2025 yılı Aile Yılı ilan edilmişti ama daha çok LGBTİ+ bireylere yönelik ayrımcılık ve nefret söylemi yılı olarak geçirildi. Şimdi 2026’dayız ama ayrımcılık ve nefret hız kesmeden devam ediyor. Öyle ki ne Anayasa maddeleri dikkate alınıyor ne mahkeme kararları ne de ahlaki ilkeler.Burada daha önce de <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/s/populist-iktidarlarin-sifresi-lgbti-karsitligi" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">yazdığım gibi</a>, LGBTİ+ düşmanlığı popülist iktidarların destekçi kitlelerini konsolide etmek için sıklıkla başvurduğu bir politika. Kendi heteronormatif, erkek-egemen ve dinsel soslu ahlak anlayışlarını, kendilerinden “farklı” olan bireyleri düşmanlaştırmak ve marjinalize etmek için kullanan muhafazakar iktidarlar, dünyanın her yerinde gökkuşağını yasaklama derdinde.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Varlar, var olacaklar</h2>Uganda’dan Litvanya’ya, Macaristan’dan Rusya’ya geniş bir coğrafyada yöneticiler farklı cinsel kimliklerin olabileceği gerçeğini reddediyor ve çoğunlukla bu durumun “yabancı güçlerin bir oyunu” olduğunu iddia ediyor. Kısa bir Google veya ChatGPT aramasıyla bile insanlık var olduğundan beri LGBTİ+ bireylerin olduğunu, hatta diğer hayvanlar arasında da eşcinsel ilişkilerin görüldüğünü ve farklı cinsel kimliklerin bazı dönemlerde (örneğin, Antik Yunan’da) olağanlaştığını, bazı tarih ve coğrafyalardaysa baskılanıp cezalandırıldığını öğrenebilirler. Ama yapmıyorlar, çünkü işlerine gelmiyor.&nbsp;O zamanlar Netflix de Mabel Matiz de yoktu ama Osmanlı İmparatorluğu’nda da eşcinseller vardı. Eğer olmasaydı 1858’de Ceza Kanunu değiştirilip eşcinsel ilişki ceza nedeni olmaktan çıkarılır mıydı? Demek o devirde de eşcinsel ilişki yaşayanlar varmış ki bir ara (ender de olsa) cezalandırılmışlar, sonra bunun doğru ve adil bir durum olmadığı düşünülmüş ve ceza gerektiren bir durum olmaktan çıkarılmış. Hatta eşcinselliği Osmanlı toplumunda gayet olağan karşılandığı, homofobinin 19. yüzyıldaki Batılılaşmayla geldiği <a fr-original-style="" href="https://en.wikipedia.org/wiki/Gender_and_sexual_minorities_in_the_Ottoman_Empire#CITEREFLapidusLena2014" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">kabul edilmekte</a>. Yani, “LGBT lobisi” değil, asıl homofobi Batının bir oyunu.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Ayrımcılık yasak ama biz yaparsak değil</h2>Bugünse artık Anayasamızda insanların—cinsel olan dahil—kimliklerine bağlı olarak ayrımcılığa uğramayasını engellemek üzere eşitlik maddesi var. 10. maddede “herkesin, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşit” olduğu yazmakta. Bununla birlikte, günümüzde, eğer LGBTİ+ bir bireyseniz bu madde sizin için geçerli değil, de facto&nbsp;(fiilen) yürürlükten kalkmış durumda. Herkes eşit ama siz o “herkese” dahil değilsiniz.Örneğin, Türk Ceza Kanunu’nun 216. maddesi, halkın bir kesimini alenen aşağılama suçunu düzenliyor ve 6 aydan 1 yıla kadar hapis cezası öngörüyor. Siz başka bir grupla ilgili gık deseniz soruşturma başlatılır ve hatta gözdağı olsun diye tutuklanırsınız. Ama biri LGBTİ+ bireylere ağzına geleni söylerse hiçbir şey olmaz. Yani söz konusu LGBTİ+’lar olunca ne Anayasa ne kanun var, hukuk tepe taklak.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Son pratikler ve hukuk</h2>Sadece son aylarda olanlara bakalım: Şarkıcı Mabel Matiz, "Perperişan" şarkısının sözlerinin “müstehcen” olduğu gerekçesiyle açılan soruşturmada ifade verdi. Hâkim Matiz’e “bu şarkı bir erkeğe mi yazıldı?” diye <a fr-original-style="" href="https://www.agos.com.tr/tr/haber/bu-sarki-bir-erkege-mi-yazildi-39095" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">sordu</a>. Velev ki yazılmış olsun, bu durum suç mu? Değil. Hukukun en temel ilkelerinden biri suçta ve cezada kanunilik ilkesi. Eğer eşcinsellik suç değilse olmayan bir suça ilişkin soruşturma açamazsın, insanları ifadeye çağıramazsın, böyle bir soru soramazsın. Eğer bunu yapıyorsan yargı organı içindeki yetki ve makamını kendi ahlaki değerlerini başkalarına dayatmak için kötüye kullanıyorsun demektir ve asıl suç olan budur.