doğal dilin;

Öncelikle dünyada konuşulan bir

1) kelime haznesi ve gramer kuralları zaman içinde, adım adım gelişmiştir,

2) bir kitle iletişim etkinliği olarak dilin ilk “ortaya atıldığı”, veya “ayrıştığı” noktanın belirlenmesi güçtür, ve çok önemli olarak

3) anadil olarak öğrenenleri vardır.

Bunun karşısında bir kurgudilin;

1) kelime haznesi ve gramer kurallarının bütünü veya çoğu hep beraber, bir anda sunulur,

2) bir kişi veya grubun kurguladığı bir dil olarak “ortaya çıkış” anını belirlemek, kaynak yer ve kişilerini saptamak daha kolaydır, ve

3) anadil olarak öğrenenleri (genellikle) yoktur.

Bu üç ayrım noktası kaskatı ve kesin olarak anlaşılmamalıdır. Bir “dili” tanımlayan kıstaslar hep muğlaktır, bu muğlaklık kurgudiller için hayli geçerlidir. Hatta, “doğal dil” tabirine karşı gelen, dünya üzerindeki her dilin belli bir noktada insan hayalgücü ve yaratıcılığı tarafından pekiştirilmiş, pekiştirilmekte olan bir varlık olduğunu savunan araştırmacılar da mevcuttur. Yine de yukarıdaki üç ayrım noktası, kaba da olsa, bir kılavuz olarak kullanılabilir.

Eğer “doğal dil” terimini şimdilik kabul edersek, o zaman Türkçe, İngilizce, Fransızca, Çince, Japonca vb. bir sürü dünya dili, doğal dillerdir.

Bazı nadir örnekler, kurgudil ile doğal dil arasında yer alır, bu sınıflandırmanın zor veya hatalı olabileceğini gösterir bize. Çağdaş İbranice, uzun bir süre soyu tükenmiş bir dil olan Eski İbranice’den türetilmiş, yeniden canlandırılmıştır.

Bazı dillerin konuşanları tarih boyunca azalmış, zorlanmış, işgal altında dil değiştirmiş olsalar, yok olmaya yüz tutmuş olsalar da, günümüzde bu dilleri geri getirme çalışmaları süregelmektedir. Galce, İskoçça, Nahuatl gibi diller buna birkaç örnektir.

Kurgudiller ise, büyük bir zenginlik, yaratıcılık barındıran, ancak bir o kadar da tartışmalı girişimler olmuşlardır. Televizyon dizileri veya filmler için icat edilmiş (Na’vi, Valyrian, Klingon, Dothraki, Dovahkiin) ya da gerçek hayatta kullanım için icat edilmiş olsun, tarih ve çağdaş kültürde bir sürü kurgudil örneği vardır.

Umudumuz, arada sırada okuyucularımıza kurgudilleri birer birer tanıtmak, özelliklerinden bahsetmek, değerlerini ölçmek, artı ve eksilerini değerlendirmek, eğlendirirken bilgilendirmektir. Olağan kelimebilim içeriklerinin arasında bazen bu kurgudil köşelerini görmek isterseniz, geri bildirimlerinizi bekleriz.

Belki de bu kurgudiller arasında en çok bilineni, ve en yaygınca konuşulanı Esperanto’dur.