Prof. Dr. Burak Arzova

Deutsche Bank stratejisti Mallika Sachdeva tarafından kaleme alınan 25 Mart 2026 tarihli raporda, İran savaşının gidişatının, petrodolar rejiminin temellerini ve dolayısıyla doların dünyanın rezerv para birimi rolünü test edebileceği yönünde ilginç bir çıkarımda bulunuluyor. Konu bana çok ilginç geldi. Savaşın başından bugüne Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmasının küresel tedarik zincirine olası etkilerini, enerji arz şokunun ülkelere getireceği külfetleri, enflasyon dalgasını ve başkaca birçok konuyu sürekli tartışıyoruz; ancak savaşın petrodolar rejimine yönelik bir tehdit olduğu konusu gerçekten çok ilginç.

Deutsche Bank raporunda, Orta Doğu petrol ticaretindeki değişimlerin, yaptırımların ve alternatif ödeme sistemlerinin, küresel ticaret ve tasarruflarda doların hakimiyetini nasıl kademeli olarak aşındırabileceği vurgulanmış.

Hürmüz Boğazı'ndan gemilerin geçişine yuan cinsinden petrol ödemeleri karşılığında izin verilebileceğine dair haberleri yakından izliyoruz. Lloyd's List Intelligence'a göre, Mart 2026'nın ilk yarısında Hürmüz Boğazı'ndan sadece 77 gemi geçmiş. Geçen yılın aynı döneminde ise 1.229 gemi aynı geçişi yapmış. Bu da tanker trafiğinde yaklaşık %94'lük bir düşüş demek. Fakat Open Magazine'e göre, diğer tüm ülkelerin gemileri için yol kapalıyken, İran Devrim Muhafızları'nın koruması altındaki gizli filo aracılığıyla 11,7 ila 16,5 milyon varil İran ham petrolü Hürmüz Boğazı'ndan Çin'e geçmiş durumda. Bu geçişlerin yuan ile ödeme karşılığı olduğu düşünülüyor.

Tam da buradan hareketle Deutsche Bank; ABD-İran-İsrail savaşının, petrodolar hakimiyetinin aşınması ve petroyuan’ın başlangıcı için önemli bir katalizör olabileceğinden bahsediyor. Savunma ve enerjide kendi kendine daha fazla yeterli hale gelen bir dünyanın, aynı zamanda daha az dolar rezervi tutan bir dünya olabileceğini söylüyor.

DEVAMINI OKU