&nbsp;Bir diğer örnek, devletin resmî yayın kuruluşu TRT’nin dijital platformu Tabii’nin, LGBTİ+ bireylerden de topladığı vergilerle hazırlayıp yayınladığı “Gökkuşağı Faşizmi” adlı belgesel. Yapımcı Eyüp Gökhan Özekin, belgeselde “Batı’nın cinsiyetsizleştirme politikasının” ve LGBTİ+ lobilerinin ifşa edildiğini <a fr-original-style="" href="https://www.aa.com.tr/tr/kultur/gokkusagi-fasizmi-lgbtq-lobilerinin-amaclarini-ele-aliyor/3811890" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">iddia etmekte</a>.&nbsp;Bana sorarsanız, öncelikle, “gökkuşağı faşizmi” tamlaması tam bir oksimoron, yani yan yana gelemeyecek iki kelime. Aynı “kesişen paraleller” gibi. Çünkü bizzat gökkuşağının çok renkliliği doğrudan anti-faşist bir sembol. Farklılıkların bir arada ve uyum içinde olabileceği ve çoğulculuğun tehlike değil, zenginlik olduğuna yönelik bu simgeyi faşizmle yan yana getirmek nereden baksan tutarsızlık.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Cinsiyetini lobiye kaptırmak</h2>Haydi post-truth çağında bu normal diyelim, peki lobilerin insanları “cinsiyetsizleştirmesi” nedir? Bu kavramın bir tanımına şimdiye kadar rastlamadım ama kelime tüm devlet erkanının dilinde. İşi gücü bırakıp sabah akşam bununla savaşıyorlar. Tınısından şöyle anlıyorum: Bir gün bu lobilerden biriyle karşılaşsam bana diyecek ki “Sen artık erkek değilsin, yok senin cinsiyetin!” ve ben de bir anda erkek olmaktan çıkacağım. Var mı böyle bir olay başından geçen?&nbsp;Burada öne sürülen iddialardan biri “insanların eşcinselliğe özendirildiği ve bu yüzden aile kavramının zarar gördüğü ve doğurganlık oranının azaldığı.” Bu iddiaların hiçbirinin doğru olduğunu düşünmüyorum. Kimse başka bir cinsel kimliğe özendirilemez. Nasıl ki LGBTİ+ bireyler her yerde gördükleri heteroseksüellik nedeniyle cinsek kimliklerini değiştirmiyorsa, heteroseksüel biri de sırf homoseksüellikle karşılaştığı için eşcinsel olmaz. Olsaydı Sayın Özekin dahil o belgeselin yapımında çalışan herkes maruz kaldıkları “lobi faaliyetleri” nedeniyle çoktan olmuştu. &nbsp;Aile kavramına gelince, bu kavram tarih boyunca sürekli değişime uğradı. Antropologlar, modern zamanlar öncesinde sadece kan değil, gıdaya ve birlikte yaşamaya bağlı birlikleri de aile olarak sınıflandırmakta. Bugün aile dediğimiz kavramsa Yahudi ve Hıristiyan dinsel kökenlerden filizlenen ve evlenme sözleşmesinin devreye girmesiyle ortaya çıkan modern bir kavram. Üstelik bugün, ironik şekilde, eşitlik ilkesinin genişlemesiyle eşcinsel çiftleri de kapsamına almaya başladı. Yani dönüşmeye devam ediyor. Farklı bir bakış açısıyla, aile kavramına zarar veren eşcinsellik değil, eşcinsel çiftlerin bu kavramın dışında tutulması olduğu dahi söylenebilir.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Hem eşit hem doğurgan olunabilir</h2>LGBTİ+ “propagandasının” doğurganlığı düşürdüğü iddiası da doğru değil, çünkü örneğin Bolivya, LGBTİ+ bireylere medenî birliktelik dahil çok sayıda hak tanıyan, ayrımcı davranmayan bir ülke ve doğurganlık oranı bizimkinin neredeyse <a fr-original-style="" href="https://worldpopulationreview.com/country-rankings/birth-rate-by-country" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">iki katı</a>. Benzer bir durum doğurganlık oranı bizden yüksek olan Güney Afrika, Meksika ve Ekvador için de geçerli. Demek ki insanların çocuk yapmasıyla LGBTİ+ bireylere eşit davranılması arasında hiçbir bağlantı bulunmuyor. Bu ikisi arasında ancak şöyle bir bağlantı olabilir: Eşcinsel çiftlerin evlilik eşitliği ve çocuk edinme hakkı tanınırsa taşıyıcı annelik yoluyla doğurganlık oranının artması mümkün.