<span fr-original-class="customBullet" fr-original-style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block;" style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block; box-sizing: border-box;"><img src="https://images.aposto.com/2026/3/5/1775217960519.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.54" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> <h1 fr-original-style="" style="font-size: 2em; margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Doğum izni tartışmaları: Türkiye'de kreşler ihtiyacı karşılıyor mu?</h1>TBMM’ye sunulan yeni kanun teklifiyle çalışan annelerin ücretli doğum izni süresinin 16 haftadan 24 haftaya çıkarılması planlanıyor. Teklif, özel sektörde çalışan babaların iznini de 5 günden 10 güne yükseltiyor. Öte yandan kadın örgütleri ve uzmanlar, ücretsiz kreşlerin eksikliğinin düzenlemenin etkisini sınırladığını ve kadınların istihdama katılımıyla ilgili risk oluşturduğunu belirtiyor. Peki Türkiye'de kreşler, ihtiyacı karşılamaya yakın mı?Yazı: Melisa GülbaşTBMM’ye sunulan 29 maddelik “Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” ile çalışan annelerin&nbsp;ücretli doğum izni süresinin 16 haftadan 24 haftaya çıkarılması planlanıyor. Teklif özel sektörde çalışan babaların iznini de 5 günden 10 güne yükseltiyor.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Kanun teklifinin gerekçesinde, doğumdan sonraki ilk ayların çocuğun bakım ve gelişimi açısından belirleyici olduğuna dikkat çekiliyor ve düzenlemenin aynı zamanda nüfus politikalarının desteklenmesi amacıyla da ele alındığı belirtiliyor.</li></ul>Öte yandan: Kadın örgütleri ve uzmanlar, ücretsiz kreşlerin eksikliğinin düzenlemenin etkisini sınırladığını ve kadınların istihdama katılımıyla ilgili risk oluşturduğunu belirtiyor. Ayrıca uzatılan izinlerin tek başına yeterli olmadığı, çocuk bakımının halen büyük ölçüde kadınların fedakarlığına dayandırıldığı vurgulanıyor.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İşyerlerinin kreş açma zorunluluğu nasıl düzenleniyor?</h2>Kadın çalışanlara yönelik&nbsp;işyeri yükümlülükleri, "Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik" ile&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.lexpera.com.tr/resmi-gazete/metin/gebe-veya-emziren-kadinlarin-calistirilma-sartlariyla-emzirme-odalari-ve-cocuk-bakim-yurtlarina-dair-1?utm_source=aposto" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">düzenleniyor</a>.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bu yönetmeliğe göre 100-150 arası kadın çalışanı olan işyerlerinde emzirme odası, 150'nin üzerinde kadın çalışanı olan işyerlerinde ise 0-6 yaş arası çocuklar için kreş kurulması zorunlu. Ayrıca kurulan kreş işyerine 250 metreden daha uzak bir mesafede bulunuyorsa işverenin çalışanlara ulaşım desteği de sağlaması gerekiyor.</li></ul>Yükümlülük değerlendirilirken aynı işverene bağlı belediye sınırları içindeki tüm işyerlerindeki&nbsp;kadın çalışanların toplamı dikkate alınıyor. Böylece büyük şirketlerde veya birden fazla şubesi olan işverenlerde de kadın çalışanların haklarının gözetilmesi hedefleniyor. İşveren, yükümlülüğü kendi başına kreş açarak yerine getirebileceği gibi, diğer işverenlerle ortaklaşa çözüm üretebiliyor veya yetkili bir kurumdan hizmet satın alabiliyor.Yönetmeliğe uyulmaması durumunda kadın çalışanların kıdem tazminatı ve diğer yasal hakları&nbsp;devreye giriyor.Ancak uygulamada yönetmeliğin öngördüğü kreş ve emzirme odalarının ne kadarının faaliyete geçtiğine dair kapsamlı veri bulunmuyor. Ayrıca EŞİK gibi kadın örgütleri, kreş açma yükümlülüğünün&nbsp;"150 kadın çalışan" şartına bağlanmasının kreş hakkına fiilen engel oluşturduğunu belirtiyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bakım yükümlülükleri kadınların istihdama katılımını nasıl etkiliyor?</h2>Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve BM Kadın Birimi'nin 2024 verileri, kadınların işgücüne katılımının erkeklere kıyasla belirgin biçimde düşük olduğunu gösteriyor. TÜİK verilerine göre&nbsp;kadınların işgücüne katılım oranı %36,8&nbsp;iken erkeklerde bu oran %72.Hanesinde 3 yaş altı çocuğu olan kadınlarda istihdama katılım oranı %26,9'a düşüyor. Aynı durumdaki erkeklerde ise bu oran %90,9. Çocuğu olmayan kadınlarda istihdam oranı ise %58,6’ya yükseliyor. <p contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-wrapper fr-deletable" fr-original-style="text-align:center" style="text-align: center; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><a bgcolor="#090909" color="#fefefe" contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-link" fr-original-style="background-color:#090909 !important;color:#fafbfc !important" href="https://aposto.com/s/dogum-izni-tartismalari-turkiyede-kresler-ihtiyaci-karsiliyor?a=customButton" rel="noreferrer" style="background-color: rgb(9, 9, 9) !important; color: rgb(250, 251, 252) !important; text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">YAZININ DEVAMI</a>

