Yapay zeka ve veri koruma, giderek birbiriyle kesişen iki önemli alan. Yapay zeka sistemleri genellikle büyük miktarda veriye kolaylıkla erişebiliyor. Derin öğrenme algoritmaları ile birçok farklı kaynaktan büyük miktarda veri toplar ve bu verileri analiz ederek öğrenme ve karar verme yeteneklerini geliştirirler. Bu veriler genellikle insan davranışları, tercihleri, alışkanlıkları ve diğer kişisel bilgileri içerebilir. Yani yapay zekanın, kişisel verilerin toplanması ve işlenmesi için önemli bir araç olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Hal böyleyken yapay zeka kullanımı, kişisel verilerin gizliliği noktasında öncelikli ve hassas bir konu olarak karşımıza çıkıyor ve önemli etik sorunları gündeme getiriyor.Her şeyden önce yapay zeka terimi ile ne kastedildiğinin anlaşılmasında fayda var.&nbsp;Nedir bu yapay zeka?&nbsp;Yapay zekanın tüm dünyada geçerli veya net bir tanımı olmasa da, yapay zeka insanlar gibi düşünmeye ve eylemlerini taklit etmeye programlanmış makinelerde insan zekasının simülasyonu olarak ifade edilebilir. Yapay zeka, bir makine öğrenme, akıl yürütme ve problem çözme gibi insan tabanlı becerilere sahip olduğunda var olur.Kişisel verilerden besleniyorYapay zeka terimi ilk kez 1956 yılında bir konferansta John McCarthy tarafından kullanıldı. O günden bugüne kadar büyük gelişmeler yaşayan yapay zeka, daha da hızlı gelişerek ilerlemeye devam ediyor. Apple Siri, Google Asistan gibi sesli komutlarımızı işleyerek sorularımızı cevaplayan ve ev aletlerini kontrol eden sesli asistanlar, otonom araçlar, video izleme ya da yüz tanıma sistemleri gibi güvenlik sistemlerinin her biri karşımıza çıkan en yaygın yapay zeka örnekleri. Her geçen gün de bu örneklere bir başkası ekleniyor. Bu durumda kişisel verilerimizi temel kaynak olarak kullanan bu yapay zeka teknolojisi için bazı önlemlerin alınması bizler için elzem hale geliyor.İnternetin bu denli yaygınlaşması ile birlikte bizler her gün birçok kişisel verimizi farkında olmadan paylaşıyoruz. Öyle ki online alışveriş yaptığımız e-ticaret sitelerinde, fotoğraflarımızı ve videolarımızı paylaştığımız sosyal medya platformlarında, telefon ve tabletlerimize indirdiğimiz mobil uygulamalarda ya da sık sık kullandığımız arama motorlarında farkında olarak ya da olmayarak, istekli ya da isteksiz olarak sürekli kişisel bilgilerimizi dijital ortama yüklüyoruz. Bu çoğu zaman uygulama ve hizmetlerin sağladığı kolaylık ve rahatlıktan etkilenerek düşünmeden gerçekleşiyor, kimi zamansa verilerimizin üzerindeki kontrolü kaybedip sadece birkaç tıklama ile verilerimizi sanal ortamla paylaşıyoruz. Bu kolaylığın karşısında ise, verilerimizin nereye gittiğini ve kimlerin eline geçtiğini düşünmüyoruz.Ne var ki bu denli özel kişisel bilgilerin yanlış ellere geçmesi, kötüye kullanılması ya da yanlış amaçlar için kullanılması günün sonunda dolandırıcılık, sahte hesaplar, itibar kaybı ya da kişisel güvenlik riskleri gibi ciddi zararları ve hak kayıplarını beraberinde getiriyor. İşte bu noktada kişisel verilerimizin gizliliğinin sağlanması mahremiyetimiz için büyük önem arz ediyor.&nbsp;Türkiye’de yasal durum ne?Yapay zeka teknolojisi, son yıllarda büyük gelişmeler kaydetti ve çeşitli alanlarda kullanılmaya başlandı. Ancak, verilerimizden beslenerek varlığını sürdüren yapay zeka teknolojisi ile kişisel verilerin işlenmesi ve korunması konusunda bazı riskler de beraberinde geldi. Hal böyleyken yapay zekaya yönelik düzenlemeler mahremiyetimizin korunması için her geçen gün daha da önem kazanıyor.