• Avrupa’da bataklık cesetleri: Euronews, Avrupa’nın çeşitli bölgelerinde turbalıklarda bulunan ve çoğu Demir Çağı’na tarihlenen bataklık cesetlerinin nasıl korunduğunu, kim olduklarına dair ipuçlarını ve bu buluntuların arkeologlar için neden önemli olduğunu anlattı.<ul><li>Haberde, bataklıkların oksijensiz ve asidik ortamı sayesinde cesetlerin cilt, saç ve iç organlar dahil olağanüstü derecede iyi korunduğu, buna karşılık kemiklerin çoğu zaman çözüldüğü aktarıldı.</li><li>Danimarka’daki ünlü Tollund Adamı ve Grauballe Adamı gibi örneklerin, kurbanların yüz ifadeleri ve son yemekleri hakkında ayrıntılı bilgi verdiği, mide içeriklerinin incelenmesiyle dönemin beslenme alışkanlıklarının ortaya çıkarıldığı belirtildi.</li><li>İrlanda, Almanya, Hollanda ve Birleşik Krallık’ta bulunan diğer bataklık cesetlerinin bazılarının şiddet izleri taşıdığı, bazılarının ise muhtemel ritüel kurban ya da suç cezası kurbanı olduğuna dair bulgulara yer verildi.</li><li>Araştırmacıların, radyokarbon tarihleme, DNA analizi ve adli tıp yöntemleriyle bu kişilerin yaş, cinsiyet, sağlık durumu ve kökenlerini incelediği, bazı örneklerde kıyafet ve aksesuarların da dönemin toplumsal yapısına ışık tuttuğu ifade edildi.</li></ul>

Canlı Gündem

Şu anda Helsinki'deki Aalto Üniversitesi'nde yüksek lisans yapmakta olan mühendis Lukas Schuck ve tasarımcı Tea Auramo tarafından ortaklaşa kurulan Fluff Stuff, bir dizi prototip yumuşak ev eşyası ve giysiden oluşuyor. Bu ürünler arasında çeşitli renkli minder ve yorganların yanı sıra selüloz elyaf dolgulu ceketler, çantalar ve kapüşonlu şapkalar yer alıyor.<img src="https://images.aposto.com/2022/10/5/1669367687646.jpeg" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.50" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Parçalar, uzun puro şeklindeki tohum başları ile tanımlanan ve tipik olarak Fin turbalıklarında (bir tür sulak alan) bulunan, genellikle geniş yapraklı uzun kuyruk olarak bilinen bir bitki türü olan typha latifolia ile doldurulmuş.Her ürün, geleneksel, yoğun karbonlu kuş tüyü dolgu yerine bitki lifleriyle doldurulmuş. Fluff Stuff ekibine göre, kedi kuyruğu tüyden yüzde 66 daha az su emer ve iki kat daha hızlı kurur.<img src="https://images.aposto.com/2022/10/5/1669367701065.jpeg" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.50" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> <blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(155, 155, 155); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(155, 155, 155); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Typha lifleri doğal olarak bir mum tabakasıyla kaplanır, bu da onları oldukça hidrofobik hale getirir."&nbsp;</blockquote>Şu anda bitkiler Finlandiya'daki yeniden ıslanan turbalıklardan ekibin ilk prototip cihazı kullanılarak hasat ediliyor.Fluff Stuff ekibi, "Kurulu turbalıklar Finlandiya'daki tarımsal emisyonların yüzde 50 ila 60'ını oluşturuyor" dedi ve projenin yeniden ıslanan turbalıkları eski haline getirmeyi ve aynı zamanda tekstil dolgusu oluşturmak için daha sürdürülebilir bir çözüm sağlamayı amaçladığını açıkladı.<img src="https://images.aposto.com/2022/10/5/1669367712143.jpeg" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.50" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Tasarımcılar, "Fluff Stuff, biyo-temelli malzeme inovasyonunu rejeneratif tarım uygulamalarıyla birleştirerek Fin turbalık yönetimini ve Fin tekstil endüstrisini yeniden düşünüyor" diye ekledi.Tasarımcı Auramo, ekibin şu anda proje için tedarik ettiği tekstil ürünlerini kullandığını, ancak Fluff Stuff'ın ticari bir ürün yelpazesine dönüşmeyi planladığı için gelecekte dolgunun kullanılacağı kendi tekstil ürünlerini yapmayı planladığını açıkladı.