Spektrum

TBMM’ye sunulan 29 maddelik “Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” ile çalışan annelerin ücretli doğum izni süresinin 16 haftadan 24 haftaya çıkarılması planlanıyor. Teklif özel sektörde çalışan babaların iznini de 5 günden 10 güne yükseltiyor.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Kanun teklifinin gerekçesinde, doğumdan sonraki ilk ayların çocuğun bakım ve gelişimi açısından belirleyici olduğuna dikkat çekiliyor ve düzenlemenin aynı zamanda nüfus politikalarının desteklenmesi amacıyla da ele alındığı belirtiliyor.</li></ul>Öte yandan: Kadın örgütleri ve uzmanlar, ücretsiz kreşlerin eksikliğinin düzenlemenin etkisini sınırladığını ve kadınların istihdama katılımıyla ilgili risk oluşturduğunu belirtiyor. Ayrıca uzatılan izinlerin tek başına yeterli olmadığı, çocuk bakımının halen büyük ölçüde kadınların fedakarlığına dayandırıldığı vurgulanıyor.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İşyerlerinin kreş açma zorunluluğu nasıl düzenleniyor?</h2>Kadın çalışanlara yönelik işyeri yükümlülükleri, "Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik" ile <a fr-original-style="" href="https://www.lexpera.com.tr/resmi-gazete/metin/gebe-veya-emziren-kadinlarin-calistirilma-sartlariyla-emzirme-odalari-ve-cocuk-bakim-yurtlarina-dair-1" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">düzenleniyor</a>.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bu yönetmeliğe göre 100-150 arası kadın çalışanı olan işyerlerinde emzirme odası, 150'nin üzerinde kadın çalışanı olan işyerlerinde ise 0-6 yaş arası çocuklar için kreş kurulması zorunlu. Ayrıca kurulan kreş işyerine 250 metreden daha uzak bir mesafede bulunuyorsa işverenin çalışanlara ulaşım desteği de sağlaması gerekiyor.</li></ul>Yükümlülük değerlendirilirken aynı işverene bağlı belediye sınırları içindeki tüm işyerlerindeki kadın çalışanların toplamı dikkate alınıyor. Böylece büyük şirketlerde veya birden fazla şubesi olan işverenlerde de kadın çalışanların haklarının gözetilmesi hedefleniyor. İşveren, yükümlülüğü kendi başına kreş açarak yerine getirebileceği gibi, diğer işverenlerle ortaklaşa çözüm üretebiliyor veya yetkili bir kurumdan hizmet satın alabiliyor.Yönetmeliğe uyulmaması durumunda kadın çalışanların kıdem tazminatı ve diğer yasal hakları&nbsp;devreye giriyor.Ancak uygulamada yönetmeliğin öngördüğü kreş ve emzirme odalarının ne kadarının faaliyete geçtiğine dair kapsamlı veri bulunmuyor. Ayrıca EŞİK gibi kadın örgütleri, kreş açma yükümlülüğünün "150 kadın çalışan" şartına bağlanmasının kreş hakkına fiilen engel oluşturduğunu belirtiyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bakım yükümlülükleri kadınların istihdama katılımını nasıl etkiliyor?</h2>Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve BM Kadın Birimi'nin 2024 verileri, kadınların işgücüne katılımının erkeklere kıyasla belirgin biçimde düşük olduğunu gösteriyor. TÜİK verilerine göre kadınların işgücüne katılım oranı %36,8&nbsp;iken erkeklerde bu oran %72.Hanesinde 3 yaş altı çocuğu olan kadınlarda istihdama katılım oranı %26,9'a düşüyor. Aynı durumdaki erkeklerde ise bu oran %90,9. Çocuğu olmayan kadınlarda istihdam oranı ise %58,6’ya yükseliyor.Ayrıca yarı zamanlı çalışan kadınların oranı&nbsp;%18 civarında. Yani yaklaşık olarak istihdama dahil olan beş kadından biri&nbsp;yarı zamanlı çalışıyor.Verilerde&nbsp;ücret eşitsizliği de dikkat çekiyor; üniversite mezunu kadınların kazancı, erkeklere kıyasla ortalama %17,4 daha düşük.