İsrail'in Afrika Boynuzu’nda bulunan Somaliland’ı tanıdığını açıklamasıyla Somaliland ilk kez BM üyesi bir ülke tarafından tanınmış oldu. Peki Kızıldeniz’in hemen girişinde stratejik bir konumda bulunan Somaliland ile resmiyete dökülen bu ilişkiler Tel Aviv için ne ifade ediyor? Bu hamleyi sadece Somali merkezî hükümetinin önemli destekçilerinden Türkiye’ye karşı atılmış bir adım olarak mı görmek gerekir?

Yazı: Kavel Alpaslan

Ortadoğu’da saldırgan bir siyaset izleyen İsrail, Afrika Boynuzu’nda bulunan de facto ülke Somaliland’ı tanıdığını açıkladı. Böylece Somaliland ilk kez Birleşmiş Milletler (BM) üyesi bir ülke tarafından tanınmış oldu.

• Peki Kızıldeniz’in hemen girişinde stratejik bir konumda bulunan Somaliland ile resmiyete dökülen bu ilişkiler Tel Aviv için ne ifade ediyor? Bu hamleyi sadece Somali merkezî hükümetinin önemli destekçilerinden Türkiye’ye karşı atılmış bir adım olarak mı görmek gerekir?

Meseleye biraz daha yakından baktığımızda İsrail’in başka öncelikleri olduğu göze çarpıyor.

Somaliland neresi?

Güneyinde Etiyopya, batısında Cibuti ve Babülmendep Boğazı’nın karşısındaki Yemen’in çevrelediği Somaliland, adından da anlaşılacağı üzere eski bir İngiliz sömürgesi. Bu küçük ülke ilk olarak 1960’da kısa bir süreliğine bağımsızlığını duyurdu. Fakat daha sonra İtalyan kontrolündeki Somali bölgesiyle birleşerek Somali Cumhuriyeti’ne dahil oldu. Somali’nin iç savaşa sürüklendiği dönemde merkezî hükümet gücünü kaybedince 1991 yılında tek taraflı olarak bağımsızlık ilan edildi.

Uluslararası deniz ticaretinin en işlek rotalarından Kızıldeniz’in kapısındaki Somaliland, stratejik konumu nedeniyle büyük önem taşıyor. Bu konum, onu yalnızca küresel ticaret için değil, aynı zamanda bölgesel güç mücadeleleri ve askerî dengeleme stratejileri için de kritik bir kavşak hâline getiriyor.

Kimlerle ilişkileri var?

Uluslararası alanda tanınmak, Somaliland’ın en büyük hedeflerinden. Komşusu Etiyopya ve Cibuti ile ilişkileri olsa da bu ülkelerden hiçbiri Somaliland’ı resmî olarak tanımıyor. Geçen yıl Etiyopya’yla Somaliland arasında imzalanan mutabakat zaptıyla beraber Addis Ababa yönetimi resmî tanıma kararına hazırlanınca Somali sert tepki göstermişti.

Tayvan ise Somaliland ile bir dizi anlaşma imzalamasına ve karşılıklı temsil ofisi açmasına karşın resmî bir tanıma kararı alınmış değil. Yine de resmî ağızlardan Somaliland’ın "bağımsız bir ülke" olduğunu dile getirenler var. Tayvan Dışişleri Bakanlığı, 2020 yılında karşılıklı ofis açılışında Somaliland’ın 1991’den bu yana bağımsız bir devlet olduğunu ifade etmişti.

Bölgede etki alanını genişletmek isteyen aktörlerden Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) de Somaliland ile ciddi askerî, stratejik ve ticari ilişkileri bulunuyor. Yapılan anlaşmalar kapsamında deniz kıyısındaki Berbera kentinin limanı BAE’nin kontrolünde, Etiyopya’yla ticarette kullanılıyor. Daha önce BAE’nin Berbera’da askerî üs açması gündeme gelmişti.

YAZININ DEVAMI