2000’lerin başı, insan genomuna dair yürütülen bilimsel çalışmalarda büyük bir yükseliş gördü. 2003 yılına geldiğimizde ise bu konuda, insanların ilk kez Ay’a ayak basmasına&nbsp;eşdeğer görülen çığır açıcı bir gelişme yaşandı: Oldukça geniş çaplı uluslararası bir çalışma olan <a fr-original-style="" href="https://en.wikipedia.org/wiki/Human_Genome_Project#:~:text=The%20Human%20Genome%20Project%20(HGP,physical%20and%20a%20functional%20standpoint." style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Human Genome Project</a> (HGP) kapsamında insan genomu, 3 milyar DNA harfinin tamamı dahil olmak üzere başarıyla tanımlanmış ve <a fr-original-style="" href="https://www.genome.gov/11006929/2003-release-international-consortium-completes-hgp" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">sıralanmıştı.</a> Son yıllarda gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar ile birlikte bilim insanlarının buna iki milyondan fazla ek varyant eklemesi referans genomunun sorgulanmasına neden olsa da, tüm DNA diziliminin sıradan bir bilgisayarda depolanması için gereken alan yine de pek fazla yer kaplamıyor.Şimdiyse Tesla ve SpaceX CEO’su Elon Musk, yaşayan tüm insanların DNA diziliminin son derece küçük bir depolama sistemine sığmasının olası olduğunu söyleyerek bu konudaki tartışmaları bir kez daha alevlendirmiş <a fr-original-style="" href="https://futurism.com/neoscope/elon-musk-human-dna-database" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">bulunuyor.</a> Ancak bu fikrin dünyanın en zengin kişisinden çıkması ve konunun tüm insanlığın DNA dizilimi olduğu gerçeği, akıllara pek çok farklı ürkütücü bilim kurgu senaryosunu da beraberinde getiriyor.&nbsp;Peki, tüm insanlığın DNA dizilimini tek bir odada depolamak gerçekten de mümkün mü? Dahası, böyle bir şey mümkün olsa bile mümkün olmalı mı?<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">HGP’nin ortaya çıkışı ve yarattığı etkiler</h2>İnsan genomu olarak da bilinen insan organizmasının kromozomlarının neredeyse tüm genetik içeriğinin dizilerini başarıyla tanımlayan, depolayan ve kamuya açık hale getiren HGP, 1990 yılından 2003 yılına kadar faaliyetlerini sürdürmüş olan uluslararası bir bilimsel çalışma işbirliğidir. Araştırmacılara üç milyar baz çifti, yani insan genomik DNA’sını oluşturan adenin, timin, guanin ve sitozin dizileri hakkında temel bilgiler sağlayan bu proje ile genomik dizilerin yorumlanması, analiz edilmesi ve insan DNA’sında kodlanmış olan tüm genleri tanımlanması için gerekli olan teknolojilerin geliştirilmesi ve bunun sonucunda doğabilecek olan etik, yasal ve sosyal sorunların ele alınması amaçlanıyordu.On yılı aşkın bir süre boyunca HGP kapsamında yapılan çalışmalar, pek çok alanda adeta <a fr-original-style="" href="https://evrimagaci.org/insan-genomu-ilk-defa-eksiksiz-olarak-dizilendi-11692/amp" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">devrim yarattı</a>. İnsan genomu veri tabanının halka açık bir şekilde sunulması sayesinde birçok&nbsp;hastalıkla ilişkili&nbsp;çeşitli genler tanımlandı ve hem nadir görülen hem de sık rastlanan hastalıkların gelişimini ve sonucunu değiştiren ek genetik etkiler belirlendi. Bunun bir sonucu olarak ise ‘kişiselleştirilmiş tıp’&nbsp;anlayışı ortaya çıktı. Başka bir deyişle; bir hastanın tüm genom dizisi, o kişinin iyileşmesi için en uygun sağlık hizmetinin ne olduğunu anlamayı inanılmaz bir şekilde kolaylaştırmıştı.Öte yandan, HGP’nin hukuk ve sosyal bilimler üzerindeki etkisi de en az tıp alanında açtığı yenilikler kadar büyüktü. Mesela, Combined DNA Index System (CODIS) isimli bir sistem ile analiz edilen insan genomik dizi verisi; tükürük, kıl, kurumuş kan ve meni gibi biyolojik madde örneklerinden bireylerin tanımlanmasına olanak sağlayarak adli tıp bilimini kökten değiştirdi. Hatta, daha önce hüküm giymiş bir suçlunun hapis cezası almasına rağmen daha sonra tekrar suç işleme eğiliminin yüksek olması sonucunda bazı hükümetler, gelecekteki işlenebilecek suçların faillerinin tanımlanmasını kolaylaştırmak adına, hüküm giymiş tüm suçlulardan DNA örnekleri toplama politikası uygulamaya ve DNA bankaları oluşturmaya başladı. Siyasi bağlamda son derece tartışmalı bir adım olan bu politika sayesinde aynı zamanda işlemedikleri suçlar için haksız yere mahkum edilen kişiler, DNA kanıtı ile yıllar sonra aklanarak özgürlüklerine kavuştu. Bununla birlikte HGW, modern insan <a fr-original-style="" href="https://arkeofili.com/afrikadan-cikis-homo-sapiensin-yolu/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Homo sapiens</a>’in vatanının Afrika toprakları olduğu gibi pek çok şeyi de ortaya çıkararak antropolojiye ciddi katkılarda bulundu.