&nbsp;Türkiye’de yapay zeka sistemlerine yönelik henüz spesifik bir düzenleme bulunmuyor. Ne var ki, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“KVKK”) veri mahremiyetimizin sağlanması için uygulamada büyük öneme sahip. Nitekim veri güvenliğinin sağlanabilmesi, ancak yapay zeka sistemlerinin geliştirilmesi ve kullanılmasında KVKK gerekliliklerine uyulması ile sağlanabilir.KVKK’nın 4. ve 5. maddesi kapsamında, hukuka uygun şekilde kişisel verilerin işlenmesi için açık rıza, şeffaflık, meşru menfaat, amaçla sınırlılık, veri güvenliği, saklama süresi gibi birçok ilke ve kural belirlenmiştir. Bu ilke ve kuralların, yapay zeka teknolojisi ile uyumlu hale getirilmesi veri güvenliğinin tesis edilerek mahremiyetimizin korunması için elzem. Örneğin, yapay zeka algoritmaları kullanılarak kişisel verilerin analizi yapılırken, algoritmaların bu verileri gizli ve güvenli bir şekilde saklaması ve yalnızca belirlenen amaçlar için kullanması gerekiyor.Anayasa’nın 20/3. maddesi ile koruma altına alınan temel hak ve özgürlüklerimiz kapsamında kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı bakımından da yapay zeka sistemlerine ilişkin düzenlemeler büyük gerekliliğe sahip. Veri güvenliğinin ve gizliliğinin sağlanması için kişisel verilerin işlenmesinde yapay zeka sistemleri de dahil olmak üzere her türlü teknolojinin kullanımı, kişisel veri sahiplerinin temel hak ve özgürlüklerine saygı gösterilerek gerçekleştirilmeli.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(232, 94, 94); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(232, 94, 94); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">Bununla birlikte, Kişisel Verileri Koruma Kurumu (“Kurum”) tarafından 15 Eylül 2021 tarihinde yayımlanan “Yapay Zeka Alanında Kişisel Verilerin Korunmasına Dair Tavsiyeler” yapay zeka alanında faaliyet gösteren geliştiriciler, üreticiler, servis sağlayıcıları ve karar alıcılar için önemli öneriler barındırıyor. Kurum, bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin gözetilerek yapay zeka uygulamaların geliştirilmesi ve uygulanmasına vurgu yaparak, veri güvenliği ve gizliliğine ilişkin ilkelere dikkat çekiyor.</blockquote>Mahremiyetimizi korumak için neler yapmalıyız?Elektronik cihazların hayatımızda bu denli yaygın olduğu bu günlerde haber okurken, müzik dinlerken, alışveriş yaparken ya da sosyal medyayı kullanırken her gün, her dakika, her saniye kişisel verilerimizi sanal ortamla paylaşıyoruz. Bu da kişisel verilerimizin dijital ortamda saklanarak bizlerin çeşitli tehditlerle karşı karşıya kalmasına yol açıyor. Her şeyden önce bizlerin bilinçlenmesi bu noktada büyük öneme sahip.Kuruluşlar yapay zeka kullanımı konusunda şeffaf olduklarından ve bireylere kişisel verilerinin nasıl toplandığı, kullanıldığı ve işlendiği hakkında açık bilgiler sağladıklarından emin olmalı. Veri sahipler yeterli şekilde aydınlatılmalı, kişisel verilerinin toplandığı belirli amaca uygun olarak işlenmesi için bireylerden gerekli onayı aldıklarından emin olmalı. Kişisel verilerin işlenmesi temelli yapay zeka ve veri toplama çalışmaları, kişilerin temel hak ve özgürlüklerini koruyan bir yaklaşım içerisinde yapılmalı. Bununla birlikte özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesi söz konusuysa, özel veri koruma kuralları göz önünde bulundurularak daha sıkı teknik ve idari tedbirler uygulanmalı. Ve en önemlisi ise verilerin mümkün olduğunca anonim hale getirilerek işlenmesi tercih edilmeli.Özel hayatın ve mahremiyetimizin gizliliğinin en temel haklarımızdan biri olduğu gerçeği göz önüne alındığında, yapay zekanın kişisel verilerimizi kullanırken verilerimizin güvenliğine yönelik tüm riskleri azaltıcı, kapsamlı bir korumayı sağlaması çok önemli.Veri sahipleri olarak bizlerin de alması gereken bazı cevaplar var. Verilerimiz neden ve nasıl kullanılıyor? Verilerimiz hangi amaçla kullanılıyor? Adil, yasal ve şeffaf bir şekilde saklanabiliyor mu? Verilerimiz üçüncü kişilerle paylaşılıyor mu? Mahremiyetimizin korunduğundan emin olmak istiyorsak bu sorulara doğru ve yeterli cevaplar aldığımızdan emin olmalıyız. Ancak bu şekilde bizler ve hayatımızda giderek büyük alan kaplayan yapay zeka teknolojileri ile aramızda güven ortamı oluşabilir.Yapay zeka artık tamamen hayatımızın içinde. Ve bu birliktelik giderek daha da güçleniyor. Yapay zekadan uzaklaşmak yerine, bizlere düşen mahremiyetimizi koruyarak onlarla birlikte yaşamayı öğrenmek. Unutmamalıyız ki mahremiyetimiz olmadan güvende olmamız mümkün değil.