<h2 fr-original-style="text-align: left;" style="text-align: left; margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Okul öncesi eğitimde gerileme var</h2>Bütün bu tabloya rağmen resmî veriler, okul öncesi eğitimin yaygınlaşmadığını, aksine gerilediğini gösteriyor. Millî Eğitim Bakanlığı’nın 2023-2024 eğitim-öğretim yılı örgün öğretim istatistiklerine göre, Bakanlığa bağlı anaokulu sayısı 6 bin 300. Bunların 4 bin 253’ü ise özel statüde.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">2023-2024 eğitim yılında okul öncesi eğitimde yaklaşık 1 milyon 954 bin çocuk bulunurken, 2024-2025 yılında bu sayı 1 milyon 741 bine düştü. Yani yaklaşık 213 bin çocuk sistem dışına çıktı.&nbsp;</li></ul>Devlet anaokullarındaki öğrenci sayısı ise %38,9 azalmış durumda. Bu durum, Türkiye’deki toplam 17 bin 640 okul öncesi eğitim kurumu içindeki özel kurumların payının artmasıyla ilişkilendiriliyor. Yani okul öncesi eğitimde hem öğrenci sayısı hem kamusal kapasite geriliyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">10 veliden 7’si ücretsiz okul öncesi eğitime ulaşamıyor</h2>Öğrenci Veli Derneği’nin (Veli-Der) 18 ilde 1.350 veli ve 1.120 ilkokul öğretmeniyle yürüttüğü araştırmaya göre, özel kreş ücretleri 25-50 bin lira arasında değişiyor.Kreşlerin yetersizliği ve yüksek maliyetler karşısında belediyeler kendi hizmetlerini genişletiyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), “Yuvamız İstanbul” projesi kapsamında şu ana kadar toplam 127 kreşi hizmete açtı. Belediyenin hedefi 150 kreşe ulaşmak. Bu hedef gerçekleştiğinde, İBB kreşlerinden yararlanan çocuk sayısı 15 bin&nbsp;olacak.Öte yandan: Araştırmaya göre, velilerin %73,6’sı ücretsiz okul öncesi eğitim olanaklarını yetersiz&nbsp;bulduğunu belirtiyor. Velilerin&nbsp;%70,4’ü&nbsp;çocuklarını kamu okullarına göndermek istediğini ifade ederken, kontenjan eksikliği&nbsp;bu talebin karşılanmasını engelliyor. Araştırmada ayrıca velilerin %30’unun okula erişimde ulaşım sorunu yaşadığı belirtiliyor.Velilerin %96,2’si okul öncesi eğitim sayesinde çocuklarının öz bakım ve el becerilerinde gelişim gözlemlediğini belirtirken, %88,7’si duygusal gelişimde ilerleme olduğunu ifade ediyor. Öğretmenler ise okul öncesi eğitim alan çocukların dikkat süresinde, problem çözmede ve sosyal becerilerinde belirgin artış olduğunu aktarıyor.

TBMM’ye sunulan yeni kanun teklifiyle çalışan annelerin ücretli doğum izni süresinin 16 haftadan 24 haftaya çıkarılması planlanıyor. Teklif, özel sektörde çalışan babaların iznini de 5 günden 10 güne yükseltiyor. Öte yandan kadın örgütleri ve uzmanlar, ücretsiz kreşlerin eksikliğinin düzenlemenin etkisini sınırladığını ve kadınların istihdama katılımıyla ilgili risk oluşturduğunu belirtiyor. Peki Türkiye'de kreşler, ihtiyacı karşılamaya yakın mı?