Fluff Stuff, Aalto Üniversitesi öğrencileri tarafından tasarlanan ve Helsinki Tasarım Haftası kapsamında sergilenen, Finlandiya'da yetiştirilen bitkilerden oluşturulan bir tekstil dolgusu.

Fluff Stuff

Günümüzde biyoçeşitlilik büyük bir çöküş yaşıyor. Bir milyon tür nesli yok olma tehlikesi ile karşı karşıya. Ekosistemler gözlerimizin önünde yok oluyor. Çöller genişlerken, sulak alanlar daralıyor. Her yıl on milyonlarca hektarlık ormanın yok oluşuna tanıklık ediyoruz. Plastiklerle dolu okyanuslarda yaşayan balıkları aşırı avlanma ile tüketiyoruz. Mercan resifleri beyazlayıp ölüyor. Her yıl hava ve su kirliliği yüzünden dokuz milyon insan hayatını kaybediyor. Kısacası, büyük bir biyoçeşitlilik krizi içerisindeyiz.Büyük oranda insan davranışları ve iklim değişikliği ile tetiklenen biyoçeşitlilik krizinde yol göstermesi amacıyla Leibniz Araştırma Ağı – Biyoçeşitlilik’ten 45 bilim insanı, “<a fr-original-style="" href="https://www.eurekalert.org/news-releases/947743" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Biyoçeşitlilik Biliminde Bilmeniz Gereken 10 Önemli Bilgi</a>” başlıklı bir rehber hazırladı.Bu rehber, biyoçeşitlilik hakkındaki önemli bilgileri bilimsel temelleriyle ve anlaşılır bir şekilde sunuyor. Her biri birbiriyle bir şekilde bağlantılı olan 10 kilit alanı vurgulayarak dünyanın karmaşık sistemlerini analiz ediyor. Ayrıca, tür çeşitliliğinin ve ekosistemlerin kaybını durdurmanın ve biyoçeşitliliği zenginleştirmenin yollarını gösteriyor. Temel amaç, biyoçeşitliliği korumak için yerel, bölgesel, ulusal ve küresel düzeylerde iyileştirilmiş politika kararlarını ve eylemi kolaylaştırmak için politika yapıcılara ve topluma en son bilgilerin bilim ışığındaki değerlendirmelerini sağlamak.<img src="https://images.aposto.com/2022/2/4/1648744876034.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.52" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Rehberde yer alan 10 kilit alan şu şekilde:1. İklim ve biyoçeşitliliğin birlikte korunması:&nbsp;Ekosistemler, son 10 yılda insan kaynaklı karbondioksit salımlarının yarısından fazlasını emdi. Öte yandan, turbalıklar veya ormanlar gibi ekosistemleri yok etmek, büyük miktarlarda sera gazı salıyor. Birbiri ile etkileşimi çok yüksek olan bu iki kriz beraber ele alınmalı.