Doğal şarap üzerine

Berkok Yüksel

Doğal şarap geçtiğimiz yıllarda şarapseverlerin lügatinden ve kadehinden eksik olmadı. Kimi zaman sirkeden hallice, kimi zaman üzümün en naif halini yansıtan bu şarap türü, mümkün olduğunca az beşerî müdahalenin olduğu bir üretim anlayışının eseri.

Şarap üretiminde standardizasyon, verimlilik veya raf ömrü uzatmak için kullanılan maddeler olmadan yapılan şaraplara doğal şarap deniyor. Fermantasyon için genellikle üzümün kabuğunda bulunan doğal mayadan yararlanılan doğal şarap; yapımında uluslararası bir yöntem olmamasıyla organik, biyodinamik veya vegan şaraplardan ayrılıyor. Koruyucu katılmadığı için kısa raf ömrü ve sürecin doğasından kaynaklanan lezzet tutarsızlığı yüzünden aslında riskli bir yatırım. Ama şarap içicileri için sülfür eksikliği sayesinde ertesi gün baş ağrısına yol açmaması açısından fevkalade.

Yeni bir yöntem veya anlayış olmamasına rağmen son zamanlarda dünya genelinde doğal şarap popülarite olarak doyum noktasına yaklaştı denebilir. Amerika, Fransa, İngiltere ve başka şarap tüketimi yüksek ülkelerde doğal şarap barları çoktan peyda oldu ve şarapseverler arasında vazgeçilmez hâline gelmeye başladı. Yıldızlarla bezeli restoranlar doğal şarap eşlemelerini menülerine dahil etti. ABD'deki rapçiler bile kendi doğal şarap markalarını çıkarmaya başladılar.

Türkiye’de ise henüz aynı rağbeti görmüyor. Gelveri gibi butik bağların veya Paşaeli, Kastro Tireli ve Chamlija gibi markaların tek tük örnekleri dışında piyasada yer edinmiş bir doğal şarap yok. Ne kadar yeni açılan Foxy gibi barlar yerel üreticiler için bir alan yaratmaya çalışsa da doğal şarap, Türkiye damaklarındaki macerasının henüz başında.

Tüketicideki bilgi ve ilgi giderek artsa da şarap üreticiliği kültürünün Fransa kadar köklü, ABD kadar kârlı olmadığı bu coğrafyada küçük üreticilerin zahmetli ve riskli doğal şaraba yatırım yapması için daha çok yapısal destek ve daha geniş tüketici talebi gerekiyor. Yine de geçtiğimiz yirmi yılda şarap üreticilerinin çeşitlenmesi ve tüketicilerin bilinçlenmesi dikkate alınırsa doğal şarabın bu topraklarda da yaygınlaşması şaşırtıcı olmaz.

Global olarak hem düşük/sıfır alkol segmenti büyürken ve şarap tüketim kalıpları kutu şarap gibi farklı formatlarda gençler için yeniden tanımlanırken şarap sektörünün yakın gelecekte nasıl şekilleneceği merak konusu. Doğal şarap bu gelecekteki yerini sağlamlaştırıyor gibi gözükse de geçici bir trend veya pazarlama taktiğinden öte bir değer olarak kalıp kalamayacağı henüz belli değil. O zamana kadar bize düşen de küçük üreticileri ve lezzeti özenle oluşturulmuş, yerelliği ve etik tüketimi vurgulayan ürünleri desteklemek. Sağlığınıza!