Suriye’de Esad ile muhalifler arasındaki çatışmalar bitti ancak belli ki savaş sahada da masada da bir süre daha devam edecek. Suriye’nin geleceği de bundan sonra şekillenebilecek.

Yazı: Gökçer Tahincioğlu

Suriye’de 13 yıllık iç savaş, ne olup bittiği anlaşılmadan 12 gün gibi kısa bir sürede bitti. Asla devrilmeyeceği düşünülen; 2015’te topraklarının yüzde 70’ini kaybetmesine rağmen Rusya’yı Suriye’ye davet ederek iktidarını koruyan Beşar Esad’ın Rusya’ya kaçması ve sığınmasıyla ülkedeki Baas rejimi de son bulmuş oldu.

Ancak iç savaşın bittiğini söylemek ne kadar doğru? Suriye hızla istikrara kavuşan bir ülke olabilecek mi? Farklı etnik unsurların, farklı dinlere ve mezheplere mensup Suriyelilerin 13 yıldır savaştığı bir ülkede barış içerisinde yaşamak mümkün mü?

• Bu soruların yanıtını orta vadede bile vermek zor. Kısa vadede olabileceklere odaklanmak belki biraz olsun tablonun aydınlanmasını sağlayabilir.

12 gün içerisinde Şam’ı teslim eden muhalif güçlerin öncülüğünü, el-Kaide’nin Suriye uzantısı olarak kurulan ve zamanla adını Hey'etu Tahrîri'ş-Şâm (HTŞ) olarak değiştiren Muhammet Golani liderliğindeki hareket yürütüyor. Türkiye’nin desteklediği Suriye Millî Ordusu da aslında muhalif grupların parçalarından biri.

HTŞ, Esad’ın çatışmasız biçimde teslim ettiği Şam’ı ele geçirdikten hemen sonra uzun zamandır sıkışıp kaldığı İdlib’teki yönetim yapısını başkente taşıdı. Esad rejiminin devlet kadrolarına müdahalede bulunmayan HTŞ’nin dünyaya vermeye çalıştığı, “Değiştik,” “Barışçıl bir Suriye istiyoruz” görüntüsünü sürdürmek için yoğun çaba sarf ettiği, meşruiyet zemini yaratmaya çalıştığı açıkça görülüyor.

Ancak Suriye’deki iç savaşın bu aşamada bittiği söylense de yer kapma savaşının kolayca bitmeyeceği de anlaşılıyor.

Öncelikli faktör İsrail… HTŞ’nin Şam’ı ele geçirmesinin hemen ardından askerî operasyonlara başlayan İsrail, Esad döneminde müdahale edemediği askerî tesislerin, araştırma tesislerinin tamamını bombaladı. Bu hava harekatları halen devam ediyor.

İsrail bununla da yetinmedi. 1967’de ilk kez işgal ettiği Golan tepelerinden Şam’a doğru bir işgal harekatına girişen İsrail, başkente 15-20 km mesafede konumlandı. Bu konumlanma, İsrail’in yeni Suriye yönetimine karşı bir tampon bölge oluşturma niyetini de açıkça gösteriyor.

YAZININ DEVAMI