&nbsp;Sayın Özekin diyor ki “Netflix dizilere eşcinsel karakter koyuyor, işte budur lobi.” Evet koyuyor çünkü gerçek hayatta da LGBTİ+ bireyler sokakta, işte, okulda, hastanede, restoranda ve&nbsp;hayatın her yerinde varlar. Eskiden diziler hayatı tam olarak yansıtmıyordu, yansıtabilmesi için eşcinsel karakter koyulması makul. Sorun Netflix’in (ve diğer platformların) bunu görünür kılması değil, diğerlerinin bunu görmezden gelmesi. &nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Kurumsallaşan ayrımcılık</h2>Diğer platformlar deyince, bildiğiniz üzere, RTÜK bir süredir içinde LGBTİ+ bir unsur içeren dizi veya film yayınlayan tüm platformlara <a fr-original-style="" href="https://www.agos.com.tr/tr/haber/rtukten-dijital-platformlara-lgbti-ogeler-cezasi-28973" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">ceza kesiyor</a>. Yakın zaman önce de MUBI’ye, Pasajlar filminin “genel ahlaka aykırı” olduğu gerekçesiyle katalogdan çıkarma <a fr-original-style="" href="https://bianet.org/haber/rtukten-szc-tv-hbo-ve-mubiye-ceza-315907" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">cezası verdi</a>. Sorun filmde eşcinsel bir karakterin olması, çünkü RTÜK çoğunluğunun kafasında “Eşcinsellik: ahlaka aykırılık” gibi bir denklem var. Ancak bu, toplumun bir kesimini sırf kimlikleri nedeniyle aşağılamaktan başka bir şey değil. Bu da LGBTİ+ bireylerin hukuk önünde eşit olmadığı anlamına gelmekte. Yani devletin bir kurumu, Anayasanın en önemli maddelerinden birini göz göre göre çiğnemekte.&nbsp;LGBTİ+ bireylere yönelik sayısız ayrımcı uygulamadan bir diğeri de her sene Onur Yürüyüşü’nün valilikler eliyle yasaklanması. Anayasa'nın 34. maddesinde herkesin barışçıl gösteri yürüyüşü yapma hakkına sahip olduğu yazarken, bu hakkı LGBTİ+ bireyler kullanmak istediğinde valilikler “kamu güvenliği” veya “genel ahlak” gibi soyut gerekçelerle bu hakkı kullandırtmıyor ve Anayasayı ihlal ediyor. Nitekim, SPoD’un 2025’te İstanbul’daki yasağa karşı açtığı davada mahkeme, oybirliğiyle Valiliğin yasak kararının hukuka aykırı olduğuna <a fr-original-style="" href="https://spod.org.tr/2025-istanbul-onur-yuruyusu-yenikapi-yasagina-actigimiz-davayi-kazandik/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">karar verdi</a>.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Anayasal hakları savunmak suç mu?</h2>Diyebilirsiniz ki “Hah! O zaman bu sene Onur Yürüyüşü yapılabilecek!” Hayır, yine yapılamayacak. Çünkü valilikler daha önce benzer yönde verilen mahkeme kararlarına rağmen her sene bu hakkı ihlal ediyor ve yine edecekler. Bilerek ve göz göre göre Anayasa'ya ve hukuka aykırı davranacaklar. Çünkü LGBTİ+’lara yönelik ayrımcılık bir devlet politikasına dönüştü. Bu sene de onurlu bir yaşam, haklarına saygı ve kanun önünde eşitlik talep eden yüzlerce kişi ülkenin çeşitli yerlerinde polisle karşı karşıya gelecek, bazıları anayasal haklarını kullandıkları için gözaltına alınacak ve hatta tutuklanacak. Sonra da bir ara Adalet Bakanı çıkıp “Türkiye bir hukuk devletidir, herkes hukuka uyacak!” diyecek. Keşke...<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Eğer LGBTİ+ bir birey değilseniz diyebilirsiniz ki “Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.”&nbsp;Ama öyle olmuyor. O yılan yaşadığı sürece bir ara gelip size de dokunuyor. Birilerinin haklarının göz göre göre ihlal edildiği yerde, herkesin hakları güvencesiz hâle geliyor. Bugün başkasına yapılan ayrımcılık, gün gelip sizi buluyor.&nbsp;</li></ul>O yüzden başımızı çevirmeden, görmezden gelmeden, dayanışma içinde, birbirimizden destek alarak, haksızlığı ifşa ederek, hiçbir şeyin değişmeyeceğini düşünsek bile ısrarla ses çıkarmalıyız. Çünkü devranı döndürüp Türkiye’yi gerçek bir hukuk devleti hâline getirecek olan yine biziz. Ama bunu ancak ayrışmadan, <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/s/alisildik-bahaneler-alisamadigimiz-haksizliklar-ayrimciligi" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">kurumsal ayrımcılığı</a> devam ettirmeden, bilakis birleşe birleşe yapabiliriz.&nbsp;

