları" aktarıldı.

Görüşmenin ardından 

İki lider görüşmenin detaylarını düzenledikleri basın toplantısında paylaştı. Erdoğan, Ukrayna ve Rusya arasındaki gerilimde Türkiye'nin üzerine düşeni yapmaya hazır olduğunu söyledi. Erdoğan "Krizin Ukrayna'nın toprak bütünlüğü ve uluslararası hukuk temelinde Minsk Anlaşmaları çerçevesinde barışçı ve diplomatik yöntemlerle sona erdirileceğine samimiyetle inanıyoruz." ifadelerini kullandı.  

Zelenskiy de serbest ticaret anlaşmasının onaylandığını duyururken savunma sanayini özellikle ele aldıklarını belirterek "Bugün imzaladığımız anlaşma, BAYKAR Makina İHA'larının Ukrayna'daki üretimini genişletecek." dedi. 

Bu sırada 

Ukrayna ve Rusya arasındaki gerilimle ilgili uluslararası gelişmeler de yaşandı. 

Erdoğan- Putin görüşmesi: Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in, Çin'e yapacağı ziyaretten sonra Türkiye'ye geleceği bilgisini paylaşan Erdoğan "Bu görüşmelerin ardından neyi nereye oturtacağımıza karar vereceğiz." dedi. Erdoğan'ın açıklamasından kısa süre sonra Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov konuya ilişkin "Henüz kesin bir tarih yok. Bunun mümkün olduğu kadar erken gerçekleşeceğini umuyoruz." açıklamasını yaptı.

Takviye asker: Rusya, ABD Başkanı Joe Biden'ın yaklaşık 3 bin ABD askerinin Doğu Avrupa'ya konuşlandırılmasını onaylamasını kınadı. Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Aleksandr Gruşko, bunun "gerilimi artıracak yıkıcı ve meşru gösterilemez bir adım olduğunu ve siyasi çözüm alanını daralttığını" söyledi. 

Ortak tatbikat: Rusya ve Belarus'un, Ukrayna'nın kuzey sınırına yakın bölgelerde 10-20 Şubat arasında ortak tatbikatlar düzenleyeceği duyuruldu. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg tatbikat için bölgeye giden Rusya askeri sayısının 30 bini bulabileceğine dikkat çekti.

Görüşme trafiği: Birleşik Krallık Başbakanı Boris Johnson'ın, Putin'e "Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesinin 'trajik' olacağı uyarısında bulunduğu" aktarıldı. İki liderin gerilimin artmasının kimsenin çıkarına olmadığı konusunda uzlaşmaya vardığı belirtildi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Biden'la olası bir saldırı hâlinde atacakları adımları görüşmek üzere bir telefon görüşmesi yaptı. Liderler, "Ukrayna'nın toprak bütünlüğü ve egemenliğine olan desteklerini" yineledi.

Son durum: Rusya, Ukrayna sınırına asker göndermeye başladığı dönemden bu yana işgal planı olmadığını dile getirirken Ukrayna'nın NATO'ya yaklaşmasını da onaylamadığına işaret ediyor. ABD ise NATO'ya katılmak isteyen ülkeleri geri çevirmeyeceklerini belirtmesinin yanı sıra Rusya'nın hamlelerini "işgal hazırlığı" olarak değerlendiriyor. Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba da son durumu şu cümlelerle yorumluyor: 

"Rusya'nın henüz geniş çaplı bir işgal hareketine hazır olduğunu gösteren bir kanıt yok. Aynı zamanda diplomasi sonuç vermeye başladı. Tabi bu, rahatlayabileceğimiz ve en kötü ihtimalin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor."