• İnsanlığın hızlı yayılımı: Bilim insanları, insanların diğer memeliler gibi yalnızca genetik evrimle uyum sağlamak zorunda kalsaydı, bugün ulaşılan küresel coğrafi yayılıma erişmenin yaklaşık 88 milyon yıl sürdüğünü hesapladı.<ul><li>Çalışmada, insan türünün kültürel uyum ve teknoloji sayesinde farklı iklim ve coğrafyalara diğer memelilere kıyasla çok daha kısa sürede yayıldığı vurgulandı.</li></ul>

Canlı Gündem

<span fr-original-class="customBullet" fr-original-style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block;" style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block; box-sizing: border-box;">•&nbsp; Akıl hastalıkları tedavisinde solucan kullanımı: Reading Üniversitesi'nde yapılan yeni bir çalışma, genellikle göletlerde ve derelerde yaşayan, kaybolan organlarını, hatta beynin tamamını bile yeniden oluşturabilen, planaria familyasından gelen yassı su solucanlarının bazı ilaçlara kemirgenlere benzer tepki verdiğini ortaya koydu.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Neden önemli?&nbsp;Solucanlara akıl sağlığı sorunlarının tedavisinde kullanılan haloperidol ilacı verildi ve yoksunluk belirtileri gösterdikleri tespit edildi. Bu çalışma daha önce epilepsi tedavilerini ve uyuşturucu bağımlılığını araştırmak için kullanılan, etik olarak deneylerde kullanılmaya memelilerden çok daha uygun olan solucanların akıl hastalıklarına tedavi geliştirilmesine de yardımcı olabileceğini gösteriyor.</li></ul>

Angst

<span fr-original-class="customBullet" fr-original-style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block;" style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block; box-sizing: border-box;">•&nbsp; Biyoçeşitlilik kaybı:&nbsp;İsviçre Federal Su Bilimi ve Teknolojisi Enstitüsü (Eawag) ve Zürih Üniversitesi’nden araştırmacıların yeni raporuna göre insan faaliyetleri sürüngenler, amfibiler ve memeliler başta olmak üzere biyolojik çeşitlilik üzerinde benzeri görülmemiş etkilere sebep oluyor.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ayrıntılar:&nbsp;Raporda azalmanın beş temel nedeni habitat değişikliği, avlanma ve balıkçılık gibi faaliyetler yoluyla kaynakların doğrudan sömürülmesi, iklim krizi, istilacı türler ve kirlilik olarak gösteriliyor.</li></ul>

• <a fr-original-style="" href="https://edition.cnn.com/2023/05/22/world/wildlife-crisis-biodiversity-scn-climate-intl/index.html" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Yeni bir araştırmaya</a> göre, 'İnsan Çağı' olarak da bilinen Antroposen döneminin 'Altıncı Kitlesel Yok Oluş'u, tahmin edilenden çok daha kötü bir şekilde gerçekleşiyor. Biological Reviews'de yayımlanan, 71 bini aşkın hayvan türü için popülasyon eğilimi verilerinin incelendiği araştırmaya göre, incelenen türlerden sadece %3'ünün artan nüfusa sahip olduğu; %48'inin ise azalmakta olduğu aktarılıyor.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Dahası: Buna ek olarak, çalışmada, türlerin yok olma riskini değerlendirmek amacıyla türleri etiketleyen Uluslararası Doğayı Koruma Birliği'nin (IUCN) Kırmızı Listesi'nde tehdit altında olmayan türler olarak sınıflandırılan türlerin %33'ünün de yol olmaya doğru ilerlediğine işaret eden kanıtlara ulaşıldığı ifade ediliyor. Ayrıca; kuşlar, memeliler ve böceklerde nüfus sayısının daha sert bir şekilde düştüğü; buna karşılık sürüngen ve balıklardaki nüfus düşüşünün daha az olduğu belirtiliyor.</li></ul>

Quando Bilim

Londra merkezli Uluslararası Botanik Bahçeleri Koruma Derneği'nin yayımladığı "Dünya Ağaçlarının Durumu" isimli raporda, dünya genelinde yaklaşık 17 bin 510 ağaç türünün yok olma tehdidi altında olduğu ortaya çıktı. Bu sayı, dünya ağaç türlerinin en az %30’unun risk altında olduğu anlamına geliyor. 58 bin 497 ağaç türü üzerinde yapılan beş yıllık bir araştırma sonucu yayımlanan rapora göre, Türkiye’de bulunan 185 ağaç türünün 13’ü büyük risk altında.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Neden önemli?&nbsp;</h2>Botanik bahçeleri, ormancılık kurumları ve üniversitelere bağlı 60'dan fazla kurum ve 500'den fazla uzman tarafından derlenen rapor; 440 ağaç türünün doğada 50’den az örneğinin kaldığını <a fr-original-style="" href="https://www.euronews.com/green/amp/2021/09/01/over-30-of-tree-species-worldwide-are-threatened-by-extinction-landmark-report-warns" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">söylüyor</a>.• Avrupa’ya özgü ağaçların %58’i yok olma tehdidi altında.• Kuzey Galler’de bulunan menai whitebeam isimli ağaç, kalan 30 örneğiyle en büyük riski taşıyor.• Dünya çapında en az 142 türün soyu tükenmiş durumda.• En savunmasız ağaçlar arasında manolya, meşe, akçaağaç türleri ve abanozlar bulunuyor.• En fazla tehdit altındaki tür Brezilya’da.• Dünyanın biyolojik çeşitlilik açısından ilk beş ülkesi arasında bulunan Endonezya ve Malezya’daki ağaçların %25’i tehlikeyle karşı karşıya.• Dünya çapında tehdit altında bulunan ağaç türlerinin sayısı; küresel olarak tehdit altındaki memeliler, kuşlar, amfibiler ve sürüngenlerin toplamından iki kat daha fazla.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Ağaç türleri neden yok oluyor?</h2>Rapor, ağaç türleri üzerinde giderek artan tehdit olarak iklim krizini işaret ediyor. Küresel hava sıcaklıklarındaki artış, ağaçların yaşam alanlarını kaybetme riskini oluşturuyor. En az 180 ağaç türü deniz seviyesinin yükselmesi ve şiddetli hava olaylarındaki artış sebebiyle doğrudan tehdit altında. Tarım alanı açmak için kesilen ormanlardan ağaç türlerinin %29’u ciddi şekilde etkileniyor. Kerestecilik faaliyetleri, hayvancılık, kentleşme ve artan orman yangınları da ağaç türlerini yok olmanın eşiğine getiren diğer sebepler arasında yer alıyor.

memeliler ile ilgili hikayeler