Spektrum

Uganda’dan Litvanya’ya, Macaristan’dan Rusya’ya geniş bir coğrafyada yöneticiler farklı cinsel kimliklerin olabileceği gerçeğini reddediyor ve çoğunlukla bu durumun “yabancı güçlerin bir oyunu” olduğunu iddia ediyor. Peki durum gerçekten böyle mi?

Olmayan yasaklar, tanınmayan haklar: Gökkuşağında faşizm bulanlar

• Uluslararası Af Örgütü'nden açıklama: Uluslararası Af Örgütü Avrupa Bölgesel Direktör Vekili Dinushika Dissanayake, 11. Yargı Paketi taslağındaki LGBTİ+’lara ceza öngören yasa tekliflerinin gündeme dahi alınmaması gerektiğini belirtti.<ul><li>Dissanayake, bu tekliflerin LGBTİ+ bireyler ve hak savunucuları için ciddi bir tehlike oluşturduğunu ifade etti.</li><li>Taslak, Türkiye'de ilk kez milletvekillerinin LGBTİ+ kimliklerinin ifadesi, eşcinsel ilişkiler ve cinsiyet uyum tedavisine erişimi suç kapsamına alabileceğini öne sürdü.</li><li>Dissanayake, bu yasal değişikliklerin toplumun dokusunu tehdit ettiğini ve insan haklarının ihlali anlamına geleceğini vurguladı.</li><li>Dissanayake, bu yasaların kabul edilmesi durumunda LGBTİ+ ile ilgili yapıcı tartışmaların da suç sayılabileceğini belirtti.</li></ul>