&nbsp;2. Gezegen sağlığının güçlendirilmesi: COVID19 dahil olmak üzere yeni bulaşıcı hastalıkların yüzde 75'i hayvanlardan insanlara bulaşan hastalıklar. Ekosistemleri korumak ve fabrika çiftçiliğini azaltmak insanların ve doğanın sağlığına doğrudan ve dolaylı olarak fayda sağlayabilir.3. Gizli biyoçeşitliliğin göz önünde bulundurulması:&nbsp;Yerin altındaki mikroorganizmalar, yeryüzünde yetişen her şey için önemli; ancak fark edilmeden ölüyorlar. Topraktaki mikroorganizmaların ölümü hakkında daha fazla araştırmaya acil bir ihtiyaç var.&nbsp;4. Biyokültürel habitatların teşvik edilmesi: Yeryüzünde avcı, toplayıcı ve balıkçı olarak yaşayan bozulmamış bir doğaya bağımlı yaklaşık 5.000 yerli halk var. Biyoçeşitlilik, kültürel ve dilsel çeşitlilik yakından ilişkili. Dilleri kaybedersek, yalnızca biyoçeşitlilik hakkındaki bilgiyi değil, aynı zamanda doğal yaşam alanlarını koruma ve sürdürmede araç olan geleneksel ekolojik bilgiyi de kaybederiz.5. Ormanların sürdürülebilir şekilde kullanılması:&nbsp;Birçok orman, iklim stresi nedeniyle böcek hasarına veya yangına karşı daha duyarlı hale geliyor. Ormanların, sertifikasyon, yeni dayanıklı türlerin ekimi veya doğal orman gelişiminin desteklenmesi gibi yollarla sürdürülebilir şekilde yönetilmesi gerekir.6. Tarımın dönüştürülmesi:&nbsp;Gıda üretimi, genellikle monokültürler ve çok fazla pestisit ve gübre kullanılması sebebiyle türlerin ölmesine sebep oluyor. Bitki çeşitliliğinin yüzde 40'ı yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Çiftçilerin biyoçeşitliliği korumaları için finansal teşvik sistemlerine ve tavsiyelere ihtiyaçları var.7. Arazi ve kaynakların korunması:&nbsp;Buzla kaplı Antarktika hariç, dünyadaki kara alanlarının yüzde 77'si insan kullanımıyla büyük ölçüde değiştirilmiş durumda. Ekosistem hizmetlerini sunmaya devam edebilmeleri için doğal alanların acilen koruma altına alınması gerekli.8. Sürdürülebilirlik için ulusötesi altyapının ve eğitimin yaygınlaştırılması:&nbsp;Doğaya verilen zarar genellikle tedarik zincirleri boyunca ve küresel üretim ağlarında meydana geliyor. Biyoçeşitliliği korumaya yönelik stratejiler ulusötesi olmalı.9. Araştırma verilerine açık erişimin sağlanması: Etkin biyoçeşitlilik yönetiminin temelinde veri paylaşımı yer alıyor. Verilere erişimi kısıtlamak araştırmaların ilerlemesini engellerken, artan dijitalleşme ise gelişmesine katkı sağlar.10. Biyoçeşitlilik dostu teşviklerin belirlenmesi: Dünya çapında biyoçeşitliliğin korunması için yılda yaklaşık 140 milyar dolar harcanıyor. Diğer yandan 500 milyar dolarlık kamusal teşvik ve 2,6 trilyon dolarlık özel yatırım biyoçeşitliliğe zarar veren sektörlere gidiyor. Finans sektörü, yatırım risk değerlendirmelerine iklimsel etkilerin yanında biyoçeşitliliğe olan etkileri dahil ederse, bu dengesizlik değişebilir.

