2022'den 2023'e 6 iyi iklim haberi

Avrupa'da Güneş Enerjisi Neredeyse Yüzde 50 Oranında Arttı:

Kaynak: Reuters

Bu yılın en temiz ters köşesi, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası kömüre yöneleceği inanılan Avrupa Birliği’nden geldi, yenilenebilir enerjiye rekor yatırım yapıldı.

AB 2022’de var olan kapasitesine 41,4 GW’lık bir güneş enerjisi gücü daha ekledi. Bu, 2021’de kurulan 28,2 GW’ye göre yüzde 47’lik bir artış anlamına geliyor.

Bu ülkeler arasında Rusya doğalgazına en yüksek dereceden bağımlı Almanya bile, geçen yıl AB içindeki tüm ülkelerden daha fazla güneş enerjisi santrali kurdu ve 2022’de 8 GW kapasite daha ekleyerek bu artışın %20’sini sırtladı.

AB’nin RePowerEU planı 2030 yılına kadar enerji arzının yüzde 45’ini yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlamayı hedefliyor. Sadece AB değil, Çin, ABD ve Hindistan gibi fosil yakıt devlerinin bu yıl attığı adımlar bizi yenilenebilir bir geleceğe taşıyor. Tüm krizlere rağmen Uluslararası Enerji Ajansı 2025 yılında yenilenebilir enerjinin en büyük elektrik üretim kaynağı olacağını, 2027’de ise yenilenebilir enerji kapasitesinin 5 katına çıkacağını öngörüyor.

İklim Krizi Yasalaşıyor

Fotoğraf: Xavier Lejeune

Gezegenin en büyük ikinci kirleticisi ABD, kabul ettiği yeni yasa tasarısı ile Temmuz ayında iklim ve temiz enerji yatırımlarına 369 milyar dolar ayıracağını açıkladı. Yasayla beraber 9 milyondan fazla yeni iş imkânı doğacak ve uluslararası ticaret konusunda belirleyici adımlar atılacak.

Bu Avrupa Birliği’nin Yeşil Yeni Mutabakat üzerinden kuracağı ticaret sistemine benzeyecek ve çelik, elektrik, tarım ve alüminyum sektörü bu değişime ayak uydurmak zorunda kalacak. Zira yıl içinde de Avrupa Birliği de tüm ülkeler nezdinde kabul edilen değişikliklerle kendi üretim döngüsü düzeltmeye başladı.

İhracatının %50’sini bu iki ülkeye yapan Türkiye ise iklim hedeflerini güncelledi ama bu yıl da hedefler artıştan azaltım gibi kimsenin kullanmadığı bir dil ile açıklandı. Türkiye’nin %21 artıştan azaltım hedefi %41’e yükseldi. 2038 yılı ise emisyonların ulaşacağı en üst nokta olarak belirlendi.

Uzmanlar hedefin “artıştan azaltım” olması nedeniyle, emisyonları azaltmak yerine yaklaşık %30 artıracağına dikkat çekti. Yani bu politik karar ile beraber Türkiye sera gazlarını 2038 yılına kadar sanki ekonomisi her yıl büyüyormuş gibi artırmaya devam edecek.

Bu seçimi ise Akbelen’de, kömür madenine feda edilmeye çalışılan zeytinliklerde görmek mümkün. En güçlü ithalat kaynaklarımızdan tarımı, fosil yakıta ve kömüre kaybetmek, sadece iklim krizine karşı değil, geleceğin ekonomisinde de kaybetmek anlamına geliyor.

COP15'de 30x30x30

2030’a dek yılda 30 milyar dolar fon ile karaların ve denizlerin %30’unu korumayı hedefleyen Biyoçeşitlilik Konferansı'nın karar belgesi, düşünülenden daha umut verici oldu.

Anlaşma, Paris Anlaşması gibi, ülkeleri toplu hedef yerine kendi ülkelerindeki hedefler için hem kamu hem de özel sektörden biyoçeşitlilik girişimleri için yılda 200 milyar dolar ayırmaya yönlendiriyor. Özellikle yerli toplulukların haklarını korumak üzerine de ciddi adımlar atılacak gibi.

Batarya Teknolojilerindeki Gelişmeler

Yenilenebilir enerji çözümlerini birbirine bağlayan en önemli teknoloji diyebileceğimiz batarya teknolojisinde ise geçtiğimiz yıl büyük adımlar atıldı. Sydney Üniversitesi sodyum-sülfür karışımını deniz suyundan elde ederek, lityum bataryadan 4 kat daha güçlü ve daha ucuza bir batarya üretti.

Kafanızda deniz suyu çekincesi var ise MIT, alüminyum kükürt ile yapılan bir batarya geliştirdiğini açıkladı. Doğada en çok bulunan ikinci metal ve %100 geri dönüşebilen alüminyum ile doğada en çok bulunan ametal ve madencilik atığı olan kükürtten üretilen batarya, lityum iyon bataryaların altıda biri maliyetine üretilebiliyor.

Uzun dönemli enerji saklamak için yani enerji üretiminin fazlası ise artık ısıtılmış kumdan oluşan dev bir bataryada saklanabiliyor. Finlandiya’da kurulan bu tesiste, 1 tonluk kum 600 dereceye ısıtılarak, İskandinav kışında 100 evin ısınmasını ve sıcak suyunu sağlayabilecek enerjiyi mümkün kıldı.

2023’te Öne Çıkacak Başlıklar:

• Mısır’da düzenlenen COP27’nin ardından bir başka fosil ve kısıtlayıcı ülke olan Birleşik Arap Emirlikleri’nde düzenlenecek COP28 için şimdiden hazırlıklar başladı ama aktivistlere yönelik baskılar devam edeceğe benziyor.
• COP26’da atılan adımlar ileri taşıyıp, net sıfır ve fosil yakıtlara yönelik yasakların genişlemesi gereken bir yerde Mısır’da yaşananların tekrarlanmaması gerekiyor.
• IPCC yeni dönemde yedinci değerlendirme devresine girerek çözüm önerilerine ek olarak artık şehirlerde ve kasabalarda uyum politikalarını ele alacak. Rapor mart ayında yayımlanacak.
• AB ve ABD gibi diğer ülkelerin yerel politikalarda iklim krizinin çözümlerini ve sürdürülebilir kalkınma amaçlarını yasallaştırma süreci devam edecek.
• Türkiye’de bu yıl çevreyle ilgili en önemli olay, kanaatimce, cumhurbaşkanlığı seçimleri olacak.