Canlı Gündem

<span fr-original-class="customBullet" fr-original-style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block;" style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block; box-sizing: border-box;">•&nbsp; &nbsp;Irak Parlamentosu, eşcinsel ilişkiyi suç sayan ve 10-15 yıl arasında hapis cezası öngören bir yasa tasarısını onayladı. “Fuhuş ve Eşcinsellikle Mücadele Yasası” adını taşıyan yeni yasa uyarınca translar da 1-3 yıl arasında hapis cezasına çarptırılabilecek.<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Arka plan: Irak’ta son yıllarda LGBTİ+'ları hedef alan ahlaki yasaklar ve LGBTİ+'lara yönelik işkence ve şiddet olayları artıyor.</li></ul>

<span fr-original-class="customBullet" fr-original-style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block;" style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block; box-sizing: border-box;">•&nbsp;Irak parlamentosu, eşcinsel ilişkileri 10-15 yıl arasında hapisle cezalandıran yasa tasarısını kabul etti.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li data-kiosked-context-name="kskdUIContext_01hwjh07rv6pyg05j93ebrwmjf" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ayrıntılar: Yeni yasaya göre trans bireyler de 1-3 yıl arası hapis cezasına çarptırılabilecek; cinsiyet değiştirme ameliyatı yapan doktorlar hapis cezasıyla karşı karşıya kalacak.</li></ul>