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">"İyilik için kullanılacak, değil mi?"</h2>Elon Musk’ın yeni açıklamalarına dönecek olursak: Bu soru üzerine Musk ile iletişime geçen MIT Technology Review kıdemli editörü Antonio Regalad, tek bir insanın genomunun depolama boyutunun 100 gigabayt civarında olabileceğini ifade <a fr-original-style="" href="https://twitter.com/antonioregalado/status/1529455581341392898" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">ediyor.</a> Dogecoin’in yaratıcılarından Billy Markin ise Twitter üzerinden paylaştığı bir meme ile Musk’ın söylemlerinin gerçekleşmesi ve insanlığın tüm DNA dizilerinin küçük bir odada tutulması halinde doğabilecek tüyler ürpertici olasılıklara dikkat çekiyor.<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://twitter.com/BillyM2k/status/1529523264036343808" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2022/4/2022-05-28T13:56:26.782Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.62" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a><blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(15, 14, 14); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(15, 14, 14); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">Böyle bir gücün yozlaşmış ellerde ne denli tehlikeli olabileceğinin altını çizmek isteyen Markin, yaptığı paylaşımda ünlü bir Star Wars "meme"ini kullanıyor.</blockquote>İnsanlığın DNA’sının depolanmasının potansiyel bir tehlike olmasının ardında ise aslında böylesine devasa bir veri tabanının kullanılabileceği alanların ve sınırlarının tam olarak ne olduğunun bilinmemesinin yattığı söylenebilir. Bunu, bir hacker’ın cihazınızın sistemine sızarak tüm kişisel verilerinizi çalması ve daha sonra bu bilgileri sizleri tehlikeye sokacak şekilde kullanmasına benzetebilirsiniz. Eğer tüm insanlığın DNA kütüphanesi yanlış kişilerin eline geçseydi, bu ne anlama gelirdi? Tüm detaylarıyla kestirmek şu an için pek mümkün olmasa bile; bilgiyi elinde bulunduran otorite sahibi kişiler ile insanlığın geri kalanı arasındaki güç dengelerinin çok daha farklı boyutlara gelebileceğini tahmin etmek çok da zor değil.

Quando

İnsanlığın tüm DNA’sı bir odada depolanmalı mı?

<ol fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Evet bugün haberlere GOOINN'den bizi çok heyecanlandıran bir gelişmeyle başlıyoruz. &nbsp;Erken aşamada startup fikrilerinizi valide edebileceğiniz ürünümüz Inodash'in Product Hunt üzerinden lansmanını yapıyoruz. Bugün yani 8 Temmuz saat 10:00 sularına kadar oylamaya katılabilirsiniz. Upvotelamak ve yorum bırakmak için <a fr-original-style="" href="https://www.producthunt.com/posts/inodash" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan&nbsp;</a>kayıt olabilirsiniz 😊 </li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"> <img src="https://images.aposto.com/2021/6/3/1625698238039.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Nvidia&nbsp;, Birleşik Krallık'taki en güçlü süper bilgisayar olan 100 milyon dolarlık Cambridge-1'i piyasaya sürüyor. Bu makine, sağlık hizmetlerinde yapay zeka araştırması için kullanılacak. Nvidia, dijital biyoloji, genomik ve kuantum hesaplama alanındaki araştırmaları hızlandırmayı hedefliyor. Yakın gelecekte ise COVID 19&nbsp;salgını için kullanılması <a fr-original-style="" href="https://venturebeat.com/2021/07/06/nvidia-launches-100m-supercomputer-for-u-k-health-research/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">bekleniyor</a>. </li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Nintendo Switch OLED, çevrimiçi oyunlar için 64 GB dahili depolama ve gelişmiş sese sahip yerleşik hoparlörler ile <a fr-original-style="" href="https://www.bbc.com/news/technology-57734949" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">geliyor.</a> Tıpkı Nintendo Switch gibi, kullanıcıların çok oyunculu deneyim için TV'de oynamasına ve ayrılabilir Joy-Con kumandalarını paylaşmasına olanak tanıyan konsol, mobilite için Nintendo Switch taşıma çantası ve ekran koruyucu seti de sunuyor. 