YKS sonuçlarının açıklanmasının ardından binlerce genç üniversite hayaline adım attı. Ancak barınmadan sosyal hayata, yemekten ulaşıma kadar yükselen maliyetler, öğrencilik hayatını her geçen gün daha da zorlaştırıyor. İstanbul’da bir öğrencinin ortalama yaşam maliyeti, asgari ücreti aşarken özel üniversite ücretleri ise 1,5 milyon TL’yi geçiyor.

Yazı: Melisa Gülbaş

2025 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) sonuçlarının 19 Temmuz'da açıklanmasıyla binlerce genç için uzun ve zorlu bir sürecin ilk aşaması tamamlandı. Ancak şimdi onları yalnızca akademik değil, ekonomik açıdan da yorucu bir dönem bekliyor. Barınmadan ulaşıma, yemekten burslara kadar karşılaştıkları pek çok sorun, Türkiye’de üniversiteli olmayı her geçen gün daha da zorlaştırıyor.

Son günlerde kamuoyunu sarsan sahte diploma skandalları, üniversite okumanın sadece bir belge almak olmadığını bir kez daha ortaya koyuyor. Öğrenci olmanın maliyeti, artık yalnızca sınav başarısıyla değil, her ay karşılanması gereken yüksek yaşam giderleriyle ölçülüyor.

Barınma, beslenme, ulaşım ve sosyal yaşam gibi giderler, özellikle büyük şehirlerde öğrenim gören öğrenciler için ciddi bir maddi yük hâline gelmiş durumda. Peki, bir üniversite öğrencisi, barınma, ulaşım, yemek gibi temel ihtiyaçlarına her ay ne kadar harcıyor?

Barınma

Üniversite öğrencilerinin barınma maliyeti, yaşadıkları şehir ve tercih ettikleri konaklama türüne göre önemli ölçüde değişiklik gösteriyor. İstanbul’da öğrencilerin tercih ettiği ilçelerde evlerin ortalama kirası 20 bin-45 bin TL arasında değişiyor. Kadıköy, Beşiktaş ve Şişli gibi merkezî ilçelerde kira bedelleri 40 bin TL’nin üzerine çıkarken en uygun seçenekler ise Kartal ve Avcılar olarak görülüyor. Kartal’da 27 bin, Avcılar’da ise 23 bin TL bütçe ayırmak gerekiyor.

• İstanbul'da kiralar ilçelere göre ciddi farklılık gösteriyor. En düşük ortalama kira Arnavutköy, Avcılar, Esenyurt ve Silivri gibi ilçelerde görülürken Beşiktaş, Şişli, Kadıköy ve Üsküdar gibi merkezî yerlerde fiyatlar 100 bin TL’nin üzerine çıkıyor.

Ankara’da en uygun kiralar 20 bin 500, İzmir’de ise 22 bin 500 TL. Öğrenci şehirleri olarak anılan 14 ilde en düşük kira 12 bin 500 TL. 2022-2025 yılları arasında Türkiye’deki öğrenci şehirlerinde 2+1 dairelerin ortalama kira bedelleri incelendiğinde, kira artışlarının oldukça yüksek olduğu görülüyor. 14 ilde yapılan incelemeye göre kira artışı %233 ile 483 arasında değişiyor. En ucuz il 12 bin 500 TL ile Erzurum olurken, onu 13 bin ile Trabzon, 14 bin 500 TL ile Kayseri, 15 bin TL ile Adana ve Gaziantep izliyor. Öğrenci şehirlerinde en yüksek kira bedeli ise 22 bin 500 TL ile Antalya ve Kocaeli’nde talep ediliyor.

Özel yurt ücretleri de oldukça yüksek. Yurtlar İstanbul’da 10-70 bin, Ankara’da 12-65 bin, İzmir’de 12-46 bin TL bandında değişiklik gösteriyor. İstanbul’da devlet yurtları ise ekonomik açıdan en uygun seçenek olarak öne çıkıyor. 2025-2026 akademik yılı için Kredi ve Yurtlar Kurumu (KYK) yurt ücretleri oda tipine göre 517,50 TL ile 855 TL arasında değişiyor.

Ancak KYK yurtlarında öğrenciler, kapasitenin ve hizmetlerin yetersizliğinden şikayet ediyor. Kısıtlı bütçeleri nedeniyle KYK yurtlarında kalmak zorunda kalan öğrenciler, "Bu ekonomide, aylık 2 bin TL bursla cezaevlerinden daha kötü olan odalarda yaşarken maalesef ki geleceğimizi, hayallerimizi düşünemiyoruz; eğitim hayatımıza odaklanamıyoruz" diyor.

Beslenme

Artan enflasyon ve gıda fiyatlarındaki sürekli yükseliş, üniversite öğrencilerinin yemek giderlerini karşılamasını her zamankinden daha zorlu hâle getiriyor. Pek çok öğrenci için artık sadece “karnını doyurmak” bile ciddi bir bütçe gerektiriyor. Öğrenci kartıyla satılan yemeklerin dahi yüksek fiyatlara varması, özellikle dar gelirli öğrenciler için temel bir krize dönüşmüş durumda.

Devlet üniversitelerine bağlı yemekhaneler ve KYK yurtları, düşük gelirli öğrenciler için en ulaşılabilir seçeneklerden biri olarak görülüyor. KYK’nın kendi sitesinde, “Yurtlarımızda kesin kayıtlı olarak barınan öğrencilere yapılan günlük beslenme yardımı; sabah kahvaltısı için 65,00 TL, akşam yemeği için 135,00 TL olmak üzere toplam 200,00 TL olarak uygulanmaktadır” deniyor.

• Ancak özellikle son yıllarda KYK yemekhanelerinde çıkan yemeklerden zehirlenme vakaları, tabldotlarda böcek görülmesi ve yetersiz hijyen koşulları sık sık basına ve sosyal medyaya yansıyor.

Evde yemek yapmayı tercih eden öğrenciler için de tablo pek iç açıcı değil. Haftalık market ve pazar alışverişi 1.500-2.000 TL arasında değişiyor. Sebze, et, süt ürünleri ve bakliyat gibi temel ihtiyaçların fiyatlarındaki artış, aylık toplam gideri yaklaşık 8.000 TL bandına çekiyor.

YAZININ DEVAMI