Aposto Gündem

Sergi adı: John Craxton:&nbsp;Işığın PeşindeMekân: Meşher&nbsp;Ne zaman? 5 Nisan - 23 Temmuz 2023Neden görmeli? Türkiye’deki ilk, dünyadaki en kapsamlı bu Craxton retrospektifi; sanatçının resimden duvar halısına ve opera sahnesi tasarımlarına kadar uzanan çalışmalarına geniş bir bakış atma olanağı sağlıyor. Serginin küratörü ve sanatçının biyografisinin yazarı Ian Collins iyi ki atölyenin köşelerinden bu işleri bulup çıkarmış diyorsunuz sergiyi görünce.&nbsp;John Craxton aslında ne Türkiye’de ne de dünya sanat kanonunda çok tanınan bir sanatçı. Dostu Lucian Freud’un aksine o, Britanyalı modernist ressamlar arasında en az bilinenlerden biri. Bunun sebebi de aslında Craxton’ın sanatı ya da sanatın sergilenme biçimlerini, sanat çevresini “umursamaması.” Meşher’deki serginin bir duvarında da göreceğiz üzere&nbsp;“Yaşam sanattan daha değerlidir” diyor Craxton. Birçok resmini atölyesinin bir kenarına koyuverip bırakmış bir sanatçıdan bahsediyoruz.&nbsp;Gençliği Birleşik Krallık’ta savaşın ağır atmosferini soluyarak, eşcinsel ilişkinin yasak olduğu ve ağır cezalara çarptırıldığı karanlık bir dönemde geçiyordu. Bu dönem, eserlerinde plastik bakımdan da karanlık denebilecek bir etkiyle kendini gösterdi.Bu dönem taşbaskılar, kitap tasarımları ve çeşitli desenler üretti. Sürrealizm ve Kübizm; Dürer, Picasso ve Miro o dönem etkilendiği akımlar ve sanatçılardı. Ancak Craxton’ı bugüne taşıyan asıl dönüm noktası 1946 yılında Atina’ya taşınmasıydı. Zaten annesi, gençliğinde yaptığı Akdeniz ziyaretiyle büyülenmiş ve bunu Craxton’a da aşılamıştı. Her ne kadar Nazi işgaliyle bertaraf edilmiş bir şehir olsa da sıcak, ışık ve insanların samimiyeti sanatçıyı ele geçirmişti. Bir arkadaşına yazdığı mektupta şöyle diyor Craxton: “Bu ülkenin ne kadar leziz olduğunu ve bütün gün parıldayan sımsıcak güneşin ve geceleyin tavernaların ne kadar hoş olduğunu anlatmam mümkün değil: Zeytinyağında sıcacık karidesler ve harika şarap ve Yunanistan’ın çam ağaçlarının yumuşak tatlı kokusu. Eve asla dönmeyeceğim. Nasıl dönebilirim ki?”<img src="https://images.aposto.com/2023/5/5/1686320999116.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.50" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">John Craxton:&nbsp;Işığın Peşinde | Fotoğraf: Emre DurmuşCraxton’ın sanatının bundan sonraki dönemini ikiye ayırmak mümkün. Portreler/otoportreler ve büyük kompozisyonlar. Dostlarının, yakışıklı denizcilerin, tavernalarda dans edenlerin, Giritlilerin, çocukların portrelerini çizdi. Aynı kişilere büyük kompozisyonlarında da yer verdi. Tavernada Dans Eden Adam (1954), Kasap (1964-1966), Gün Batımında İki Figür (1952-1967), Üç Denizciyle Natürmort (1980-1987) resimleri sanatçının 80 yılı aşkın yaşamının en güçlü üretimleri arasında.Sergiyi gezerken Halikarnas Balıkçısı ve Azra Erhat’ın başını çektiği Mavi Anadoluculuk akımına dair öyküler, şiirler, çeviriler zihnimde döndü durdu. Anadolu’yu “kültürlerin geçiş bölgesi” olarak değil de “kültürlerin çekirdek bölgesi” olarak kabul eden akımın belki de bir his olarak öte tarafta da yankılandığını görmek mümkün. Belki de Craxton’ın bu sesi duyduğunu söyleyebiliriz. Zaten zaman geçirmeyi sevdiği Atina’nın duman altı barlarında çalan rebetiko müziğini icra edenlerin birçoğu da Anadolu’dan göç etmek zorunda kalanlardı.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">John Craxton kimdir? 1922’de Londra’da dünyaya gelen John Craxton göçebe bir hayat sürdü. 1946’da Atina’yı, 1949’da İstanbul’u ziyaret etti. Hayatının önemli bir bölümünü Ege’nin iki yakasında geçirdi. Müzikle ilgilenen bir aileye sahip olduğu için belki şanslıydı ancak 40’ların İngilteresi soğuk ve kasvetliydi. Ege’de yaşama hayali olmasına şaşırmamak gerek.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bir alıntı:&nbsp;Haz peşinde koşmayı temel alan sağlam bir yaşam felsefesiyle kendini koruyan sanatçının duygusal hasarlar karşısında takındığı savunmacı tavır, resimlerinde bulunan empatiyi yalanlar yoğunluktaydı. Harika taziye mektupları yazmasına karşın hayatın yaşamak için olduğuna, yaşamla barışık olmamız gerektiğine ve tadını çıkarmamız gerektiğine inanırdı. Diğer insanların duygusal sorunlarını neredeyse yok sayardı. Kısmen Hanya’da yaşayan İskoç ressam Fiona Carlisle ile sık sık görüşürdü. Evliliğinin dağıldığı Çin gezisinden dönen Fiona, John ile sohbeti sırasında yaşadığı derin travma duygusundan bahsetti. John ona “farklı bir odada resim yapmayı denemesini” tavsiye etti. Temel olarak şansın gücüne ve “kendini başka bir şeye dönüştürme yeteneği” olarak gördüğü hayal gücüne inanırdı. Şöyle söylemişti:</li></ul><blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(52, 125, 121); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(52, 125, 121); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">Hayatım birbirini izleyen sevinçli rastlantılarla geçti. Aslında her gün şansımız vardır ama bunu bilemeyiz. Yetenek, şansı fark edip ondan nasıl yararlanılacağını bilmekte yatar. Şans, hayal gücünün kardeşidir. Bir iyilik meleği olsaydım, bir bebeğe şans dilerdim ama şansı ona acı getireceğini bilerek korkardım da. (John Craxton, Hayatın Lütufları kitabından, Ian Collins, Yapı Kredi Yayınları)</blockquote>Öne çıkan eser:&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2023/5/5/1686320455725.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.26" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Doğanın Yapı Taşlarıyla Manzara, 1975-1976, dokuma halı, 423x492 cm (University of Stirling Art Collection, İskoçya)Craxton, Girit’e temelli yerleşmeyi düşünüyordu. Ancak 1967 yılında Yunanistan’da darbe olduktan sonra “Kuzeyin Atina’sı” denen Edinburgh’ya taşınmak zorunda kaldı. Yeni kurulan Stirling Üniversitesi de sanatçıya büyük bir duvar halısı siparişi verdi.Altı dokumacının 18 ayda 500 farklı renkte iplik kullanarak dokuduğu bu heybetli halı sanatçının başyapıtlarından biridir desek yanlış olmaz. Ege’de ve Anadolu’da çokça kullanılan desenler, soldan sağa doğru aydınlanan kompozisyon ve İkarus misali Güneş’e çıktıkça eriyen keçi; Craxton’ın yaşamının, zorunlu ve gönüllü sürgünlerinin destanı niteliğindedir. Ancak karanlık denebilecek sembolizmine rağmen çalışma Ege’nin ve Craxton’ın dirimsel enerjisini yansıtmaktadır. (Merak edenler için: Albaylar cuntası 1974’te son bulduktan iki yıl sonra Craxton Hanya’daki evine dönebildi. 2006’da tedavi görmek için gittiği Londra’da hayatını kaybetti. Külleri Hanya’daki limana savruldu.)<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ve daha fazlası: Serginin de küratörü olan Ian Collins biyografisini yazmak için Craxton’a yalvardığını söylüyor. Çünkü Craxton’a göre sanat yazarlarının konu ettikleri kişilere tepeden baktıklarını, kişisel gerekçelerle çalıştıklarını ve hakikatleri yanlış yansıttıklarını düşünen biri. Ancak neyse ki Collins sanatçıyı ikna etmeyi başarmış ve karşımızda 400 sayfalık “John Craxton- Hayatın Lütufları” kitabı duruyor. Yapı Kredi Yayınları tarafından sergiyle eş zamanlı yayımlanan kitap, sanatçının heyecanlı yaşamına ve sanata dair düşüncelerine kapsamlı bir bakış niteliğinde.</li></ul>

