Ülkenin devrimci lideri Thomas Sankara'nın verdiği isimle "başı dik insanların ülkesi" anlamına gelen Burkina Faso'da 2022'de darbeyle iktidara gelen İbrahim Traoré öncülüğünde bir değişim yaşanıyor. Peki yaşananlar Burkina Faso için ne ifade ediyor? Traoré’yi Sankara ile kıyaslamak mümkün mü? Yoksa bu sadece geçmişin popüler bir değerine yapılan sembolik bir referanstan mı ibaret? Traoré’nin attığı adımlar gerçek bir dönüşümün sinyallerini veriyor mu?

Yazı: Kavel Alpaslan

“Sizi besleyenler, sizi kontrol ederler.”

Afrika’nın en yoksul ülkelerinden biri olan Burkina Faso’nun devrimci lideri Thomas Sankara (1949-1987) işte böyle söylüyordu. Genç bir subay olan Sankara, uğradığı suikasta kadar oldukça kısa bir süre iktidarda kaldı. Ancak bu süre içerisinde tüm Afrika ülkelerine ilham olacak bir sürece önderlik etti: Kitlesel aşı kampanyaları, kamulaştırmalar, dış politikada yeni-sömürgeciliğe karşı adımlar, eğitim ve sağlığı yoksul halka ulaştırma çabaları... Hatta Fransız sömürgesi mirası, eski adı Yukarı Volta olan ülkenin adını bile "başı dik insanların ülkesi" anlamına gelen Burkina Faso olarak değiştirdi.

Aradan geçen zamana ve suikasta rağmen bugün bu ülkede Sankara’nın ismi ve sözleri yeniden yankılanıyor. 2022 yılında darbe ile iktidara gelen 36 yaşındaki genç bir subay İbrahim Traoré, tüm dünyada ses getiren bazı adımlar attı: Ülkesindeki Fransa askerî birliklerini sınır dışı etti, altın madenlerini kamulaştırdı, altyapıda modernizasyona gitti, ülkeyi kendi kendine yeten bir hâle getirmeye yönünde bazı adımlar attı. Batı Afrika’daki Fransa ve ABD destekli ortaklıklardan dışlanan diğer iki komşu ülkeyle birlikte (Mali ve Nijer) Sahel Devletleri İttifakı’nın (AES) kuruluşuna öncülük etti; Rusya, Çin, İran ve hatta Türkiye ile çeşitli alanlarda ilişkiler geliştirdi. Traoré, sık sık "Sankara’nın düşüncelerini kendilerine rehber edindiklerini" dile getiriyor.

• Peki gerçekten yaşananlar Burkina Faso için ne ifade ediyor? Traoré’yi Sankara ile kıyaslamak mümkün mü? Yoksa bu sadece geçmişin popüler bir değerine yapılan sembolik bir referanstan mı ibaret? Traoré’nin attığı adımlar gerçek bir dönüşümün sinyallerini veriyor mu?

Gelin biraz da mesafe nedeniyle ismine yabancı olduğumuz bu ülkede yaşanan gelişmeleri daha yakından inceleyelim.

Tarihsel miras: Sankara

Sağlıklı bir kıyaslama yapabilmek için önce Sankara dönemini daha ayrıntılı bir şekilde hatırlamamız gerekiyor. Sankara, 1984 yılında bir askerî darbe sonrasında başkanlık koltuğuna oturduğunda henüz 33 yaşındadır. Yol arkadaşı Blaise Compaoré tarafından yapılan karşı darbe sırasında katledilmeden önce, sadece üç yıl gibi kısa bir sürede ülke tarihinin en büyük atılımının yaşanmasını sağlar.

YAZININ DEVAMI