Türkiye’nin gıdası kimin kontrolünde

Greenpeace Türkiye’nin 5 büyük market zincirinden aldığı 20 ürünün 3’ünde mevzuata aykırı pestisit kullanımı, 7’sinde ise 3’ten fazla pestisit tespit edildi; birinde 15 yıl önce yasaklanan etken madde bulundu. Daha 2021’de pazarın yüzde 60'ını yönettiği belirlenen zincir marketler, tarladaki üretim standartlarını da belirleme gücüne sahip. Market zincirlerinin elindeki bu gücün yanında ilgili kanunlar gıda kodeksine aykırı ürün satmama sorumluluğu da yüklüyor. Pazarı kontrol edenler, pestisit kullanımın da kontrol edebilir.
Yazı: Pelin Cengiz
Greenpeace Türkiye, Eylül 2026'da yayımladığı "İçinde Ne Var?" kampanyası kapsamında büyük zincir marketlerden toplanan domates örneklerinde ciddi oranda pestisit (tarım zehri) kalıntısı ve yasaklı maddeler tespit ettiğini duyurdu.
- İstanbul'un dört farklı ilçesinden (Ataşehir, Kadıköy, Sancaktepe, Sultanbeyli) ve beş büyük market zincirinden (A101, BİM, CarrefourSA, Migros, ŞOK) alınan 20 domates numunesi bağımsız ve akredite bir laboratuvarda test edildi.
Greenpeace Türkiye’nin çalışması önemli tespitler içeriyor. Pestisit gıda güvenliği açısından başlı başına çok büyük bir sorun ancak en az onun kadar önemli bir başka sorun da marketlerin tekel yapısının bu duruma davetiye çıkarıyor oluşu…
- Bu örnekten yola çıkacak olursak şu haklı soruyu sorabiliriz: Türkiye’de domatesin içindeki pestisiti kim belirliyor? Çiftçi mi, devlet mi, yoksa rafları kontrol eden birkaç büyük market zinciri mi?
Bu açıdan baktığımızda marketlerin pazarlık gücü arttıkça, tedarikçiye ve dolayısıyla üreticiye hangi standartların uygulanacağı konusunda da güçleri artıyor.
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
Uzun yıllar tıbbın dışına itilen menopozun toplumsal cinsiyet eşitsizliğiyle kesişen tarihine göz attık. Büyük marketlerdeki gıdalarda tespit edilen pestisitlerin nelerin göstergesi olduğunu inceledik.
26 Eyl 2026

İLGİLİ OKUMALAR


