Emircan Yaman

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), İran’ın BAE topraklarına yönelik balistik füze saldırılarının ardından İran ile yürütülen tüm faaliyetleri, ticari alışverişi ve finansal işlemleri ikinci bir karara kadar askıya aldığını duyurdu. İran yönetimi füze saldırısıyla ilgisi bulunmadığını ve bunun bir “sahte bayrak” operasyonu olduğunu ifade etmiş olsa da, BAE’nin kararı İran’ın en büyük ithalat kapısını ve yaptırımlar altında kullandığı başlıca ödeme merkezlerinden birini aynı anda devre dışı bırakma potansiyeli taşıyor.

• Kararın ABD'nin İran'a karşı ilan ettiği ekonomik operasyon dönemine denk gelmiş olması ise oldukça düşündürücü. BAE’nin ticareti durdurma kararından birkaç saat önce ABD Başkanı Trump ile BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayed telefonda görüşmüştü. Trump aynı hafta İran’a ekonomik destek sağlayan ülkeleri ağır ekonomik sonuçlarla tehdit ederken, “Petrol kaçakçılığı, swap hatları, nakit transferleri, döviz büroları, gemi sicilleri ve paravan şirketler... Bunların hepsi hemen durmalı. Kim olduğunuzu biliyorsunuz” ifadelerini kullandı. Trump ülke adı vermedi ancak saydığı araçların neredeyse tamamı, İran’ın Dubai üzerinden kurduğu gölge ticaret ve ödeme düzeninde kullanılıyor.

İran tarafından yayımlanan son gümrük verilerine göre ülke toplam ithalatının %30’undan fazlasını BAE’den yapıyor ve BAE yıllardır İran’ın en büyük ithalat kaynağı konumunda. İhracat tarafında da güçlü bir ilişki var. İran aynı dönemde BAE’ye 6,5 milyar dolarlık da petrol dışı ihracat yaptı. Böylece BAE, İran’ın petrol dışı ihracatının %14,3’ünü de tek başına almış oldu.

Ancak iki ülke arasındaki ilişkinin İran açısından önemi dış ticaret rakamlarının gösterdiğinden daha da büyük. Çünkü Dubai, uzun yıllardır İranlı şirketlerin yabancı tedarikçilere ödeme yapabildiği, Çin ve Avrupa’dan gelen ürünleri yeniden ihraç edebildiği, petrol gelirlerini kullanabildiği ve özellikle yaptırım altındaki bankalarının yerine çalışan gölge bankacılık ağları kurabildiği önemli bir finans merkezi işlevi de görüyor.

Peki BAE’nin aldığı karar İran’ı nasıl etkileyecek?

DEVAMINI OKU