Dünyahali

Büyük bir biyoçeşitlilik krizi içerisindeyiz.

Biyoçeşitlilik Hakkında Bilinmesi Gereken 10 Önemli Bilgi

<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;"><a fr-original-style="" href="https://www.pik-potsdam.de/en/news/latest-news/new-study-world-map-of-the-most-important-protected-areas-to-avert-a-climate-catastrophe" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Kritik karbon depolarının haritası</a></h3>Potsdam İklim Etkileri Araştırma Enstitüsü liderliğinde yürütülen <a fr-original-style="" href="https://www.pik-potsdam.de/en/news/latest-news/new-study-world-map-of-the-most-important-protected-areas-to-avert-a-climate-catastrophe" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">çalışma</a>, insanlığın iklim felaketinin katastrofik etkilerinden kaçınmak için özellikle koruması gereken ekosistemlerin haritasını çıkardı.&nbsp;Bu ekosistemler, araştırmacıların "onarılamaz karbon" olarak nitelendirdikleri karbon depolarını içeriyor. Özellikle mangrovlar, tropik ormanlar ve turbalıklar ile ılıman enlemlerdeki yaşlı ormanlarda bulunan bu depolarda bulunan karbonun atmosfere salındıktan sonra geri toparlanmaları için gerekecek süre, 2050’nin, yani net-sıfır için gereken kritik eşiğin, aşılmasına sebep olacak kadar fazla.<img src="https://images.aposto.com/2021/10/1/1638219271640.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.86" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Aynı zamanda birer biyoçeşitlilik cenneti olan bu karbon depolarının öncelikli olarak koruma altına alınması, geri dönüşü olmayan sonuçları engellemek adına hem iklim krizi hem biyoçeşitlilik kaybı açısından çok olumlu etkiler sağlayabilir.Nature Sustainability&nbsp;dergisinde yayımlanan <a fr-original-style="" href="https://www.nature.com/articles/s41893-021-00803-6" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">çalışma</a>, 2010'dan bu yana tarım, ağaçların kesilmesi ve orman yangınları en az 4 milyar tonluk telafisi olmayan karbonun salınmasına neden olduğunu gösteriyor. Dünyada geriye kalan depolar ise arazilerin dönüştürülmesi ve iklim değişikliğinden kaynaklanan risklerle karşı karşıya.&nbsp;Dünya’nın onarılamaz karbon depolarının;&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">yüzde 52’si şu anda herhangi bir resmi koruma veya yönetimden yoksun durumda.&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">yüzde 50’si &nbsp;ise , toplam kara alanlarının sadece yüzde 3,3'ü kadar ufak bir bölümünde bulunuyor.&nbsp;</li></ul>Koruma altındaki kritik alanları sadece yüzde 5,4 oranında artırmak bile Dünya'nın onarılamaz karbonunun yüzde 75'inin atmosfere salınmasını engelleyebilir.&nbsp;<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;"><a fr-original-style="" href="https://www.nature.com/articles/s41558-021-01224-1" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Kuru ve sıcak havaya bağlı yangın artışları</a></h3>Nature Climate Change'de yayımlanan yeni bir <a fr-original-style="" href="https://www.nature.com/articles/s41558-021-01224-1" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">çalışma</a>, aşırı orman yangını aktivitesinin 1979-2020 arasında küresel olarak arttığını ortaya koyuyor. Temelde nemin az olması ve yüksek sıcaklıklar bu yangınları tetikledi.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2021/10/1/1638220026333.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.67" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Xinhua/REX/ShutterstockÇalışmaya göre;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Yangın havasındaki aşırı durumlar son 40 yılda artış gösterdi.&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Özellikle aşırı kuru ve sıcak hava ile ilişkili bu aşırılıkların, küresel ısınmaya bağlı iklim değişikliği ile artması ve daha geniş bölgelere yayılması bekleniyor.&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">En şiddetli 8 yangın havası yıl ise son 10 yılda gerçekleşti.&nbsp;</li></ul><h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;"><a fr-original-style="" href="https://www.aa.com.tr/tr/cevre/meclisten-kuresel-iklim-degisikligi-konusunda-carpici-tespit-ve-oneriler/2427131" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Meclis Araştırması Komisyonu raporu</a></h3>“TBMM Küresel İklim Değişikliği Araştırma Komisyonu”, 4 aylık çalışmanın ardından 729 sayfalık raporunu hazırladı. Raporun kısa süre içerisinde Meclis Başkanlığına sunulması bekleniyor. Rapordan öne çıkan bazı başlıklara göre;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Türkiye genelinde ortalama sıcaklık 2021-2099 döneminde yıllık 1 ila 6 derece artacak.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Yağışlar bu yüzyılın sonuna kadar ilkbahar aylarında yüzde 20 ve 50 arasında, yaz aylarında ise yüzde 60’a kadar azalacak.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Sellere sebep olan aşırı yağışlar artış gösterecek.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Kuraklığın sürekli olarak tehdit oluşturduğu yarı iklim kuşağında yer alan Türkiye’de, kuraklık şiddet yüzdelikleri bir üst kuraklık sınıfına doğru kayma eğilimi gösterecek. Özellikle Akdeniz ve İç Anadolu bölgeleri kuraklıktan daha çok etkilenecek.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Gereken önlemler alınmazsa kuraklığa bağlı olarak tarımsal ekosistemin bozulacağı ve buna bağlı olarak gıda güvenliği risklerinin oluşacağı öngörülüyor.</li></ul>Ayrıca rapor, Türkiye'de suyun yüzde 77'sinin sulamalarda kullanılması nedeniyle ülke genelinde "damla sulama seferberliği" başlatılması öneriyor.

turbalık ile ilgili hikayeler