Bilgi ve teknoloji çağında yaşamak günlük hayatımızın hemen her alanını kolaylaştırdığı gibi yanlış bilginin de kontrolsüzce yayılmasına neden oluyor. Öyle ki afetler gibi ani gelişen durumlarda bu kakafoni kimi zaman doğanın ve bilimin gösterdiği gerçekleri görünmez kılıyor; panikle birlikte hatalı uygulamalara da yol açıyor.

İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölüm Başkanı Doğanay Tolunay’a yangınların öncesinde ve sonrasında yapılması gerekenleri, içinde bulunduğumuz “yeni yangın rejimi”ne nasıl uyum sağlayabileceğimizi ve yeni torba yasanın yangınlara olası etkilerini sorduk.

Röportaj: Deniz Aytekin

Orman yangınları şimdilik sönmüş ve etrafında dönen tartışmalar nispeten durulmuşken en temel sorudan başlayalım, biz neden her yaz yanıyoruz?

Ege ve Akdeniz bölgesi Akdeniz iklimi olarak adlandırdığımız iklim koşulları nedeniyle her zaman yangın çıkabilecek bölgelerimizdir. Buralarda yangın çıkmasını engellememiz mümkün değil; azaltabiliriz ama yangınla yaşamaya alışmamız gerekiyor. Bu bölgenin iklim şartları ve bu şartlara uygun olarak yetişmiş doğal bitki örtüsü kızılçamlar ve makiler olduğundan hatalı insan davranışları nedeniyle çıkan yangınlar kısa sürede çok geniş alanlara yayılıyor. Ama yangınları bu bitkiler çıkarmıyor, tüm dünyada ve Türkiye’de yangınların %87-90’ını insanlar çıkarıyor; her geçen yıl yangın sayımız artıyor.

1990’larda yılda 1.500 kadar yangın çıkarken son 10 yılın ortalaması 2.700’e ulaştı. Geçen yıl 3.800 yangın çıktı, bu yıl şimdiden 2.000’i geçtik yangın sayısında. Aynı gün içerisinde 100’e yakın yangın çıkabiliyor. Bu kadar çok yangın çıkınca da etkili olarak müdahale etme şansımız olmuyor. Helikopterimiz, uçağımız yer ekibimiz yeterli olmuyor. Ya da 100 yangından 99’unu söndürüyorsunuz ama bir yangın bile 10 binlerce hektar alanın yanmasına neden olabiliyor. İzmir’de son meydana gelen yangınlarda 20.000 hektarın üzerinde ormanlık alan yandı örneğin.

Nasıl çıkarıyor peki insanlar bu yangınları?

En klasik örneğimiz anız yangınları: Köylülerin hasat sonrasında tarlada kalan saman saplarını yakması sonucunda başlayan yangınlar oradan ormana sıçrıyor ve geniş alanları yakıyor. Bunun haricinde ormanlık alanlara izmarit atılması, piknikçilerin mangal yakması gibi nedenler var. Son birkaç yılda balya makinası biçerdöver gibi tarım aletlerinden çıkan yangınları görmeye başladık.

YAZININ DEVAMI