ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından dünyanın en kritik enerji transit noktası Hürmüz Boğazı’nın kapanması, havacılık sektörünü yeni bir krize sürükledi. Savaşın hızlı bir şekilde sona erdiği senaryoda bile etkisini sürdürmesi beklenen jet yakıtı krizi, şimdiden yolcuları uçuş iptalleri, yükselen bilet fiyatları ve havaalanı kısıtlamalarıyla karşı karşıya bıraktı.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından dünyanın en kritik enerji transit noktası Hürmüz Boğazı’nın kapanması, havacılık sektörünü yeni bir krize sürükledi. Krizin merkezinde küresel yakıt sevkiyatında yaşanan aksaklıklar yer alıyordu. Sektörde bir süre daha etkisini göstermesi beklenen kriz, şimdiden yolcuları uçuş iptalleri, yükselen bilet fiyatları ve havaalanı kısıtlamalarıyla karşı karşıya bıraktı.

Rakamlar: Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği’nin (IATA) Jet Yakıtı Endeksi, 27 Şubat’ta varil başına 99,4 dolar olan jet yakıtı fiyatlarının savaşın başlamasından yalnızca bir ay sonra, 3 Nisan’da %110 artışla 209 dolara yükseldiğini ortaya koydu. 24 Nisan itibarıyla 179,46 dolara gerileyen fiyatların, hâlâ savaştan önceki seviyelerin çok üzerinde olduğu görüldü.

16 Nisan’da Avustralya'daki Viva Energy Geelong rafinerisinde de büyük bir yangın çıktı. Ülkenin yakıt ihtiyacının %10’unu karşılayan rafinerideki yangın, enerji krizini daha da derinleştirdi.

Açıklama: Nisan ayı başlarında Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Hürmüz Boğazı krizi kaynaklı enerji darboğazının ay boyunca daha da ağırlaşacağını vurgulayarak “Nisan ayında yaşanacak petrol darboğazı, Mart ayındakinin iki katı olacak. Buna sıvılaştırılmış doğalgazdaki (LNG) darboğaz da eklenecek” dedi. Birol ayrıca, en büyük sorunun jet yakıtı ve dizel tarafında yaşandığına dikkat çekti.

Bunun yanında 16 Nisan’da IEA Başkanı, Hürmüz Boğazı’ndaki kriz nedeniyle Avrupa’da 6 haftalık jet yakıtı stoku kalmış olabileceğini açıkladı.

Geniş açı: Sektördeki enerji krizi, kendi rafineri kapasitesi talebin %70’ini karşılayan ve bu nedenle dış tedarike bağımlı olan Avrupa Birliği’ni (AB) ciddi oranda etkiledi. Yakıt maliyetlerinin ikiye katlanmasının ardından pek çok havayolu şirketi, kapasite düşürme ve belirli uçuşları iptal etme yoluna gitti.

Maliyetler nedeniyle İskandinavya Havayolları (SAS), 1000 uçuşu iptal ederken Hollanda merkezli KLM, Mayıs ayında Schiphol Havalimanı'na gidiş ve dönüşü olan toplam 160 uçuşu iptal edeceğini duyurdu. Bunun yanında Hollanda merkezli Transavia da Mayıs ve Haziran aylarındaki bazı uçuşlarını iptal etme kararı aldı.

Benzer şekilde: Air New Zealand, Air India ve IndiGo da uçuşlarını azaltma yoluna gitti. Almanya merkezli havayolu şirketi Lufthansa ise artan yakıt maliyetleri ve sürekli hâle gelen grevler nedeniyle bölgesel iştiraki CityLine’ın faaliyetlerini geçici olarak durdurma ve kapasite azaltma kararı aldı. Şirket ayrıca, jet yakıtı maliyetlerini gerekçe göstererek yaz sezonunda 20 bin kısa mesafeli uçuşu iptal edeceğini açıkladı.

YAZININ DEVAMI