Veri Koruma ve Mahremiyet Gündemi

Günümüzde içinde bulunduğumuz teknoloji çağının en önemli buluşlarından biri de yapay zeka teknolojisidir. Yapay zeka, kendi kendini süren arabalardan tutun da dijital sesli asistanlara kadar birçok alanda artık hayatımızın içindeler. Ne var ki bu teknolojinin yarattığı potansiyel avantajlar ve fırsatlarla birlikte, yapay zeka teknolojilerinin kullanımı ile birlikte, kişisel verilerin korunması bizler için daha da önem kazanıyor.

Yapay zeka teknolojisinde kişisel verilerin korunması

Yaşanan depremlerin ardından Türkiye’nin 71 ilinde yeniden başlayan eğitimin ilk haftasını geride bıraktık. Bununla birlikte depremden etkilenen 10 ilde eğitim öğretime geçiş illerdeki okulların sağlamlık raporlarına göre kademeli olarak başlayacağı Millî Eğitim Bakanlığı tarafından açıklanmıştı. Kilis, Diyarbakır ve Şanlıurfa'da eğitim öğretim bugün başlıyor. Okullar, Gaziantep ve Osmaniye'de 13 Mart'ta, Adıyaman, Malatya, Kahramanmaraş ve Hatay'da ise 27 Mart'ta açılacak. Adana’da okulların 1 Mart’ta açılması beklenirken, tarih 13 Mart’a ertelendi.Mevcut durumu ele aldığımızda, yaşanan afet sonrası ülke genelinde eğitime dair farklı ihtiyaçlar karşımıza çıkıyor. Eğitime başlayan illerde sınıflarında veya okullarında depremden etkilenen öğrenciler bulunan öğretmenler, öğrencilerin bağ kurma ve iyi olma hallerine destek olmaya çalışırken; bir yandan depremden doğrudan etkilenmemiş çocukların ihtiyaçlarını da gözetiyorlar.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(5, 23, 189); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(5, 23, 189); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Çocukların ihtiyacı farklı. Kimi temas istese de kimi temas etmek istemiyor, mesafe iyi geliyor. Çocuktan çocuğa değişen ihtiyaçlar iyi saptanmalı. Güven, iletişim, bağ kurma ihtiyaçları ön plana çıkıyor. Sadece afet bölgesinden gelen çocuklar da değil, tüm çocuklarda ifade ihtiyacı var. Depremi yaşamayan çocuklar da öğrenmek, bilmek ve düşündüklerini”paylaşmak istiyor.” -Depremin Ardından Okula Dönüş Yolunu Birlikte Yürümek I etkinliği katılımcısı</blockquote><h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bir aradalığın iyileştirici gücü</h3>Öğretmen Ağı’nda ilk günden bu yana, “Öğretmenler adına değil, öğretmenlerle birlikte.” cümlesi pusulamız olmuş durumda. Çünkü bir öğretmenin ihtiyacına en iyi öğretmenin kendisi cevap verebileceğini biliyoruz. “#DeğişimÖğretmenle başlar”&nbsp;ise ana sloganımız. Bu sözlerin, Öğretmen Ağı’nı tanıtmak için kurgulanmış cümleler olmadığını, öğretmenlerin dönüştürücü gücünün ne kadar etkili olduğunu depremlerin ardından bir kez daha gördük. Peki, neydi gördüğümüz?Adana, Mersin, Hatay ve Gaziantep’te yapılan Öğretmen Ağı çalışmalarında tanışmış, bir araya gelmiş olan öğretmenler 2018 yılında bir WhatsApp grubunda yeniden buluştular.