Aposto İstanbul

John Craxton'a bakmak

Mavi Anadolucu bir İngiliz

Kosovalı sanatçı Petrit Halilaj, Madrid'deki Reina Sofia'nın Palacio de Cristal'deki ilk kişisel sergisi için fantastik ama son derece kişisel bir enstalasyon yaratmış. Palacio de Cristal zaten başlı başına etkileyici bir yapı. Halilaj, eşinin ilgisini çekmek için yapıları süslemesiyle tanınan çardak kuşlarının ayrıntılı kur yapma ritüellerinden esinlenerek, Palacio de Cristal'in içine devasa çiçekler asmış. Çatıdan sarkan büyük hor çiçeği, palmiye tohumları, kiraz çiçeği, haşhaş, karanfil ve zambak çiçekleri, Halilaj'ın hayat arkadaşı Álvaro Urbano ile birlikte çelikten ve kanvastan inşa edilmiş. İnanılmaz değil mi? Geçen sene başlayan yazın başlayan sergi, bu ay itibari ile sona ermiş; keşke görme fırsatımız olsaydı!Biraz da sana sanatçının bu eserinde ne anlatmak istediğinden bahsetmek isterim. Halilaj, Palacio de Cristal'i aşk kutlamaları için bir yer olarak düşünmek istemiş. Hem sanatçının ailesi hem de Kosova toplumu eşcinsel ilişkileri kabul etmediği ve kucaklamadığı için, hayat arkadaşı ile birlikte aşklarını halka açık bir şekilde gösteriyor; ve Halilaj bu sergide ortaya çıkıyor. Sergide işlenen ikincil bir kavram da, Halilaj'ın Palacio de Cristal'de yarattığı yuvanın çevresindeki bahçe ile iç içe olması. Pencereleri açıp, kuşların alana girmesi için beslenme alanları kurarak, iç ve dış mekanlar birbirinden ayrılamayacak şekilde harmanlanıyor.&nbsp;İzleyicileri devasa yapılar arasında dolaşmaya davet ederek, onlardan doğadaki yerlerini düşünmelerini istiyor. Sergiden daha fazla fotoğrafı Instagram'da paylaştım; bu&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/p/CMZBmTXrjh4/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">linkten</a>&nbsp;ulaşabilirsin.<img src="https://images.aposto.com/2021/4/2021-05-06T15:27:47.617Z_sm.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" alt="quehacerhoyenmadrid.com" ratio="Infinity" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">

eşcinsel ilişki ile ilgili hikayeler