Nahuatl ile ilgili hikayeler
domatesOsmanlı İmparatorluğu kurulduğu dönemde, çorbası içemez, biber dolması yiyemez, kışın sıcak çikolata yudumlayamazdınız. Domates , biber , çikolata gibi günümüz mutfağının bazı vazgeçilmezleri, aslında Yeni Dünya olarak da bilinen Amerika kıtasına özgüdür. 16. ve 17. yüzyıllarda bu bitkilerin zamanla Avrupa’ya ithal edilmesi ile ancak bu yiyecekler sofralarımızda yerlerini buldular. Kendileri gibi adları da Amerika’dan gelmektedir . Ancak ondan önce, Türkçeye gelmeden çikolata...Devamını Oku
11 Eki 2022
Biber dendiğinde aklınıza nasıl bir bitki geliyor? Kırmızı biber, sivri yeşil biber, hatta belki rengarenk dolmalık biberler? Asıl biber diye adlandırılan bitki bunların hiçbiri değildir. Biber isminin ilk layığı karabiber bitkisidir.Karabiber bitkisi Latince Piperales takımına ait, çiçekli bir asmadır. Bunun yanında diğer biber diye adlandırılan bitkilerin neredeyse hepsi Yeni Dünya bitkisidir, Latince Solanales adlı bambaşka bir takımdan bir çiçekli bitkidir.Biyolojik açıdan dolmalık biberler ya da sivri biberler, en çok patates, patlıcan, tütün, veya petunya gibi bitkilere yakındır. Yemeklik biberlerimiz binyıllar boyunca Nahuatl diline ait bir isim, chīlli ile bilinmiştir. Sonradan chīllilere biber adının verilmesinin sebebi, acı tatlarının benzerliği dolayısıyladır.Peki biber sözcüğünün kökeni nereye dayanmaktadır? Bunun için ilk biberimiz, yani karabiberin evine göz atmak gerekiyor.Latince Piper nigrum (tam anlamıyla biber + kara), nam-ı diğer karabiber, zengin baharatlar ili Hindistan’dan, bugün Malabar Kıyısı olarak bilinen bölgeye menşe bir bitkidir.Sözcüğün kökeni Sanskritçe píppala पिप्पल kelimesine dayanır, ve öyküsü benzersizdir.Budizm’in kurucusu Siddhārtha Gautama adıyla bilinen ilk Buda, aydınlanma yaşayana kadar bir ağacın altında oturmaya karar kılmış, ve başarılı olmuştur. Rivayete göre Gautama Buda’nın altında aydınlandığı ağaç, sonradan Bodhi Ağacı olarak bilinecek bir incir ağacıydı. Bu incir ağacına, ve verdiği incir meyvesine verilen bir ad Sanskritçe píppala idi.Sanskritçe píppala sözcüğünden Sanskritçe pippali पिप्पलि türemiştir. Çeşitli yemişler için de kullanılabilen bu sözcük zaman içinde karabiber bitkisi ve meyvesi için kullanıma oturmuştur.Sanskritçe pippali kadim çağlarda Yunancaya varmış, Yunanca pipéri πιπέρι sözcüğüne evrilmiştir. Çoğu batı dillerine de bu Yunanca pipéri beşik olmuşturBiber dendiğinde aklınıza nasıl bir bitki geliyor? Kırmızı biber , sivri yeşil biber , hatta belki rengarenk dolmalık biberler ? Asıl biber diye adlandırılan bitki bunların hiçbiri değildir. Biber isminin ilk layığı karabiber bitkisidir. Karabiber bitkisi Latince Piperales takımına ait, çiçekli bir asmadır. Bunun yanında diğer biber diye adlandırılan bitkilerin neredeyse hepsi Yeni Dünya bitkisidir, Latince Solanales adlı bambaşka bir takımdan bir çiçekli bitkidir. Biyolojik ...Devamını Oku
20 Eyl 2022
doğal dilin;Öncelikle dünyada konuşulan bir 1) kelime haznesi ve gramer kuralları zaman içinde, adım adım gelişmiştir, 2) bir kitle iletişim etkinliği olarak dilin ilk “ortaya atıldığı”, veya “ayrıştığı” noktanın belirlenmesi güçtür, ve çok önemli olarak 3) anadil olarak öğrenenleri vardır. Bunun karşısında bir kurgudilin; 1) kelime haznesi ve gramer kurallarının bütünü veya çoğu hep beraber, bir anda sunulur, 2) bir kişi veya grubun kurguladığı bir dil olarak “ortaya çıkış” anını belirl...Devamını Oku
02 Şub 2022