8 Ekim 2021 tarihinde piyasaya çıkacak olan Nintendo Switch OLED, 349 euro (güncel kur ile yaklaşık 3.587 TL) fiyat etiketine sahip olacak. Konsolun ülkemize ne zaman geleceği ya da fiyatının ne kadar olacağı gibi detaylar ise henüz belli değil. </li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Mart ayında 41,9 milyar dolar değerleme ile halka açılan Roblox, Sony Music Entertainment&nbsp;ile önemli bir iş birliğine gittiğini duyurdu. Öncelikle Roblox ve Sony Music Entertainment arasında halihazırda bir iş birliği bulunduğunu belirtelim. Edindiğimiz bilgilere göre yapılan yeni anlaşma söz konusu iş birliğini daha da <a fr-original-style="" href="https://webrazzi.com/2021/07/07/roblox-online-konserler-icin-sony-music-entertainment-ile-is-birligine-gitti" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">genişletecek.&nbsp;</a>Online bir oyun olmasına rağmen platformu içinde online canlı konserler verilmesine olanak sağlayan Roblox, bu anlaşma ile birlikte müzik odağında yeniliklerle karşımıza daha fazla çıkacak. Roblox'un online konserleri sadece Sony Music Entertainment sanatçıları ile sınırlı kalmayabilir. Geçtiğimiz Mayıs ayında paylaşılan verilere göre Roblox'un 43 milyon günlük aktif kullanıcısı bulunuyor. </li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">WhatsApp'ın&nbsp;uzun zamandır beklenen çoklu cihaz işlevselliğinin ilk testlerine yakında başlayacağı ön görülüyor. Bu özellik, adından da anlaşılacağı gibi, kullanıcıların herhangi birinden çıkış yapmak zorunda kalmadan aynı WhatsApp hesabıyla birden fazla cihaza giriş yapmalarını <a fr-original-style="" href="https://gadgets.ndtv.com/apps/news/whatsapp-multi-device-support-public-beta-early-testing-rollout-begin-soon-wabetainfo-2480617" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">sağlayacak</a>. </li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"> <img src="https://images.aposto.com/2021/6/3/1625698321081.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.78" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Gıda endüstrisinin yeniliklerinden biri olan dark kitchen yani “bulut mutfak,” veya “hayalet mutfak” da denilen platform Kitopi, geçtiğimiz günlerde 415 milyon dolar değerinde Seri C yatırım aldığını <a fr-original-style="" href="https://egirisim.com/2021/07/06/bae-merkezli-bulut-mutfak-platformu-kitopi-415-milyon-dolar-seri-c-yatirim-aldi/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">duyurdu</a>. 2018 yılında şirket CEO’su Mohamad Ballout tarafından kurulan şirket, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Kuveyt ve kısa süre önce Bahreyn pazarına da giriş yaparak toplamda 60’dan fazla “bulut mutfak” işletiyor. Bulut mutfaklar, restoran içerisinde yemek yeme imkanı sunmayıp yalnızca paket servis hizmeti sunan işletmelerdir. Gıda endüstrisi için bir devrim olan bulut mutfak uygulaması, pandemiyle birlikte hayatımızda yer etmeye başlamış gibi gözükse de, aslında ABD, Birleşik Arap Emirlikleri, Hindistan ve Singapur gibi ülkelerde senelerdir uygulanan bir model. Ülkemizde de yakın zamanda benimsenmeye başlanan bulut mutfak konsepti, geleneksel gıda işletmeciliğine kıyaslandığında sunduğu birçok avantajla ilerleyen zamanlarda oldukça ilgi çekeceğe benziyor. </li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Akbank’ın 36 saati aşkın bir süredir devam eden hizmet kesintisiyle alakalı ilk defa olumlu bir duyuru yapıldı. Son iki gündür birçok farklı yorum ile yaşanan kesintinin nedeni anlaşılmaya çalışılırken şirket umut vaat eden haberi verdi. “Bilgilendirme” notuyla yapılan <a fr-original-style="" href="https://shiftdelete.net/flas-gelisme-akbank-sistemlerini-acmaya-basliyor" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">paylaşım</a> şöyle: “Hizmetlerimizdeki kesintileri gidermek için yoğun çalışmalarımızı teknoloji iş ortaklarımızla beraber aralıksız sürdürüyoruz. Sistemlerimizi önümüzdeki saatlerde kademeli olarak devreye almayı hedefliyoruz. Gelişmeleri sizlerle paylaşmaya devam edeceğiz. Süreçten etkilenen başta müşterilerimiz olmak üzere tüm paydaşlarımızdan özür dileriz.” Son durumda da dün akşam saatlerinde sorunun çözülmeye başladığı ve posların açıldığı bilgisini almış bulunuyoruz. </li></ol>

genomik ile ilgili hikayeler