Doğum izni tartışmaları: Türkiye'de kreşler ihtiyacı karşılıyor mu? 

• Doğum izni önerisi: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, doğum izni sürelerinin anneler için 24 haftaya, babalar için 10 güne çıkarılmasını içeren bir düzenleme önerdiklerini açıkladı.<ul><li>Göktaş, düzenleme ile annelerin çocuklarıyla daha uzun süre vakit geçirebilmesine yönelik bir çerçeve sunduklarını ifade etti.</li><li>Bakan, babalara yönelik 10 günlük izin önerisinin de aile içi bakım sorumluluğunun paylaşılmasını desteklemeyi amaçladığını söyledi.</li></ul>

Canlı Gündem

• Doğum iznine düzenleme geliyor: İktidar, 2025'i "Aile Yılı" ilan etmesi kapsamında çalışan anne ve babaların doğum izni sürelerini eşitlemeyi ve artırmayı planladı.<ul><li>Çalışan kadınların doğum izni süresi 16 haftadan 24 haftaya çıkarılacak ve çoğul gebelik durumunda ek iki hafta verilecek.</li><li>İşçi ve memur babalar arasındaki izin farkları kaldırılacak, babalık izni 10 günden 15 güne çıkarılacak.</li><li>İşçi anneler, memur annelerin kullandığı süt izni kadar izin kullanabilecek ve ilk 6 ay 3 saat, sonraki 6 ayda 1.5 saat süt izni alacak.</li><li>Ücretsiz izin konusunda da fark kaldırılacak, işçiler de memurlar gibi doğum sonrası 2 yıla kadar ücretsiz izin kullanabilecek.</li></ul>

Çocuğun ve çocuğa bakma sorumluluğunun temel olarak anneye ait olduğu kabulüne sahip bir toplumuz. Yeni nesilde bu fark edilir şekilde değişiyor olsa da, durum bu. Dünyanın her yerinde annelere, haklarını koruyan ve çocuklarıyla yeterince birlikte olmalarını sağlayan doğum izni sağlama mücadelesi devam ediyor. Kadınlar hakkınca doğum izni alamıyorken babaları da mı denkleme katacağız? Evet, hem de öyle bir katacağız ki.<img src="https://images.aposto.com/2021/10/5/1636714937568.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.79" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Görsel: HealthlineAraştırmalar bebek dünyaya geldikten sonra babanın doğum izni alabildiği çiftlerde evliliğin devamının yüzde % 26 arttığını gösteriyor. Başka bir çalışma kısa da olsa babalık izni alan babanın dokuz, on yıl sonra bile çocuğuyla çok daha yakın ilişkiye sahip olduğunu ispatlıyor.Babalık izni, dolayısıyla babalık halinin deneyimlenmesi şansı erkek beynini- nöral yapısını değiştiriyor.Japonya’da yapılan bir araştırma baba olan erkeklerin bebek videolarına daha güçlü zihinsel yanıt verdiğini göstermiş. Çocuğuyla az zaman geçiren babalarda bu tepki çok daha az. Bebeğine bakım veren, beraber zaman geçiren babaların amigdalaları bebek ağlamasına çok güçlü tepki veriyor.<img src="https://images.aposto.com/2021/10/5/1636715019680.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.91" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Görsel: MetroAynı çalışma, “bağlanma sorunları” yaşayan erkeklerin baba olup, bebeklerine bakım verdiklerinde en büyük etkiyi gören grup olduğunu gösteriyor. Yani bebeğiyle zaman geçirmek bağlanma konusundaki geçmişe dayalı hasarı tedavi etkisine sahip olabiliyor.Stanford Üniversitesinde yapılan bir başka çalışma ise eşi babalık izni kullanıp, bebeğe bakım verebilen annelerin doğum sonrası fiziki komplikasyon yaşama ihtimallerinin % 14, depresyona girme olasılıklarının ise % 26 düştüğünü gösteriyor.Anne ve babalara, yeterli süre, ücretli doğum izni hakkı, hemen!

doğum izni ile ilgili hikayeler