&nbsp;Dayanışma ve işbirliğine dayalı birlikte çalışma deneyimleri ile yaratıcı problem çözme, eleştirel düşünme, dijital okuryazarlık, kapsayıcı eğitim gibi çok çeşitli alanlarda yapılan çalışmalarda edinilen beceriler, bu grubun deprem ve sonrasında ihtiyaçları çok hızlı ve etkili bir biçimde karşılamasına imkan verdi.&nbsp;“Öğretmenler adına değil, öğretmenlerle birlikte.” ilerliyorken; her zaman olduğu gibi bu zor günlerin üstesinden gelmek için öğretmenlerin sesine kulak vermenin en doğrusu olduğunu düşünüyoruz. Bu nedenle depremin ardından ilk hafta içinde Öğretmen Ağı Değişim Elçisi öğretmenlere dönüp “İçinden geçtiğimiz süreçte iyi olma halinizin desteklenmesi için neye ihtiyaç duyuyorsunuz?” diye sorduğumuzda karşımıza çıkan bir arada ve dayanışma hali içinde olma ihtiyacının somut bir örneği gibi Mersin’deki buluşma.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(5, 23, 189); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(5, 23, 189); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Hissettiklerimi paylaşmak, birbirimizi duymak, dinlemek iyi olma halimi destekledi. Aynı zamanda ihtiyaç ve kaynak buluşması içerisinde nasıl yer alıp neler yapabilirim sorusuna örgütlenerek bir cevap bulabilmem beni ayağa kaldıran en önemli durum oldu. Bu tür durumlarda en önemli olgu birliktelik, dayanışma, örgütlü ve koordine hareket edebilmek.” -Yusuf Sarıçam, Sosyal Bilgiler Öğretmen ve Öğretmem Ağı Değişim Elçisi, İzmir</blockquote>

Öğretmen Ağı’nda ilk günden bu yana, “Öğretmenler adına değil, öğretmenlerle birlikte.” cümlesi pusulamız olmuş durumda. Çünkü bir öğretmenin ihtiyacına en iyi öğretmenin kendisi cevap verebileceğini biliyoruz.

Mevcut duruma dair

Sizinle paylaşacağımız <a fr-original-style="" href="https://www.ox.ac.uk/news/2021-06-07-lack-maths-education-negatively-affects-adolescent-brain-and-cognitive-development-1" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">çalışma</a> diyor ki: 16 yaşından sonra yeterli matematik eğitimi almayan gençlerin beyinlerinde, beyin gelişimi için kritik önemi olan bir kimyasalın (gamma-Aminobutyrik asit) salgılanması sekteye uğruyor. Bu kimyasal, beynin hafıza, öğrenme, problem çözme, mantık ve matematik becerilerini destekleyen kısmında azalıyor.<img src="https://images.aposto.com/2021/8/5/1630657911462.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.93" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Görsel: DepositPhotosMatematik becerilerinin iş bulma, sosyoekonomik durum, zihinsel ve fiziksel sağlık üzerine faydaları olduğunu gösteren çalışmalar da olduğunu göz önünde bulundurmamız gerekiyor. Tüm bu bulgular bize matematik eğitiminin gençler için vazgeçilemeyecek kadar önemli olduğunu gösteriyor. Bu, Covid-19 döneminde matematikten uzaklaşmak zorunda kalan gençler için elbette kötü haber, ancak zararın neresinden dönülse kardır.

problem çözme ile ilgili hikayeler